Rufus Wainwright - All Days Are Nights: Songs for Lulu (2010)

Op deze site sta ik denk ik wel bekend als groot Rufus Wainwright-liefhebber. Heel toevallig kwam ik ooit terecht bij zijn debuut toen deze net verscheen door het lezen van een recensie die me aansprak en sindsdien ben ik de beste man blijven volgen met als resultaat zeer hoog scorende albums.
Na zijn vorige album Release the Stars leek het plafond eigenlijk wel bereikt: de twee opvolgers deden me ook iets minder dan voorheen. Het Judy Garland-project was aardig, maar niet meer dan dat. En zijn vorig jaar verschenen live cd/dvd was een vermakelijk extraatje, maar ook daar werd ik niet lyrisch van (dat heb ik sowieso niet snel met live-albums).
All Days Are Nights: Songs For Lulu is als je het goed bekijkt dus de echte opvolger van het door mij zo geliefde Release the Stars.
De berichten vooraf zorgden er voor dat mijn interesse behoorlijk getemperd werd: een heel album Rufus en piano kan intiem zijn maar misschien ook wel te veel van het goede. Ik behoor tot de categorie luisteraars die geen moeite heeft met zijn 'zeurende' manier van zingen, maar als de setting zo kaal is dan is het maar afwachten hoe ik daar deze keer op ga reageren.

Who Are You New York? opent het album, waarvan ik verder niet meer hoef te vertellen dat het hier gaat om Rufus achter de piano en meer niet. Zo kaal als het maar zijn kan, en concertbezoekers weten dat hij in het verleden vaker op deze manier heeft opgetreden: solo, zonder band. De man die bekend staat om zijn bombast en show is wel degelijk regelmatig in een intieme setting te beluisteren en nu dus ook op cd. Velen horen de echo van Jeff Buckley. Zelf heb ik dat niet zo. Ook niet op dit nummer dat ondanks de soberheid nog steeds heel zwierig en tierelantijnig overkomt. Muse heeft hier ook wel een houtje van. Luister maar eens naar een nummer als 'Sunburn' van dit trio. Het is duidelijk hoe dit album gaat klinken mogen we wel stellen.
So Sad With What I Have is een stuk soberder en hier klinkt de klaagzang misschien wel harder in door dan ooit. Toch heb ik meer met dit nummer dan de voorganger.
Martha gaat inderdaad over zijn bekende zus en tevens zangeres Martha Wainwright. Een zin als "It's your brother calling, Martha please call me back..." zegt in deze natuurlijk al genoeg. Ook dit nummer klinkt behoorlijk 'stripped down' en laat horen dat Rufus niet vies is van klassiek (hij schreef onlangs zelfs een heuse opera genaamd Prima Donna). Zelf ben ik pianomuziek langzaam gaan leren waarderen. Heel vroeger hield ik meer van strijkers en zodra het piano werd haakte ik af, maar nu mag je me bij wijze van spreken wakker maken voor Satie of Chopin. Martha is een uiterst sfeervol nummer, maar heel eerlijk gezegd had ik dit liever gehoord op een album met meer afwisseling waar het misschien nog beter was gaan opvallen.
Rufus en cabaret gaan prima samen en dat is ook te horen op Give Me What I Want And Give It To Me Now. Het lijkt een ouderwetse showtune en is daarmee het eerste uptempo nummer op dit album, voor zover je echt kunt spreken van uptempo natuurlijk.
True Loves is weer een melancholiek stuk en vormt de opmaat naar de sonnetten van William Shakespeare. Een tricky aangelegenheid zou je kunnen denken, maar ergens past het wel bij de glitter en drama die onlosmakelijk verbonden blijven met Rufus.
Sonnet 43, ook wel When Most I Wink genaamd, is de eerste van drie. Misschien heeft Wainwright iets te veel pretenties door dit aan te pakken, zeker ook omdat het niet een echt makkelijk in het gehoor liggend nummer is. Piano-kenners zullen zich misschien ook gaan focussen op zijn piano-stijl waarvan hij zelf zegt 'nooit een enorm sterke pianist geweest te zijn'.
Toch komt dit nummer niet verkeerd bij mij over: op de één of andere manier klopt het wel in mijn oren. Voor popliefhebbers is het misschien allemaal wat te klassiekerig. Overigens vind ik zijn zang hier een stuk minder zeurderig overkomen.
Sonnet 20 is ook bekend onder de naam A Woman's Face. Het klinkt wat makkelijker dan de vorige sonnet.
Sonnet 10, Shame klinkt wat romantischer, maar dat dit heel ver van de bombastische albums uit het verleden staat moge duidelijk zijn. Het blijft best pittige kost als je niets op hebt met piano muziek die neigt naar klassiek.
Na het Shakespeare uitstapje gaat het album verder met The Dream. We staan weer met beide benen in 2010, maar qua sfeer klinkt dit nog steeds behoorlijk tijdloos en kunnen we ons nog rustig in het Shakespeare-tijdperk wanen. De zin "The dream has come and gone" maakt wel een beetje duidelijk hoe Wainwright zich voelt.
What Would I Ever Do With A Rose? is een wat zoetere pianoballade zonder echt klef te worden en op Les Feux d'Artifice T'apellant komen de Canadese roots naar boven: hier zingt hij in het frans, iets wat hij in het verleden wel vaker heeft gedaan. Het is de slot-aria uit zijn zelfgeschreven opera Prima Donna en hier uiteraard door hemzelf gezongen (in de opera is dat Janis Kelly). En gevoelsmatig ligt dit dan toch wat dichter bij zijn vorige albums, hoe raar dat ook mag klinken.
Zebulon is mischien wel het meest persoonlijke nummer op deze nieuwe cd. Het is geschreven tijdens het ziekbed van zijn moeder Kate McGarrigle die inmiddels ook is overleden aan de gevolgen van kanker. Het is een nummer vol herinneringen aan zijn moeder. In de interviews rondom het verschijnen van dit album legt Rufus ook uit hoe dit nummer tot stand is gekomen.

