Ayreon - The Final Experiment (1995)

Superplaat! Een van de weinige platen die ik tijdens de eerste beluistering (practisch) ademloos heb afgeluisterd. Bevat voor elke muziekliefhebber wel wat wils.

Wat weinig berichten hier? Op het moment dat dit uitkwam was zoiets nog niet eerder gemaakt in Nederland. Dit album staat als een huis. Er komen vele stijlen langs van prog/symfo, traditionele hardrock tot gebrul van Jan-Chris van Gorefest, maar dat stoort echt niet. Genoeg goede nummer op deze CD, maar ik vind het aanvrangstrio en Sail Away to Avalon de echte knallers. Weinig op aan te merken, 4.0 punten.

zeer goed album ik geef hem 5 sterren mijn eerste ontmoeting met ayreon ik vond het verhaal en het concept het heel boeiend

Veel knallers op dit album, alleen na The Banishment zakt het niveau iets in. Toppertje!

Mooi conceptalbum met veel schoon volk, maar soms kan ik er mijn aandacht niet bijhouden - my mistake. Eyes of Time, The Charm of the Seer blijf ik wel leuke nummers vinden.

Lucassens zeer energieke, gevarieerde en indrukwekkende conceptdebuut. Vooral ook het nummer met Barry Hay blijft prachtig.

Echt een lekkere plaat. Heb hem om de een of andere reden telkens over het hoofd gezien, terwijl ik al een aantal jaren erheen luister. Toen pas geleden Timeline uitkwam gingen mijn ogen misschien net zo erg open als de persoon in het concept, echt fantastisch, zeker weten een van de betere van Arjen.

Prachtig debuut! Goede artiesten! Enige minpunt is Barry Hay die hoort niet thuis tussen top-zangers. Verder erg goed in elkaar gezet.

Toch de beste van Ayreon als je het mij vraagt.


De eerste keer dat ik hem hoorde werd ik van de stoel geblazen.


Wat een muziek

Vooral Léon Goewie steelt de show met zijn powervocalen op Merlin's Will. Kippenvel.

Barry Hay's bijdrage vind ik juist wel een hele sterke. Sail Away To Avalon is een krachtig maar toch ook luchtig nummer.

Sowieso zijn de vocalen op elk Ayreonalbum van een buitensporig hoog niveau. Lucassen haalt het allerbeste uit de deelnemers. Zelfs het gejammer van Lenny Wolf klinkt sterk in The Eyes Of Time.
Het loont echt om iedereen gewoon naar de studio te halen om het in te zingen in plaats van het rondsturen van teepjes cq de digitale formaten van tegenwoordig. Zo kweek je chemie.

Geweldige eerste Ayreon CD. Nog altijd één van de rustigere werken van meneer Lucassen, maar daarom zeker niet een mindere. Het klinkt soms ook lekker middeleeuws zoals op Sail Away to Avalon, Dreamtime of Ye Courtyard Minstrel Boy.

En inderdaad steelt Leon Goewie de show op Merlin's Will, wát een stem!

Sorry, maar dit album klinkt voor mij wel heel erg gedateerd. Het kan me niet boeien, terwijl ik The Electric Castle wel een heel goed album vind.

Bij nader inzien valt het mij op dat dit na nummer 4 ( het gebrul op het eind skip ik altijd door) wel inkakt. Nummer 15 is weer een knaller hoewel Leon zich een beetje overschreeuwd.(Maar daar heeft Leon wel vaker last van maar dit terzijde).

Opnieuw gedraaid en opnieuw kippenvel gekregen. Wat een top(!) product, nog steeds van A tot Z

Vanwege de aankomende concerten in 2017 gisteren het nummer The Awareness weer even beluisterd. Wat een prachtnummer toch met Edward Reekers op vocals. Weer even tijd nemen om de muziek opnieuw te ontdekken de komende periode.

Op de achterkant staat A Rock Opera maar dat laatste woord had beter vervangen kunnen worden door musical ,als je met een idee als dit bij Joop vd Ende aan komt staat de man je met open armen op te wachten ,Albert Verlinden zal ik maar overslaan daar is dit dan weer wel tegoed voor
De Beatles invloeden die op deze CD de kop opsteken had de Heer Lucassen ook beter achterwegen kunnen laten (iets waar die wel vaker last van heeft)
Als je hier 70 minuten naar geluisterd hebt ben je gewoon bekaf en bedenk je je wel 2 keer om deze CD nog eens te draaien
Aan de andere kant moet ik ook wel zeggen dat bv Act IV Merlin's Will (nr 12 tm 15) toch wel goede muziek huisvest ook een figuur als Edward Reekers misstaat zeker niet
Ik geef 3* (dit is voldoende)

Dat musical achtige hebben alle Ayreon platen wel; in hogere mate zelfs. Ik zou vooral de rest niet beluisteren als dat je stoort.

