Van Morrison - Saint Dominic's Preview (1972)

Misschien wel het beste album om je verkenning te beginnen in de wereld van Van the Man. Alles wat hij zoal heeft uitgebracht tussen 1968 en 1974 hoor je hier een beetje terug.

De twee langste nummers leunen op de sound van Astral Weeks, zonder ook maar in buurt van kopieen te komen, en de rest haalt zijn inspiratie uit de andere Van Morrison albums.

Het enige iets mindere nummer vind ik Gypsy. Het roept wat teveel Lenny Kuhr gevoelens op om echt prettig naar te luisteren.

Maar Redwood tree, Listen to the Lion en het titelnummer behoren tot het beste wat Van Morrison ooit heeft uitgebracht.

Dit mag misschien niet de allerbeste plaat zijn die hij heeft uitgebracht, maar als je na dit album geen zin hebt om meer van hem te gaan beluisteren zou een ander album dat ook niet hebben bereikt.

Eén van de zeven platen uit de periode waarop Morrison zich op een wolk boven het poplandschap bewoog: niet alles uit deze tijd was perfect, maar áls het dan goed was was het ook meteen ónwerkelijk mooi. Zo ook veel op deze plaat, maar ik wijk toch wel af van de meeste gebruikers hier, want de hoogtepunten hier zijn in mijn ogen Gypsy en Redwood tree : korte, compacte maar ideaal gespeelde, gezongen en gearrangeerde nummers met prachtige melodieën, een onweerstaanbare swing en bovenal hemelse blazersarrangementen. Ik las dat een recensent ergens Morrison "de beste arrangeur van blazers ten noorden van Memphis" vond, en op basis van hoe organisch en tegelijk swingend ze op deze plaat klinken vind ik dat wel een mooi compliment (waarbij ik natuurlijk maar een fractie van alle blazersarrangementen van alle platen uit deze tijd ken). In de glasheldere remaster van Tim Young en Walter Samuel klinken ze in ieder geval tegelijkertijd warm en lyrisch en vormen ze het perfecte complement voor Morrisons geïnspireerde voordracht. Vooral het begin van Redwood tree, die twee saxen (een tenor en een sopraan?), daarna die vrolijke bas, de korte pianonootjes, de simpele maar effectieve akoestische gitaar, en dan Morrisons "A boy and his dog..." Prachtig.
        Van de drie lange nummers (bij de Statistieken hier momenteel ook de top-drie) vind ik het titelnummer het sterkst, met een goede melodie, een mooi vol band- en blazersgeluid en een ideale speelduur. De laatste zes minuten van Listen to the lion daarentegen duren mij net wat te lang, en Almost Independence Day klinkt als een wat geforceerde poging om de ambiance van Astral weeks op te roepen, en ik krijg het idee dat ik niet zozeer naar een meesterwerk alswel naar een póging om een meesterwerk te creëren zit te luisteren. Ik kan helemaal begrijpen hoe dit nummer mensen tot lyrische interpretaties en ontboezemingen kan verleiden (Greil Marcus: "As it went on, it seemed as if the song itself more than the singer was gazing out over San Francisco Bay to watch the fireworks; as that happened, the Fourth of July receded, and what was left was an unsettled, unclaimed, unfounded land where the event that settled it, named it, found it, had yet to take place."), maar ikzelf word gewoon niet meegesleept, misschien door de overdaad van gitaar, piano, drums en twee synthesizers, misschien ook wel door de extreme speelduur, terwijl ik met dat laatste bij de langere nummers op Astral weeks toch absoluut geen moeite had.
        Dat maakt Saint Dominic's preview natuurlijk nog niet tot een slechte plaat, want met uitzondering van het vervelende I will be there behoudt alles hier een hoog niveau, maar door de niet helemaal geslaagde lange nummers is dit voor mij toch niet een meesterwerk als Astral weeks, Moondance en Veedon fleece.

Wat is dit nog altijd een heerlijk album. En in tegenstelling tot sommige anderen vind ik de langere nummers zeker niet te lang duren. Sterker: ik vind Van op zijn best als hij zich in de langere nummers laat meevoeren op de 'Streams of Consciousness' (zoals hij dat zelf formuleert).

los van het feit dat Van Morrison een geweldige zanger is, is de man eveneens een geweldige songwriter. iets wat hij ook weer op dit album met slechts 7 nummers bewees.

een album met twee gezichten. aan de ene kant de ritmische up-tempo op R&B leest geschoeide tracks als "Jackie Wilson Said", "Gypsy", "I Will Be There" en "Redwood Tree". deze nummers hebben veel weg van de sound van zijn "Moondance" album.

aan de andere kant hebben we door de Tonio eerder aangehaalde "streams of consciousness" tracks "Listen to the Lion" een nummer waarop Van Morrison zijn zangkunsten volop ten toon spreidt en het monumentale "Almost Independence Day", een sfeervol, stemmig, pastoraal nummer. wat mij betreft het prijsnummer van dit album. wellicht kan een nummer met zo'n titel op een dag als vandaag niet lang genoeg duren. deze 2 nummers doen qua sfeer en sound eerder denken aan zijn "Astral Weeks" album.

een ander prijsnummer op dit album, de titeltrack "Saint Dominic's Preview" laveert daar wat tussen in.
dit nummer zou een paar jaar later samen met "Listen to the Lion" ook op het magistrale live album "It's Too Late to Stop Now" (1974) worden uitgebracht, waarbij ik de dynamische, energieke live versie van "SDP" prefereer boven de studio versie.

"Jackie Wilson Said" geïnspireerd door de muziek van Jackie Wilson en "I Will Be There" geïnspireerd door Ray Charles, 1 van de muzikale helden uit zijn jeugd, doen enigszins afbreuk aan de kwaliteit van dit album.

onder de muzikanten op dit album bevinden zich o.a. Mark Naftalin (piano), Jack Schroer (saxophone), Gary Mallaber (drums, percussion, vibraphone) en John McFee (steel guitar). Ron Elliott bekend als songwriter en leadzanger van de legendarische Californische band The Beau Brummels, speelde 6-string guitar op track 7.

Album werd geproduceerd door Van Morrison
except tracks 2,4,5 & 7 co-producer Ted Templeman

Recorded at Wally Heider Studio, Pacific High Studio & Columbia Studio, San Francisco
All selections written by Van Morrison