The Stranglers - Dreamtime (1986)

DREAMTIME

De laatste plaat van de Stranglers die ik kan smaken. Opvolger 10 zou een brug te ver zijn en Hugh Cornwell zou dan ook zijn conclusies trekken en opkrassen. Dreamtime is fragmentarisch: het album telt enkele juweeltjes, maar ook enkele teleurstellingen.
Opnieuw met blazerssectie, maar in een net iets te gepolijste productie. Het album kwam moeizaam tot stand.


Always the Sun is één van de allerbeste Stranglerstracks ooit. Onbegrijpelijk dat dit nummer geen hit werd. Die spaarzame gitaarlikjes zijn goud waard.

Dreamtime is gewoon een leuk nummer, waarin het vage concept achter het album wordt blootgelegd: een ode aan de zon van aboriginal tot maya-cultuur.

Was it You is het enige lied dat nog enigszins teruggrijpt naar de oersound van de band. Maar de gladde productie doet het lied onrecht aan.

Ghost Train vind ik een interessant nummer. Je waant je echt op een spooktrein. Die trein staat echter symbool voor de langzaam ontsporende groepsdynamiek.

Nice in Nice is een sfeervolle singel. JJ Burnell fluistert het nummer bijna. Hier tilt de productie het lied wel op boven de middelmaat.

Shakin' Like a Leaf dateert nog uit de Aural Sculpture dagen en dat hoor je een beetje. Een uptempo rocker uit de oude doos. One two three four ...

Mayan Skies is een bijzonder sfeervolle song die een vervolg breidt op Souls van Aural Sculpture. Beide songs beschrijven een reiservaring in Latijns Amerika.


You'll Always Reap What You Sow is geen slecht nummer, maar ik vind het qua sound wat naast het album vallen. Big in Amerika is een draak van een lied, voor mijn part hun slechtste singel ooit. Too Precious is een wat complexere afsluiter die meer luisterbeurten vraagt dan de rest van het album. De bonustracks zijn minder interessant dan op vorige rereleases. Since You Went Away heeft een orgeltje dat improviseert op Midnight Summer Dream. Was it you werd uiteindelijk nooit op singel uitgebracht. Al bestaat er zelfs een 12" versie van.

Kijkend naar stemaantal en -gemiddelde, is het negende studioalbum van The Stranglers onbekend en onbemind. Terecht?

Ook in de jaren '70 waren The Stranglers meer dan zomaar een punkband, voor zover ze dat ooit geweest zijn. Toch is het rauwere geluid van een Rattus Norvegicus of No More Heroes hier wel erg ver weg. Een wat lome (dromerige?) thematiek en een wat gladde productie zetten deze plaat duidelijk in een bepaalde hoek neer. Voor mij klinkt het alsof de mix waar de heren op Feline en Aural Sculpture nog naar zochten eindelijk op zijn plek valt. Ingrediënten en dosering kloppen... eindelijk.

De kwaliteit van Always the Sun zal boven discussie verheven zijn. De rest kwam bij herhaalde beluistering bovendrijven. De stemmige ballade You'll Always Reap What You Sow, de Stealers Wheel-pastiche Ghost Train, het swingende Was It You? en Nice in Nice en ten slotte de rest.

Blijft over dat de plaat soundtechnisch wel vrij nadrukkelijk een kind van zijn tijd is. Voor mij dan maar meteen een van de beste kinderen van zijn tijd.

Er zijn popliefhebbers die beweren dat The Stranglers zonder Hugh Cornwell nooit meer het niveau van voorheen hebben bereikt. Fout. Dit album met hem bevat nauwelijks memorabele liedjes en na Cornwells vertrek is met vallen en opstaan de grote vorm hervonden.

Ook in die dagen vond ik het helemaal goed dat ze niet hun eerste drie albums eindeloos herhaalden en vernieuwing zochten. De voorgaande albums waren in die zin onvoorspelbaar en avontuurlijk. Even legitiem is de noodzaak om hitsingles te scoren, hetgeen in deze fase ook in Nederland alweer lukte, deze keer met Always the Sun (november 1986 drie weken #42 in de Nationale Hitparade). De andere hit was Nice in Nice, maar niet in Nederland waar het zelfs de diverse tipparades miste. Op de hoes van de single zie je de vier bij een arrestatie door de Franse politie, terwijl de videoclip werd gebruikt om gevangenispakken te dragen. Dit nieuwsbericht verschaft meer informatie over over die gebeurtenis, toen alweer zes jaar geleden.
Harry van Nieuwenhoven omschreef Dreamtime in Oor als "vrijblijvend gefröbel" (hier het fragment uit zijn recensie, even scrollen) en dat ben ik zovele jaren later met hem eens. In Oor's Popencyclopedie editie 1990 werd met verbazing genoteerd: "Van gedreven punk naar ontspannen hangmat-rock. De geschiedenis van The Stranglers in een notedop. Het kan verkeren." Opnieuw knik ik instemmend.
Op Wikipedia lees ik over de moeizame totstandkoming, met als valse start producer Laurie Latham die de nieuwe composities afwees en vervolgens werd ontslagen. Mike Kemp nam het stokje over.

Ik heb oprecht mijn best gedaan om verborgen pareltjes te vinden en mijn vinyl diverse malen gedraaid. Er zit noeste arbeid in dit plaatje, zoveel is duidelijk met bijvoorbeeld Belgische blazers die de groep in de Brusselse ICP-studio bijstonden. En sympathiek is het benoemen van de rechten van Aboriginals (de hoes is feitelijk één groot pleidooi, vergelijkbaar met wat Midnight Oil een jaar later deed met single Beds are Burning). Maar qua muziek is werkelijk alle tegendraadsheid, oneven maatsoort, schurend keyboardlijntje of andersoortige peper verdwenen.
Het kabbelt meestal inspiratieloos, wellicht ook omdat Jet Black volledig was overgeschakeld op voorgeprogrammeerde drums. Heilig vuur ontbreekt nagenoeg en de muziek raakt me nergens, uitgezonderd de ene Nederlandse hitsingle, plus Big in America en het afsluitende Mayan Skies met jazzachtige trompet. Mijn grootste verrassing was dat het intro van Always the Sun in de albumversie nét wat langer is. Dat is te weinig. Alhoewel, hoor ik in afsluiter Too Precious een knipoog naar het thema van James Bond?

Op streaming (de bonus-editie uit 2001) staan enkele extra's zoals non-albumsingles. Kunnen die het leed enigszins verzachten? Jazeker! Het uptempo Since You Went Away is meer gezouten en Was it You werkt als single beter dan de albumversie met een pittiger productie en échte drums.
Waar The Cure er in diezelfde periode echter wonderwel in slaagde om "zwarte new wave" in te ruilen voor bontgekleurde, zonnige popmuziek, raakten The Stranglers het spoor kwijt. Desondanks zal ik de cd-editie met bonussen aanschaffen, mocht ik die fysiek tegenkomen. Dit blijft één van "mijn bandjes"...