Dit blijft mijn Ayreon favoriet. Het had iets korter en compacter gemogen van mij, maar dat wil Arjen Lucassen blijkbaar nooit. Het is meestal een lange zit en dan heeft ie ook nog dubbel CD's. Goed bedoeld, dat wel en ik ben er van overtuigd dat hij het met heel z'n ziel en zaligheid doet allemaal. Het einde van "The Banishment" is een kleine smet op de voor de rest goed klinkende stukken. Hoe enger en ruiger zo'n zanger probeert te zijn, hoe belachelijker het klinkt.

Dat is ook mijn skipmoment. Ik begrijp ook niet wat de functie is van dat gebrul.

Is inderdaad wat misplaatst op een plaat die verder niks met metal te maken heeft. (Typt ie terwijl die controleert wat de genrebenaming bij dit album is... heb geen zin om een correctie in te dienen..)

Er is best wel wat (heavy) metal op deze plaat te vinden hoor

Niet genoeg om als genrebenaming te dienen, anders kan je "pop" of "folk" er ook bij zetten.

Ik vind "Husselrock" wel van toepassing.

Ja dat is wel een goede
De tracks 3, 4 (ook voor het gebrul al) 6 en 12 zijn wel metal, of in ieder geval hardrock, terwijl een groot deel van de rest van de plaat rustiger van aard is. Ik denk dat Ayreon wel vooral fans uit de metal hoek heeft hierdoor.

Zo blijkt op dit debuut al de karakteristieke Ayreon-mix van symfo, metal, pop en folk in volle glorie aanwezig te zijn, en een aardig verhaal, diverse gastzangers, een fluit en een klavecimbel voor de middeleeuwse couleur locale en een netjes verzorgd boekje complementeren het geheel. Het niveau van later Ayreon-werk wordt nog niet overal gehaald : de nummers van het middengedeelte zijn niet overal even sterk, het "herauten-melodietje" dat vooral in het begin nogal eens opduikt vond ik al vanaf de eerste keer een heel flauwe manier om de Middeleeuwen op te roepen, en van die "double-tracked" zang van Lucassen zelf krijg ik onderhand wel een beetje genoeg. Dieptepunt is het hier al vaker genoemde slot van The banishment ; het grunten op Into the electric castle vond ik al vervelend, maar dit is nog even een paar graadjes erger. Gelukkig is de rest van het album melodieus, krachtig en inventief, een waardig begin van wat een lange en extreem creatieve carrière ging worden.
        De semi-akoestische bonus-CD bevat behoorlijk omgegooide versies van de nummers van het oorspronkelijke album met diverse alternatieve zangers en zangeressen en is echt een leuke toevoeging – je zou het haast een tribute-album noemen als het niet uit Lucassens eigen koker was gekomen. (Gedurende de laatste halve minuut van het slotnummer probeert iemand [Lucassen zelf?] de "zang"partij uit voornoemde slotpassage van The banishment te imiteren, maar dat is voor hem zó laag dat hij eindigt in een hoestbui. )

De titel van de plaat klopt eigenlijk niet helemaal. Beter was het geweest om het album The First Experiment te noemen. Want je merkt aan veel dat Ayreon hier de vuurdoop ondergaat. Een aantal songs klinkt nog erg breekbaar. Desondanks een fijn album met een paar fijne nummers, zoals Nature's Dance, Waracle en The Charm of the Seer. Ook het semi-akoestische deel als bonus klinkt erg aangenaam.
Er zijn betere Ayreon albums met betere songs, maar als start geef ik 3,5*

Laat ik deze marathon maar beginnen met een bekentenis. Er is een hele tijd geweest dat ik vrij weinig kon met de muziek van Arjen Lucassen Wat ik me vooral herinner, is dat ik het te gemaakt vond. Waarschijnlijk was het ook te soft voor me, aangezien ik in die jaren vooral black en thrash metal luisterde. In de afgelopen tien jaar heb ik stilletjes aan naar progrock leren luisteren en toen Ayreon een tijdje geleden voorbij kwam, viel hier het kwartje dan ook direct.

