Jethro Tull - Minstrel in the Gallery (1975)

Deze plaat werd deze week door BeatHoven aangeraden, en ik heb 'm eruit gepikt (elke week 3 albums). Waarom ik dat deed, is vrij eenvoudig uit te leggen. De twee andere platen spraken me niet meteen aan, en van Jethro Tull kende ik al het één en ander ('Thick As A Brick' en 'Aqualung'). De muziek op deze plaat ligt wel in het straatje van bovengenoemde platen, maar toch ook weer niet. Dat wijst erop dat Jethro Tull een vrij eigenzinnige band was, met een geheel eigen benadering van muziek.

De opener bewijst dat meteen, een sprookjesachtig begin met fluitjes en melodieuze zang, waarna het nummer eensklaps openbarst en allerlei gitaargeweld wordt ingezet. Even later wordt het beginthema wederom ingezet, met vette gitaar. Dan zijn we half, en komen de fluitjes er weer in, het geheel wat, zoals aERodynamIC het ooit noemde, zwieresque te doen klinken. Enorm divers, maar vooral smakelijk nummer. Tekstueel weet ik trouwens niet wat ik van deze plaat moet maken, maar het zou wel eens redelijk middeleeuws kunnen zijn. Soit, ik heb er niet echt op gelet, en daar zit de muzikale veelzijdigheid voor een groot stuk tussen. Mijn excuses.

Die opener staat kwalitatief wel een trapje hoger dan de volgende nummers. 'Cold Wind To Valhalla' is een aardig nummer, weer opgesmukt met fluitjes en nu ook viool, en jankende gitaren. 'Black Satin Dancer' is een zich langzaam (helaas net iets te langzaam) ontvouwende ballade met wat rock 'n roll-invloeden. De fluitjes zorgen ook weer voor een middeleeuws sfeertje, enkele versnellingen en vertragingen proberen de boel draaiende te houden, en uiteindelijk lukt dat wel. Wendingen, geef mij wendingen!

Ik kan me niet van de indruk ontdoen dat dit allemaal erg middeleeuws aandoet, en dat is dan geenszins als belediging bedoeld. Ik hoor die zwierige, onvoorspelbare, gevarieerde muziek wel graag. 'Requiem' is bijvoorbeeld van een heel andere strekking; rustig, akoestisch gitaartje en bijna fluisterende zang. Strijkers erbij (de titel van de song geeft het al een beetje weg, natuurlijk), mooi opgebouwd ook. Erg mooi nummer, punt uit. Klassieke muziek, we schrijven 1975. Natuurlijk zijn er wel meer van dit soort bands die zich lieten inspireren door klassieke muziek (Led Zeppelin, Deep Purple, to name a few), maar bij deze band is de inslag nog net wat groter. 'One White Duck...' is een song die een beetje passeert, zonder echt iets los te maken bij mij. Verraderlijk dan ook om voorbij te gaan aan het compositorische vernuft dat deze band met deze song toch ook weer etaleert. Het zit gewoon enorm goed in mekaar, en de plaat vormt mijns inziens ook gewoon één geheel.

Het magnum opus van dit album is 'Baker Street Muse', en duurt een slordige 16 en halve minuut. Het ligt ook weer volledig in de sfeer van het hele album, maar steekt er toch een beetje bovenuit, vind ik. Oké, samen met de opener dan. Natuurlijk heeft het in dit geval z'n lengte mee, waardoor er gewoon enorm veel kan gebeuren. En dat er enorm veel gebeurt, dat is een feit, zou ik zo denken. De gitaarsolo's zijn geweldig, en dat fluitje! Geniaal. De klassieke inslag die aan dit nummer mee wordt gegeven, is echt geweldig.

Met 'Grace' kent het album een korte outro; een waardige outro ook. Akoestische gitaar, en een aandoenlijke viool. En dat betekent dan het einde van deze plaat, een goeie hoor, met een paar uitschieters, en voor de rest best aardig allemaal, maar toch ook weer niet helemaal wat ik ervan had verwacht.

3,5 sterren

Heb net de boxset bemachtigd met 5.1 remix van Steven Wilson. Top release!! geweldige muziek!!

Prachtige plaat met weer dat fraaie samenspel van akoestische gitaar, fluit en elektrische gitaar om-en-om als lead-insterumenten, zodat je niet weet of je luistert naar folk (zoals op de drie akoestische nummers) of rock (of zelfs hard-rock, zoals wanneer Martin Barre tijdens de tweede helft van het titelnummer de hele zangregel op zijn twee zware akkoorden laat leunen). Ian Anderson heeft soms bijna te veel tekst voor zijn melodieën, en waar hij het allemaal over heeft en wat hij allemaal overhoop haalt is anybody's guess, maar gelukkig grossiert hij weer in ijzersterke melodieën, en daardoor is het niet eens een probleem dat het lange Baker Street muse eigenlijk meer een aantal elkaar geplakte reeks pakkende fragmenten dan een echt samenhangend geheel is. Eervolle vermelding voor de erotische tederheid van Black satin dancer.

Opgenomen in de mobiele studio die Jethro Tull kort daarvoor had aangeschaft. En zo kon de groep april 1975 het nog frisse Engeland verruilen voor het warmere Monte Carlo. De 24-sporenstudio was te vinden in een truck die bij het plaatselijke radiostation werd geparkeerd. De opnames vonden plaats in een galerie, te zien op de achterzijde van de hoes, zo vertelt Scott Allen Nollen in zijn groepsbiografie. Titel Minstrel in the Gallery kunnen we dus letterlijk nemen.

Muzikaal valt op dat het enigszins teruggrijpt op Aqualung, wat betreft het contrast tussen ingetogen akoestische en luide elektrische delen. Anders dan de vorige drie albums. Zo horen we in Black Satin Dancer rock en dwarsfluit fraai samengaan, al dan niet luid.
Dirigent en arrangeur David Palmer werd net als op de voorganger uitgenodigd, deze keer met een strijkkwintet onder diens hoede. Het duidelijkst is dat op het dikke kwartier van Baker St. Muse, dat uit vier delen bestaat. Miniatuur Grace laat Anderson solo de oorspronkelijke plaat afsluiten.

Nollen deelt weer interessante achtergronden. Hoorbaar is dat Anderson in die fase geen zin meer had in jazz. Folk en klassieke muziek behoren tot de kern van zijn muzikale ziel, zo vertelde deze in een interview. En ook al houdt hij enorm van Amerikaanse blues als Muddy Waters en Howlin' Wolf, Anderson deed geen pogingen die te integreren in zijn muziek met Jethro Tull.

Minstrel in the Gallery was het vijfde album in de bezetting Anderson - Barre - Evans - Hammond - Barlowe en inmiddels sluipt er slijtage in de onderlinge verhoudingen. Anderson vertelde later: "Evans was really going off the boil. He had lost interest in rock music (...). Barrie Barlow is a bit of a dissident type who was always picking fights and arguments."
Barlow echter legde uit: "I became a sort of spokesman for the group whenever we were unhappy about something. (...) I always ended up having to confront Ian."
Na weer een maandenlange tour is bassist Jeffrey Hammond toe aan wat nieuws. Om niet door Anderson te worden overgehaald tóch bij Jethro Tull te blijven, doet hij dat ruw. "I wanted to express myself, (...) I had to make the decision, and it was an awful business because I had to do it in a rather blunt way".