Van Morrison - Too Long in Exile (1993)

Als ik zeg dat dit de laatste plaat van Van Morrison was die ik nog heb gekocht, dan klinkt dat alsof ik dit zó'n afknapper vond dat ik al zijn latere werk links heb laten liggen. De werkelijkheid is dat ik een aantal van die latere platen wel degelijk heb beluisterd, maar dat ik daarop steeds hoogstens drie nummers per plaat de moeite waard vond. Too long in exile daarentegen is een uitstekende "bookend" van mijn Van Morrison-verzameling, ontspannen en toch spannend en met een lekker sobere band (ritmesectie, Hammond, tweede gitaar en wat blazers) in plaats van de overdadig-warme arrangementen van bijvoorbeeld Hymns to the silence.
        De plaat valt voor mij in drie delen uiteen. De eerste helft begint met lekker losse bluesachtige nummers maar gaat vanaf Ball and chain duidelijk meer de romantische kant op, met het hoogtepunt Till we get the healing done als een soort slotstuk van een "healing"-trilogie (na And the healing has begun op Into the music [1979] en Did ye get healed? op Poetic champions compose [1987] – of heb ik ergens een Healing gemist?). Na deze climactische reeks is het dan tijd voor het speelkwartier met eerst drie bluesnummers (waarop vooral opvalt hoe de stemmen van Morrison en Hooker absoluut niet bij elkaar passen) en daarna drie afschuwelijke jazznummers. Before the world was made heeft ook nog een jazzy inslag maar is daarnaast ook gebaseerd op Morrisons prachtige melodie en Yeats' fraaie poëzie, en dat kleine meesterwerkje is het startsein voor de beide bluesy en heerlijk intense slotnummers.
        Zoals misschien al duidelijk is geworden kan het tweede zestal nummers mij in feite gestolen worden, maar ook zonder dat halve dozijn kom ik uit op 55 minuten geweldige muziek die zoals gezegd tegelijkertijd ontspannen en spannend klinkt en die bovendien een zeer hoge draaibaarheidsfactor heeft. Fraaie kleurstelling van de hoes ook, en voor mij een mooi uiteinde van mijn rijtje Van Morrison-CD's.

een lichte tegenvaller na de sterke voorganger het dubbel-album "Hymns to the Silence", maar niet zo slecht als hierboven soms gesuggereerd. veel blues en (soul) jazz op dit album, met gastmuzikanten o.a. Candy Dulfer, Georgie Fame en John Lee Hooker.

de sterkhouders op dit album zijn de blues "Bigtime Operators" met heerlijke gitaar riffs van de man zelf en Ronnie Johnson, de blues ballad "In the Forest" dat een licht folky sound mee krijgt dankzij de prachtige klanken van het instrument Cor Anglais bespeeld door Kate St. John, "Wasted Years" wederom een fraai blues nummer waarop hij de vocalen deelt met John Lee Hooker en "Before the World Was Made" dat mede wordt ingekleurd door de "vibes & recorder" van Teena Lyle, waardoor dit nummer zich weet te onderscheiden van de overheersende blues/jazz klanken op dit album.

de dominante jazz sound op o.a. "Lonesome Road", "Moody's Mood for Love" en het instrumentale "Close Enough for Jazz", dat later in een gezongen versie zou verschijnen op het album "Born to Sing: No Plan B", zal voornamelijk jazzliefhebbers aanspreken.

"Lonely Avenue" een nummer van Doc Pomus, dat ik liever hoor in de versie van Ray Charles, zou later opnieuw verschijnen op het album "Roll with the Punches". op de klassieker "Gloria" deelt hij wederom de lead vocalen met John Lee Hooker. deze versie had wel wat rauwer en vuiger mogen zijn en haalt niet het niveau van de energieke versie op zijn klassieke live album "It's Too Late to Stop Now".
de steriele versie van een andere klassieker "Good Morning Little Schoolgirl", een nummer van Sonny Boy Williamson, wil helaas ook niet beklijven.

zoals gebruikelijk wordt er geweldig gemusiceerd op dit album, maar voor mij is dit "Too Long in Exile" geen topper of zelfs semi-topper binnen het rijke oeuvre van de man. de magie van zijn albums uit de 70's en de 80's is hier ver te zoeken.

Album werd geproduceerd door Van Morrison
Recorded at The Wool Hall Studios, Bath, England & The Plant Recording Studios, Sausalito, U.S.A.