Toen Kendrick Lamar wat bekendheid begon te krijgen en ook hier op deze site hoog scoorde met GKMC vond ik dit totaal niet interessant. Ik zag hem kort optreden in DWDD waar hij een minuutje het refrein van Swimming Pools deed en vrienden van mij speelden een drankspel met dit nummer. Als er Drank werd gezegd moest iedereen drinken.. hahaha. Dus had ik een idee van de zoveelste rapper die geen reet geeft om teksten en makkelijk probeert te scoren. Hoef ik niet te luisteren, dacht ik toen.
Een paar jaar later hoorde ik dat Lamar de Pullitzer prijs had gewonnen voor zijn lyrics. Dus moest ik hem toch maar een kans geven. En na GKMC helemaal grijsgedraaid te hebben kocht ik de vinylversie van TPAB op de gok, wat ik normaal nooit doe maar ik dacht ik vertrouw Kendrick wel onderhand. En wat een plaat had ik gekocht. Een meesterwerk, zo weet ik nu. Een ongekend theatrale voorstelling waarin alle mogelijkheden van rap ten volle worden benut. GKMC voelde aan als een film door de interludes, TPAB is een gehele theaterproductie met een gedicht waarin elke line het thema aanduidt van een nummer. Hoe verder het album vordert hoe meer de bezoeker te horen krijgt van het gedicht dat Kendrick voorleest aan zijn idool 2PAC.
Het album verhaalt over Kendrick die zijn eerste liefde (Compton) heeft verlaten voor de roem en aandacht die hij van de wereld krijgt. Hij heeft zijn weg uit de ghetto gevonden maar de vraag die hij zichzelf stelt is of hij wel echt de leider of profeet kan zijn als hij zijn eigen roots verwaarloost. En dat hij zijn roots heeft verwaarloost wordt duidelijk tijdens de scene "u". Waar hij rapt als een dronkelap, waar je de drank hoort kletteren en de wanhoop hoort zegevieren. Waar was Kendrick toen zijn zus als tiener een kind kreeg, waar was zijn invloed die hij van zichzelf zegt te willen zijn? Waar was Kendrick toen zijn homie stierf in het ziekenhuis? Kendrick is geen leider, maar een egoïst die zijn roots verlaat voor geld en faam, aangeboden door Uncle Sam (als representatie van kapitalistisch Amerika) en Lucy himself op de interludes For Free en For Sale. Maar geld en faam maken Kendrick niet gelukkig en zelfs zijn creativiteit, rapskills en lyricism kunnen hem niet helpen van zijn "survivors guilt". Hij voelt zich schuldig tegenover de achterblijvers in de ghetto en deze struggle, deze tegenstelling tussen het willen maken en je familie niet verlaten brengt Kendrick in een depressie.. Dit raakt aan een veel groter, universeel thema dat terugkomt in het buddhisme waar de verlichte Buddha Nirvana heeft bereikt (ophoudt met reïncarneren, de rust heeft gevonden in de leegte) maar toch terug het leven in gaat om de rest van de mensen te verlichten.
En Kendrick gaat terug naar huis, terug naar zijn geloof (christelijke thema is opnieuw sterk aanwezig), terug naar zijn familie, terug naar de woorden van zijn moeder: "You ain't gotta lie to kick it, my nigga." Terug naar zijn zelfliefde in "i", maar met een wijsheid rijker die hij graag wil verspreiden, namelijk dat je geen respect kan eisen van een ander zonder zelfrespect. En dit is een boodschap voor de zwarte community in Amerika ("I'm the biggest hypocrite of 2015... ...killing a nigga that's blacker than me" van The Blacker the Berry), maar opnieuw vrij universeel te interpreteren. Al geeft Lamar zichzelf ook alle ruimte om zijn frustratie te uiten richting rascistisch Amerika, richting de politiek (Democrips versus Rebloodicans) en de rapindustrie in Hood Politics.
En al die verschillende emoties (macht, faam, de King, wanhoop, zelfreflectie, haat) zijn een eigen personage binnen het album met een eigen stem en een eigen flow. Bovendien rapt Kendrick als het personage van de duivel in For Sale. En dit hele album is uiteindelijk een multi-dimensionale versie van het gedicht dat Kendrick heeft geschreven aan 2PAC waar hij op het eind een vraaggesprek mee heeft.
En nu heb ik het alleen nog maar over de lyrics gehad en dan ook nog puur globaal. Dit album is extreem rijk aan diepte en gelaagdheid. Niet alleen tekstueel, maar zeker ook muzikaal. Ook hier zien we de dualiteit terugkomen die in Kendrick zit. Er staan zowel oldskool boombap hiphop tracks op de plaat als newskool trap (Alright), experimentele jazz (For Free, u, afsluiting The Blacker The Berry), funkbeats (King Kunta) en een swingende groove op "i". Er zijn veel beatwisselingen die overeenstemmen met de stemmingwisselingen in de lyrics (zoals op het nummer "u" waar de beat gedempt en vertraagd wordt alsof Kendrick in een dronken waas zit) en het album staat vol met oude funk- en jazzsamples. Dit album zou puur instrumentaal al heerlijk zijn om te luisteren en daar komt de stem van Kendrick nog bovenop die zowel smooth kan klinken als rauw als een doorgewinterde blueszanger met flows en rhymeskills die ik niet ken van andere rappers.
Is het album pretentieus? Zeker, maar dan wel op weergaloze wijze en de pretentie waarmakend. Je moet er even voor zitten en echt willen luisteren, maar goed wie gaat er dan ook naar een theatervoorstelling om oppervlakkig het schouwspel te bekijken?