Sun Kil Moon - Universal Themes (2015)

Recensie op de krenten uit de pop:
De krenten uit de pop: Sun Kil Moon - Universal Themes - dekrentenuitdepop.blogspot.nl

De meningen waren vorig jaar zeer verdeeld, maar ik hoefde er bij het kiezen van mijn favoriete 14 platen van 2014 niet lang over na te denken. Sun Kil Moon maakte vorig jaar met Benji een prachtplaat, die niet alleen behoort tot het beste dat Sun Kil Moon tot dusver maakte, maar zich ook kan meten met alles dat Mark Kozelek in andere hoedanigheden maakte. Een onbetwiste jaarlijstjesplaat dus.

‘Mark Kozelek grijpt je bij de strot met songs die lezen als een roman en aan komen als een mokerslag’ schreef ik vorig jaar en dat vind ik nog altijd een treffende omschrijving van de muziek op Benji.

Het is een omschrijving die ook van toepassing is op de nieuwe plaat van Sun Kil Moon, Universal Themes. Ook op de nieuwe plaat van Sun Kil Moon vertelt Mark Kozelek immers weer prachtige, indringende en vaak van melancholie over lopende verhalen, waarbij het niet zoveel uit maakt of hij de grote thema’s van het leven aansnijdt of kleine huiselijke taferelen in detail beschrijft.

Voorganger Benji was al geen makkelijke plaat, maar op Universal Themes maakt Mark Kozelek het ons nog net wat lastiger. De nieuwe plaat van Sun Kil Moon bevat acht tracks, maar voor deze tracks heeft Sun Kil Moon maar liefst 70 minuten nodig, wat betekent dat de tracks gemiddeld zo’n negen minuten duren.

Net als op Benji bestaan deze tracks voor een belangrijk deel uit akoestisch gitaarspel en de indringende stem van Mark Kozelek, die vertelt en pas stopt met vertellen wanneer hij zijn hele verhaal gedaan heeft. Wanneer Mark Kozelek even geen verhaal vertelt is er ruimte voor wat elektronica en de vrij elementaire percussie van Sonic Youth drummer Steve Shelley, maar net als Benji is Universal Themes over het algemeen een behoorlijk ingetogen en sobere plaat, al bevat de plaat ook een aantal wat rauwere tracks.

Het valt niet mee om met dit soort muziek de aandacht vast te houden en al helemaal niet wanneer dit moet met songs van 9 minuten, maar Mark Kozelek slaagt er ook dit keer moeiteloos in. Als Mark Kozelek vertelt kun je alleen maar luisteren en word je langzaam maar zeker het verhaal in gezogen.

Wanneer dat gebeurt komt ook de muziek steeds meer tot leven. Het op het eerste gehoor eenvoudige getokkel van Mark Kozelek blijkt omgeven door meerdere lagen die allemaal bijdragen aan het bijzondere effect dat de plaat heeft op de luisteraar.

Benji was al geen vrolijke plaat, maar Universal Themes klinkt nog wat donkerder en desolater, wat nog beter tot uitdrukking komt wanneer Mark Kozelek incidenteel kiest voor rauwe en elektrische songs, die wel wat doet denken aan Neil Young in zijn rauwste dagen.

Iedereen die Benji vorig jaar te ruw en te lastig vond hoeft niet te beginnen aan Universal Themes, dat ruwer, complexer en donkerder is dan zijn voorganger. Iedereen die vorig jaar in de ban was van Benji en uitzag naar meer wordt echter op zijn of haar wenken bedient.

Universal Themes klinkt zo af en toe misschien of Mark Kozelek de plaat na een avondje stevig doorzakken heeft opgenomen op een deprimerende hotelkamer, maar het is ook een plaat vol diepgang en emotie. Of om aan te sluiten bij mijn recensie van Benji; Universal Themes staat vol met songs die lezen als een roman en aankomen als een mokerslag. De roman is dit keer nog wat intenser en meeslepender, de mokerslag nog wat meedogenlozer.

Dat Universal Themes ook dit jaar jaarlijstjes gaat halen lijkt me zeker, al zijn er waarschijnlijk meer muziekliefhebbers die hard weglopen voor deze plaat van het unieke talent Mark Kozelek. Ik weet inmiddels hoe ik er over denk. Erwin Zijleman

Mark Kozelek is een mateloos intrigerende persoonlijkheid. In de ruim vijfentwintig jarige loopbaan van de bijna 50-jarige zanger maakte hij platen onder zijn eigen naam, met de Red House Painters en als Sun Kil Moon. Zijn magnum opus verscheen vorig jaar en luisterde naar de naam Benji. Het was een bloedmooie voltreffer die zo goudeerlijk en intiem van karakter was dat het bijna eng werd. De serieuze muziekliefhebbers die hij met de plaat wereldwijd aan zich bond, stuitten live op een bijzonder fenomeen. Als ongeleid projectiel liet Kozelek live asociaal en aanstootgevend gedrag zien dat enigszins afbreuk deed aan die reputatie. Zijn provocerende houding, die vorig jaar ook de 2,5 uur durende show in de Paradiso domineerde, maakte hem er niet sympathieker op. Nu ligt na een kleine 1,5 jaar de opvolger van Benji op de plank. Wat blijkt: Universal Themes gaat door waar een donkere track als 'Richard Ramirez' eindigde. Het is met acht schizofrene liedjes, waarvan de kortste zeven minuten duurt, misschien wel de moeilijkste plaat die Kozelek ooit schreef. Dat is mede te danken aan de vele onvoorspelbare tempowisselingen die de liedjes kenmerken. Eigenlijk kun je deze stukken moeilijk liedjes noemen. De stukken zijn afstandelijker en complexer dan voorheen en bevatten opvallend veel spoken word gedeeltes. 'The Possum', dat wel tien keer van karakter verandert, is daar een goed voorbeeld van. Opnieuw heeft de plaat veel weg van een luisterboek met ellenlange, hoogst persoonlijke teksten. Soms slaat Kozelek de plank mis, bijvoorbeeld in de eigenaardige garagerocker 'With A Sort Of Grace I Walked To The Bathroom To Cry'. Deze conceptsong over een eenzame nacht in een hotel in Zwitserland blijkt een zeurderig dieptepunt. Daar staan schitterende stukken tegenover. Vooral het afsluitende drieluik, en in het bijzonder 'Garden of Lavender, is buitengewoon sterk. Garagerock 'Ali/Spinks 2', met een niet om aan te horen middenstuk, kan door voor een van de spannendste en meest gejaagde liedjes die Kozelek ooit schreef. Hier en daar is Univeral Themes voer voor psychologen, over de gehele linie een nare, bipolaire, zwaarmoedige, indrukwekkende en bloedmooie plaat. Eentje die alleen Kozelek had kunnen maken.

Van: Daans Muziek Blog