En toch keek ik op tegen de eerste albums, omdat de meest gewaardeerde platen Into The Electric Castle en die erna zijn. De lijst van zangers vind ik ook lang niet zo indrukwekkend als waar Lucassen later mee op de proppen komt. Toch doet dit album weinig onder voor de andere platen van Ayreon die ik ken. Qua vocaal geweld ik eigenlijk weinig anders dan complimenteus zijn. Echt geweldig wat hier gedaan wordt. Alleen Jan-Chris de Koeijer valt voor mij uit de toon. Slecht is het zeker niet. Ik ben op zich wel fan van wat hij met Gorefest gedaan heeft.

De songs zijn prachtig! Een paar steken er voor mij tussenuit, zoals het geweldige door Barry Hay gezongen Sail Away To Avalon of het mooie, ingetogen Listen To The Waves. Het enige puntje van kritiek is dat het soms nog wat goedkoop klinkt. Nou heb ik ook wel begrepen dat Arjen Lucassen dit album deed als een soort YOLO of laatste poging, dus ik kan me indenken dat de situatie tijdens de opnames niet optimaal waren. Lucassen maakt dit ruimschoots met goed doordachte songs en een duidelijke liefde voor het genre. Hij heeft absoluut gevoel voor afwisseling en neemt de tijd voor goede solo's zonder zichzelf te verliezen door te overdrijven. Je hoort hier duidelijk de blauwdrukken van de latere Ayreonplaten. Zo genoot ik meteen weer van de achtergrondzangeressen die voor een heel pleziere dynamiek zorgen.

Voor deze marathon neem ik overigens de Star One albums en wellicht nog een paar andere mee.

Die afwijzingsbrieven in de heruitgave zijn prachtig. Eigenlijk vindt iedereen het wel goed, maar niemand snapt wat ze er precies mee moeten/wie het zou kopen. Dat Ayreon in de tussentijd op prog(metal)-gebied een van de belangrijkste exportproducten uit Nederland is, maakt dit extra mooi. The Final Experiment is nog verre van het beste werk en echt spectaculaire/grote gasten ontbreken, maar de songs zijn fantastisch en er zit iets in van jeugdige spontaniteit in waardoor de lichte kitsch ook nergens te ver doorslaat. En het Ayreon-effect van zangers die met zijn materiaal nog beter klinken dan bij hun eigen bands is ook al duidelijk.

Absolute hoogtepunt is wel Sail Away To Avalon waarbij Golden Earring's Barry Hay een fenomenale prestatie neerzet. Wat een glorieuze track, alsof de poorten van Camelot zichzelf voor je openen. Slechte tracks zijn er uberhaupt niet te vinden, slechte prestaties ook niet. Het zou gewoon allemaal gewoon nog net wat beter worden. De verhalen werden minder cliché, de gastzangers utigebreider en bekender, maar The Final Experiment is wel een debuutalbum dat iedere progmetalliefhebber in zijn collectie hoort te hebben.

Voor iemand die de werken van Arjen Lucassen tot zijn favorieten rekent, heb ik nog bar weinig bijgedragen op de fora bij zijn albums. Dat lennert en RuudC een marathon weiden aan zijn werk is voor mij een mooie aanleiding om de albums van Arjen weer eens onder de naald te leggen en af te zetten tegen elkaar.

Mijn kennismaking met Ayreon is ‘Into The Electric Castle’ en vanaf dat moment ben ik de releases van Arjen Lucassen gaan volgen. Pas veel later maakte ik kennis met The Final Experiment.

Het eerste deel van dit album kan ik bijzonder goed waarderen. The Awareness, Eye Of Time en vooral Sail Away To Avalon behoren wat mij betreft tot het beste dat Lucassen in zijn carrière heeft gemaakt. Helaas zakt de plaat na Sail Away… behoorlijk in om pas vanaf Merlin’s Will weer op te bloeien.

Productioneel valt er nog wel een en ander aan te merken op het album want het album klinkt erg dof en vlak. Helaas zijn de originele tapes verloren gegaan en zit een opgefriste versie van dit album er niet in. Voor wie het concept van Ayreon volgt kan het ook wat verwarrend zijn dat op dit album de rollen in het verhaal nog niet consequent door dezelfde zangers worden gezongen zoals op later werk.

The Final Experiment is een album dat absoluut de potentie van Arjen Lucassen als componist en arrangeur laat horen, maar bevat nog genoeg ruimte voor verbetering. Ondanks alle minpunten toch een krappe vier sterren ****.

Heerlijk conceptalbum waar ook de verhaallijn goed te volgen is, wat op latere albums weleens lastiger is.
Zeer gevarieerd, waardoor ook de dynamiek lekker blijft. Ik snap dat mensen het middenstuk wat in vinden kakken, maar uiteindelijk blijft het album fier overeind.