Swans - The Glowing Man (2016)

The Glowing Man is dus weer een album geworden met langere stukken, waar dus duidelijk de lijn van de vorige 3 albums wordt door gezet.
Cloud of Forgetting opent met een zee van rust; bijna meditatie achtig.
Gelukkig komt als snel Michael Gira tevoorschijn; als een overspannen yoga leraar brult hij zijn satanisch klinkende mantra er doorheen.
Ditmaal geen woeste geluidsgolven om het gevoel kracht te zetten; langzaam bouwen deze hun zomerse onweersbuien op, om vervolgens in de mist der dementie te verdwijnen.
Herinneringen vervagen, maar Swans blijft bestaan.
Cloud of Unknowing sluit hier perfect op aan.
Het pompende als een snel werkende hartspier, die in werking wordt gezet door naderende paniekaanvallen.
Angst voor het onbekende; angst voor wat zal volgen.
Wat ben ik opgelucht dat ik ze nooit live heb mogen ervaren, ik weet niet of ik al klaar ben voor een volledig concert van Swans.
Steeds weer worden nieuwe wegen ingeslagen om dat benauwende effect te bereiken, en steeds weer slagen ze er met cum laude in.
Ze zullen nooit je uitnodigen om er een gezellige Swans avond van te maken, hooguit twee albums zal ik achter elkaar van ze draaien; maar wat zijn ze uniek in hun sound!
Bij When Will I Return horen we weer eens een vrouw in de hoofdrol; blijkbaar zijn echtgenoot Jeniffer. Haar stem vind ik ook wel op Bjork lijken; al hoor je Jarboe er uit in terug.
De boosheid; frustraties en teleurstellingen mis je dan wel.
Finally, Peace. is een onverwachte afsluiter; behoorlijk toegankelijk, bijna hitparade achtig; wel weer mooi!
The Glowing Man is weer een geslaagd Swans hoofdstuk, maar voor mij mogen ze nu naar 4 albums wel weer eens een andere richting inslaan.

Om het maar eens vriendelijk uit te drukken, ik was van voorganger To Be Kind niet zo héél erg onder de indruk. De testosteron-oestrogeen balans was op die plaat volstrekt zoek. Onanie to the max, been there seen that. Vrij naar Buster Fonteyn: ik werd er gewoon een beetje misselijk van.

Al doet de titel iets anders vermoeden, bij deze laatste (...) worp van Swans lijkt dat noodzakelijke evenwicht hersteld. De plaat laat zich beluisteren als een staalkaart van wat Gira kán met zijn band, als ie z'n lul niet achterna loopt. Drones en doordreunende mantra's, galmende vrouwen en keelzang Gira-style, ja, deze gaat vaker gedraaid worden. En met Anna in het voorprogramma worden de optredens ook boven niveau hengstenbal getild, dat is een geruststellende gedachte.

Recensie op de krenten uit de pop:
De krenten uit de pop: Swans - The Glowing Man - dekrentenuitdepop.blogspot.nl

Ik reken mezelf zeker niet tot de trouwe fans van de uit New York afkomstige band Swans. Eens in de zoveel jaar ben ik diep onder de indruk van een plaat van de band rond Michael Gira, maar vervolgens kijk ik jaren niet naar de band om.

Het heeft voor een belangrijk deel deel te maken met de intensiteit van de platen van Swans, want de meeste platen van de band gaan je niet in de koude kleren zitten.

De laatste keer dat ik flink onder de indruk was van de muziek van Swans, was vier jaar geleden, toen het overweldigende en verrassend succesvolle The Seer verscheen.

Het al even succesvolle (en naar verluid ook even imponerende) To Be Kind uit 2014 heb ik vervolgens weer gemist en hetzelfde leek te gebeuren met het onlangs verschenen The Glowing Man.

Toen ik las dat het mogelijk de zwanenzang van de huidige samenstelling van Swans is, ben ik echter toch gaan luisteren en langzaam maar zeker heeft ook deze plaat me opgeslokt in de aardedonkere wereld van de band uit New York.

The Glowing Man is net als zijn twee voorgangers een plaat waarvoor Swans ruim de tijd neemt. The Glowing Man duurt op twee minuten na twee uur en in die bijna twee uur komen slechts acht songs voorbij. Het zijn songs die het volledige spectrum van een angstaanjagende stilte tot een explosie van muzikaal geweld bestrijken.

