The Cardigans - Gran Turismo (1998)

Om mijzelf wat meer tot recensies en dergelijk aan te zetten, ben ik maar eens een blogje gestart. Zo ook over deze plaat: zie http://herontdekmuziek.blogspot.com.

---------

Gran Turismo is typisch zo'n plaat die in menig cd-kast stof staat te vangen. The Cardigans waren immers redelijk bekend in de tweede helft van de jaren negentig. De Zweedse band timmerde in die tijd ook commercieel behoorlijk aan de weg. Singles als Lovefool, Carnival en My Favourite Game haalden zelfs de hitparade. Laatstgenoemd nummer was vooral befaamd om de spraakmakende joyrideclip met zangeres Nina Persson in de hoofdrol.

Gran Turismo verkocht mede vanwege deze hit behoorlijk goed, ook in Nederland. Toch lijkt het album inmiddels een beetje in de vergetelheid geraakt. Ook ikzelf ga niet vrijuit, want de cd stond ook hier ergens achterin de kast. Toen ik om volkomen onduidelijke redenen ineens met Explode (wat mij betreft het prijsnummer) in mijn hoofd rondliep, besloot ik de plaat weer eens te luisteren. Het bleek liefde op het tweede gezicht; een echte herontdekking.

Want The Cardigans is veel meer dan een bandje met een mooie zangeres. Nina Persson zingt namelijk nog beter dan ze eruit ziet, en dat wil wat zeggen. Als een soort poolcirkelversie van de befaamde Franse zuchtmeisjes slaat ze zich door deze plaat heen. De kille electropop van de band matcht perfect maar haar even sensuele als nonchalante zang. Een nummer als Explode klinkt tot op het bot cynisch, maar als zij het zingt is het bijna porno. Of wat te denken van Do You Believe?, waarin Nina ons even uit de droom helpt:

Do you really think
That love is gonna save the world
Well, I don't think so
I just don't think so

Niet echt een briljant staaltje dichtkunst verder, maar het laat aan duidelijkheid in elk geval niets te wensen over. Juist vanwege de achteloze presentatie van Persson komen ze met dat soort teksten natuurlijk ruimschoots weg. Gran Turismo klinkt heel direct, maar toch ook erg spannend. Je vraagt je voortdurend af: wat gaat er nog meer achter deze vrouw schuil? In elk geval genoeg om deze plaat na jaren weer eens een herkansing te geven, want stiekem is dit een verborgen parel van de jaren negentig. En mocht u hem niet in de kast hebben staan: de uitverkoopbakken puilen uit van de onterecht miskende exemplaren, dus sla uw slag!

Nog veel meer dan op The First Band On The Moon wil de Zweedse band het onschuldige imago van zich afschudden. Het effect van de filmbeelden bij Lovefool maakt vanuit MTV veel indruk. Deze media wordt doelbewust ingeschakeld om Gran Turismo te promoten. De gewelddadige roadmovie clip van My Favorite Game laat een totaal andere Nina Persson zien. Gehavend met arm in verband staat ze symbool voor een meer stoerdere aanpak van The Cardigans. Gehuld in leer en met een vette tatoeage op haar arm heeft ze de heuse uitstraling van een rockchick. Haar rol als boegbeeld bereikt hiermee een definitieve status. Met het stukken zwaardere geluid trekken gitarist Peter Svensson en bassist Magnus Sveningsson een dikke lijn door vanuit hun heavy metal verleden naar deze bijzonder aangename vierde plaat van The Cardigans.

De sound op Gran Turismo is erg sterk door de elektronica beïnvloed. Al direct bij Paralyzed zijn het de industriële breakbeats die de dromerige trance stem van Nina Persson wat meer karakter geven. Erase/Rewind wil nog aardig aansluiten bij de vorige plaat, maar het mooie samenspel tussen drum en bas geeft het een lekkere dansbare sound. De lome verslavende zang van Persson leent zich hier prima voor net als de tegen het unplugged gebaseerde gitaarwerk van Peter Svensson. De sobere clip staat met het donkere decor centraal voor het meer strakke stijlvolle geluid waarmee The Cardigans zich presenteren. Die ingetogenheid is zeker terug te vinden op het door zuigende kerkorgel gevormde Explode, waar de titel wordt uitgebeeld in kleine lieve muziekdruppeltjes.

De inleidende drums van Starter geven Nina Persson de mogelijkheid om de song te introduceren. Steeds meer is zij de katalysator van de liedjes, en huppelt ze niet voornamelijk vrolijk mee op de door haar collega’s gelegde basis. De jaren zestig soft pop maakt steeds meer plaats voor broeierige triphop. Dat ook Peter Svensson hier volledig in zijn element zit, bewijst hij met zijn smerige gitaarakkoorden. Daarmee is hij ook van dienst in het tegen de Amerikaanse gitaarrock aan liggende Hanging Around. Deze derde single deed het alleen in de Britse hitlijsten redelijk goed. Dat ze hier wel heel erg de vloer leeg vegen voor het op hetzelfde moment populaire Garbage zou juridisch de nodige problemen kunnen opleveren. Maar die laten simpelweg niks van zich horen, al wetende dat ze zelf ook niet geheel origineel te noemen zijn.

Higher mag de B-kant openen. De zoete dreampop laat alle ruimte vrij voor de sensuele Nina Persson, die zelfverzekerd aardig de hoogte in gaat voor dit prachtige rustmomentje. De doem tonen van Marvel Hill geven het een mooi zwart randje waar de zangeres zich als een onbetrouwbare feeks bijna sprookjesachtig op lompe Dr. Martens door heen wandelt. Het hoogtepunt is toch absoluut het belachelijke goede My Favourite Game. Na het rustige intro gaat het volledig los. Op de achtergrond hoor je vreemde demonische geluidjes die het net wat extra geheimzinnigheid mee geven. De afwisseling van stevig rockwerk met trage passages werkt voortreffelijk. Met terug werkende kracht staat dit keerpunt centraal in de ontwikkeling van de band. Het smoezelige imago zal niet meer terug komen. Vanaf nu zal Nina Persson als een echte vamp betiteld worden; passende tussen de sterke frontvrouwen van de jaren negentig.

Do You Believe mixt retro disco stampende beats met uit 1998 komende provocerende dance. De kerkorgel van Explode wordt weer tevoorschijn getoverd. De pijpen zwellen aan om onder begeleiding van de vocalen van Nina Persson tot een muzikaal orgasme te komen. Het nadruppelen van de gitaar en bas verzorgt een passend eindspel. Er wordt vervolgens een prettige droomwereld gecreëerd in het zalvende Junk of the Hearts, al komt ook hierbij de explosiviteit heerlijk vrij in het rauwe gitaarspel. Mooi hoe het op een slide manier weet voort te zetten. De spookpiano van Nil lijkt ontsnapt te zijn uit de balzaal van het hotel, dat centraal staat in het toneel van The Shining, waar de alcoholistische Jack Nicholson bezoek krijgt van zijn innerlijke kwelgeesten. The Cardigans zullen vervolgens een langere rustperiode inlassen, waar ze voornamelijk samen met Tom Jones van zich laten horen in de geslaagde Talking Heads cover van Burning Down The House.

The Cardigans - Gran Turismo | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com