Procol Harum - Shine On Brightly (1968)

Hoppakee, proto-progmetalroots gevonden! In Held Twas In I legt met zijn afwisselende ritmes en rauwe gitaarwerk in ieder geval een fundament voor een band als Opeth, waar Genesis de eerste epic nog moest schrijven en Pink Floyd nog hard aan het vogelen was hoe hun nummers structuur konden krijgen. Weergaloos nummer met veel verschillende sfeerimpressies, mooie teksten en vooral een heerlijk dreigende gitaarsound waarbij de Eric Clapton-sound nog net wat intenser gebruikt wordt.

Wish Me Well heeft meer een flink Cream-sausje (door het gitaarwerk), terwijl Skip Softly (My Moonbeams) en Rambling On beiden die galloperende prog-schwung ook hebben. Het laatste nummer is tevens lollig voordat Genesis doorhad hoe ze lollig moesten zijn. Als ik de gesprekken hier boven heb gevolgd, begin ik sowieso steeds meer de Brooker-invloeden bij Peter Gabriel terug te horen. Wat mij betreft een protoprogpareltje!

Voorlopige tussenstand:
1. Shine On Brightly
2. Procol Harum

Een goed album dat me toch niet zo weet te raken als ik gehoopt had. Procol Harum heeft z'n geluid verbeterd en klinkt unieker in een muzikaal landschap dat steeds voller raakt met allerlei bands. Dit album is duidelijk origineler, maar de songs zijn niet beter geworden. Vanwege dat eerste vind ik dit album daarom net wat beter. Het slotepos In Held 'Twas In I moet dan het verschil maken, maar ik krijg er geen klik mee. Leuk lang stuk, maar het is me wat gefragmenteerd en aan elkaar geplakt. Het komt op mij niet over als een geheel. Wellicht in de toekomst, want qua zang en instrumentbeheersing is er niets mis. Wederom een krappe 4* dus.

Tussenstand:
1. Shine On Brightly
2. Procol Harum

Dit is echt een album in de buiten categorie! De term Meesterwerk durf ik hier wel aan te verbinden.
Wat een eigenheid en sfeer worden hier over ons uitgestort, door middel van een superieur goed spelende band.

Heel erg knap dat Procol Harum reeds bij hun tweede album al een volstrekt eigen signature hebben weten neer te zetten! Het borduurt feilloos voor op het debuutalbum.
De muziek die gedomineerd wordt door piano en orgel aangevuld met grandioos gitaarspel en drumwerk klinkt mij nog steeds fris in de oren. Ja natuurlijk, wanneer dit materiaal in 2022 opgenomen zou worden zouden er andere opname kwaliteitsnormen gelden in de studio, maar we praten hier over 1968.

En dan heb ik het nog niet gehad over de allergrootste Procol Harum troef: de Wizzard Gary Brooker,
De bijzonder getalenteerde zanger die ons helaas in de afgelopen week ontvallen is.
Wat een stem en wat een power had hij in deze hoogtijdagen, soul, emotie, diepgang en een volstrekt eigen klank, kortom alles wat je als band kan wensen van een zanger.

Ik lees hierboven ook af en toe wel de vergelijking met Peter Gabriel, dat herken ik wel, alhoewel die ook wel "eigen" dingen deed met zijn stem en zelf, zeker in zijn solo periode, een volstrekt andere kant op ging qua stem performance (neem nummers als Red Rain, Mercy Street of Sledgehammer) dat staat erg ver af van het oeuvre van Procol Harum. Enkel zijn debuutalbum vertoond misschien ook qua songstructuren enige vergelijking.

Terug naar dit onvolprezen album: ik heb de uitvoering met al die gaf bonus tracks en dat is een feest om te horen, er wordt zo vol overgave gespeeld dat het enthousiasme bijna uit de boxen knalt (In the wee small hours ...)

Wat ook fijn is, er hangt een zweem van de tweede-helft-jaren-zestig-sfeer over het hele album.
Ik herken (misschien vreemd), een beetje dezelfde sfeer als op PickNick van Boudewijn de Groot) en aan het eind van Skip Softly hoor ik duidelijk de inspiratie die Rick van der Linden tot grote hoogte dreef met Ekseption en nog later Trace.

Over het imposante muziek-vijfluik In Held Twas in I, (At/mE) is al veel geschreven, wat ik toevoeg is dat het zo geraffineerd knap is om diverse stijlen te verwerken in dit mijn a20 minuten durende werkstuk, van zacht tot stuwend, er worden teksten gedeclameerd maar ook op een prachtige manier gezongen door Gary Brooke (Look To Your Soul).

Dat doet hij ook op de titel track Shine On Brightly! Een track die voor mij niet onder doet voor A whiter Shade of Pale.

Gary heeft zelf lang mogen shinen, ....maar is helaas toch wel te vroeg heen gegaan. Een diepe buiging voor zijn grote talent welk hij met ons deelde.