'Intiem album' is een term die al veel voorbij is gekomen en zal komen. Natuurlijk is dit het geval, maar dan meer door de stijl en niet eens zozeer hoe het overkomt, want heel eerlijk gezegd ervaar ik nog steeds veel theater zoals we gewend zijn en daarmee vind ik het nog best moeilijk om een duidelijke mening over dit album te hebben; ik hou van zijn theatrale kant maar ik hou ook van piano.
Toch denk ik dat hij veel intiemer is geweest op nummers uit het verleden (ik noem de cover van zijn eigen vader 'One Man Guy' als voorbeeld). En vaak zijn dat nummers geweest op akoestische gitaar.
Mijn angst dat alleen Rufus en piano iets te veel van het goede zou zijn is enigszins gegrond voor mij. Ik vind het schitterende nummers, maar nu verzuipen ze mij te vaak in 'meer van hetzelfde'. Prachtig als je alle albums van Rufus in de shuffle gooit en je hoort wat van dit album voorbij komen; iets te pittig om een heel album achter elkaar te beluisteren (dan toch liever een klassieke componist). Daarbij moet je zijn stem ook nog eens trekken en doe je dat niet dan is het denk ik erg lastig volhouden.
Ik ben dan ook heel erg benieuwd hoe de tegenstanders van de 'bombastische Rufus' over dit album denken.
Voor mij is dit duidelijk een stapje lager dan al zijn voorgaande reguliere albums waarvan ik er drie op 4,5* heb staan en twee op 5*.
Maar verder is het wel degelijk een gedurfde plaat waar genoeg moois op staat en waarvan ik hoop dat we de volgende keer weer wat meer variatie voorgeschoteld krijgen, maar dat zal vast wel

Een 3,5* deze keer voor Rufus Wainwright en een top 10 notering aan het einde van dit jaar zit er zeer waarschijnlijk niet in.