Rainbow - Live in Munich 1977 (2006)

Met dit concert, uitgezonden op de WDR, zag ik Ronnie James Dio voor het eerst in beeld bewegen velen jaren geleden. Fantastisch om te zien rondom 4:00 uur 's nachts tijdens de uitzending van Rockpalast. Een donkere uitstraling en dan wat hippie achtige nummers ten gehoren brengen! Een legendarisch concert blijkt, die bijna niet doorging: Ritchie zat in de gevangenis door één of ander incident en was door een hals over kop autorit toch nog instaat het door te laten gaan. Zij het uren later als de oorspronkelijke aanvang en het publiek was allang niet meer compleet rond 23:00 's avonds. De DVD van Eagle is een aanrader. Mooi verzorgd, met extra's, waaronder een interview met fantast Bob Daisley, maar zeker vermakelijk!

Na On Stage en Live in Germany 1976 is dit het derde live-album van Rainbow dat ik de laatste tijd beluisterd heb. Alle albums lijken op elkaar, hoewel er wat verschillen zitten in de bezetting van Rainbow en in de setlist. Hier is Long Live Rock n’ Roll toegevoegd. Wat mij betreft een van de mindere nummers van Rainbow uit de tijd dat Dio daar achter de microfoon stond. Ook van deze liveuitgave van dat nummer word ik niet meteen wild, ook omdat het publiek mee moet zingen. Dat is, naar mijn mening, vooral leuk als je zelf aanwezig bent bij een concert. Daarbij is de uitgave van Still I’m Sad hier, met een toetsensolo en dan een lange drumsolo, teveel van het goede voor mij. Dio's improvisatie aan het einde van Man on the Silver Mountain vind ik ook niet erg goed overigens, maar dat is ook op andere live-albums het geval. Daar staat dan weer tegenover dat de versie van Mistreated op Live in Munich 1977 de beste is van de drie live-album die ik heb.

Verder zijn er uiteraard wat kleinere dingen die hier anders klinken dan op de andere albums. Ik vind bijvoorbeeld de achtergrondzang, bijvoorbeeld op Kill the King en 16th Century Greensleeves, veel nadrukkelijker aanwezig op dit album, wat de nummers net wat extra’s geeft.

Net als Live in Germany en (in iets mindere mate) On Stage is dit prima vermaak voor als je in de stemming bent voor ellenlange nummers met veel gitaargepriegel en solo’s.

4.0*

Zoals de All Music Guide hierover schrijft: "This is the deliverance on the promise of '70s hard rock." Dus inclusief te lang uitgesponnen gitaarsolo's, toetsenimprovisaties, klassieke citaten (Ode an die Freude middenin Still I'm sad, voel je 'm?), een drumsolo en vooral een uitzinnige feel-good-sfeer die de hele plaat doet aanvoelen als een koortsachtige droom die in een kwartiertje alweer voorbij is. Het hoort er allemaal bij, allemaal onderdeel van het totaalpakketje, love it or leave it – zelf lust ik er wel pap van, en ik heb alleen maar spijt dat deze band indertijd aan mij voorbij is gegaan omdat hij totaal voorbij mijn muzikale horizon (Lou Reed, 10cc, Elton John, Bowie, Steely Dan) lag.
        Ben ik overigens de enige die het idee heeft dat David Stone op Still I'm sad vanaf 9'52 de solo's en vooral de sounds van achtereenvolgens Rick Wakeman, Keith Emerson en één der toetsenisten van Todd Rundgrens Utopia's (Moogy Klingman of M. Frog Labat) pasticheert?

Midden jaren ’80 zond Rockpalast een concert van Rainbow uit 1977 uit, vast niet voor het eerst. Ik was desondanks verrukt: eindelijk beelden van deze fantastische band! Op tv ontwaarde ik enkele fraaie details, die mij hielpen om On Stage beter te begrijpen. In de jaren ’90 was de show weer op tv en toen bezat ik een videorecorder, hoep hoep hiera!
Hij is tegenwoordig te koop als Live in Munich 1977. Nadat ik laatst On Stage weer eens beluisterde, besloot ik de Rockpalast-dvd te kopen. Concerten kijk ik thuis met beamer en de grote audio; biertje erbij en zelfs in lockdowntijden sta ik in een concertzaal.

De personalia: Tony Carey was weggepest door Blackmore, zo valt te lezen in Dio’s biografie Rainbow in the Dark. Met Jimmy Bain was kennelijk ook iets mis, sowieso omdat hij met zijn vingers baste en baas Blackmore wilde de fellere aanslag van een plectrum. Door deze dvd kan ik raden wat hem nog meer niet aanstond in Bain.
Nieuw was dus de linkerzijde van het podium, vanuit het publiek gezien: toetsenist David Stone en bassist Bob Daisley. De eerste lijkt wat timide, of is hij gewoon geconcentreerd? Daisley wandelt rustig en zelfverzekerd rond. Terwijl Powell zich achter hem in het zweet werkt, straalt Dio midden vooraan rust en autoriteit uit. Uitgebreid bedankt hij het publiek voor het lange wachten. Staande bij zijn microfoon, die het hele concert in de standaard blijft, maakt hij al zingend met de linkerhand allerlei gebaren; met de vingers van de rechterhand tikt hij regelmatig op de microfoon, wellicht een oude gewoonte uit zijn trompetjaren.
Rechts staat de man in het zwart, routineus, creatief, zijn band dirigerend. Voor geluidseffecten gebruikt hij o.a. een bandrecorder. Aan het einde van de show beproeft hij hoe stevig zijn gitaar eigenlijk is, maar zelfs dat doet hij beheerst.

Hierboven schreven anderen over allerlei verschilletjes tussen On Stage en deze dvd/cd én de voorge-schiedenis: Blackmore was zojuist uit een politiecel ontslagen. Bij de extra’s van de dvd vertelt Daisley meer. Hij beschrijft wat enkele dagen eerder misging tijdens een concert, hoe Blackmore zich tevergeefs verborg voor de politie en in de cel belandde. Bij aankomst in München droeg hij al dagenlang dezelfde podiumkleding; hij zal vanaf binnenkomst niet fris hebben geroken…
Dat hij desondanks in topvorm is, is daarom extra knap. Tijdens het concert bedankt Dio expliciet roadie Ox als de Man op de Zilveren Berg en bovendien is Long Live Rock ‘n' Roll níet voor Oostenrijk; nu snap ik waarom.

Andere leuke extra’s op dvd zijn videoclips van drie songs van hun volgende plaat en de veel te korte docu Rainbow Over Texas ’76, waarop Tony Carey en Jimmy Bain te zien zijn. De laatste beweegt wild over het podium, een fascinerend gezicht, maar ik vermoed dat de baas vond dat hij daarmee teveel aandacht trok. Hilarisch zijn Daisleys anekdotes over de practical jokes van Blackmore voor wie zelfs de tourmanager verre van veilig was.

Tenslotte valt op hoe ver tegenwoordig de techniek is gevorderd ten opzichte van 1977. De lichtshow bijvoorbeeld, met de regenboog die toen het summum van techniek was. Onveranderd hoog is de kwaliteit van de muziek: wát een band, wát een stem had ome Dio, wát een composities maakten deze mannen... Hoe mooi is het ook om Blackmore het hoofd te zien wiegen tijdens de ingetogen delen van zijn solo’s. Het warmst word ik van de talrijke en uitgebreide bedankjes van Dio aan het publiek: je voelt je zó welkom bij hem, alsof je er live bij bent!