Swans is een meester in het maken van muziek waarin slechts hele kleine stapjes worden gezet, maar de band staat ook dit keer weer garant voor hoge spanningsbogen en muziek van een indringende schoonheid.

Makkelijk is het allemaal niet. Zeker als je met beperkte aandacht naar de muziek van Swans luistert ben je de draad snel kwijt en is de muziek van de band eerder vermoeiend dan inspirerend. Bij beluistering met volledige aandacht groeit ook The Glowing Man daarentegen weer snel naar grote hoogten.

De muziek van Swans is vaak repeterend en bezwerend, maar kan binnen een aantal noten omslaan, wat ook deze plaat weer voorziet van heel veel dynamiek. In de meest toegankelijke momenten is The Glowing Man goed voor hypnotiserende klanken vol bezwerende percussie of voor wonderschone en bijna intieme muzikale passages. In de minst toegankelijke momenten vliegt Swans keer op keer uit de bocht en trekken gitzwarte wolken over. Van het oude Pink Floyd naar Talking Heads en van Krautrock naar noise.

Het kost wat energie om twee uur Swans te doorstaan, maar iedere keer dat je het probeert hoor je de plaat groeien. Iedereen die, net als ik, The Seer vier jaar heeft geleden heeft omarmd en hetzelfde deed met To Be Kind, zal ook genieten van The Glowing Man. Het is niet makkelijk en meestal gitzwart, maar onder al dat zwart komt steeds meer moois aan de oppervlakte. Buitengewoon intrigerend. Erwin Zijleman

Dit jaar* valt het doek voor de huidige incarnatie van Swans. Daarmee komt een eind aan een zevenjarige cyclus van opnemen, toeren en opnemen. Net als op de twee voorgangers zijn de nummers op The Glowing Man deels gegroeid uit improvisaties tijdens concerten en deels gebaseerd op akoestische demo’s van frontman Michael Gira.

Evenals de werkwijze verschilt ook het geluid van deze nieuwe plaat weinig van The Seer en To Be Kind. Grote verrassingen blijven daarom uit. De verschillen zijn meer te vinden op het vlak van sfeer en in de accenten die de band legt. Zo valt op dat het album wat toegankelijker klinkt, hoewel dat bij Swans natuurlijk relatief blijft. Met drie nummers die ver boven de twintig minuten klokken en de vertrouwde beenharde repeterende stukken is dit alles behalve luistervriendelijke muziek. Het lijkt alsof de band nog verder de diepte in gegaan is om tot de essentie van haar geluid door te dringen.

Op The Glowing Man blikt Gira voor het eerst terug. Zo gebruikt hij een stuk tekst dat Thurston Moore in de vroege jaren tachtig voor het Sonic Youth debuut leende. En in het titelnummer is een opnieuw gearrangeerd fragment van de vorige plaat te vinden. ‘Frankie M.’ gaat dan wel niet over Gira, maar de mantra van verdovende middelen die hij daar opsomt brengt zijn roemruchte verleden in herinnering. Op 'When Will I Return', zingt Gira's echtgenote Jennifer. Het nummer verhaalt van een ‘deeply scarring experience’ in haar leven, maar doet opvallend genoeg denken aan de tijd dat Jarboe nog deel uitmaakte van Swans. De afsluiter, toepasselijk getiteld ‘Finally, Peace’, doet dan weer denken aan het luchtigere Angels of Light, Gira’s andere band.

Titelnummer ‘The Glowing Man’ kan als samenvatting van het album gezien worden. In een krap halfuur komt alles wat Swans uniek maakt voorbij. De ambientachtige sfeerstukken, Gira’s bezeten zang, de mokerslagen en de uptempo ritmische stukken waar Swans meer rockt dan ooit te voren. De tekst gaat over een zekere Joseph. Dit is volgens Gira de entiteit die als Twin Peaks’ Bob de controle van hem overneemt wanneer hij zijn muziek op papier zet. Hopelijk blijft Joseph nog heel lang bij hem, want The Glowing Man is een prachtig sluitstuk van een tijdperk en doet uitkijken naar de volgende zet van Gira.

* Geschreven in 2016