Styx - The Mission (2017)

Ik moet daar nog aan beginnen!

Je bent opgegroeid in de late jaren zeventig en hebt niks van Styx meegekregen? Opmerkelijk... Ik vond Styx als vijftienjarige de beste band ter wereld, had hun logo zelfs op mijn schooltas gekalkt. Ik ben overigens wel teruggekomen op die mening, met name door een relatief zwak album als Cornerstone (inderdaad, die met de wereldhit Babe er op, en daar begon voor mij de 'slappe hap').
Maar albums als The grand illusion, Pieces of eight, Crystal ball en in mindere mate Paradise Theater staan nog altijd als een huis. Een toegankelijke mix van prog, melodieuze pop en hardrock. Waarbij Pieces of Eight met afstand de stevigste plaat uit hun catalogus is. Ik zou daar mee beginnen (als je die al niet had beluisterd).

Ook ik vond dit album een opmerkelijk sterke comeback, nadat ze jaren in de 'wildernis' hadden vertoefd. Hun laatste heb ik al wel eens beluisterd, maar moet ik nog altijd aanschaffen.

Wat ik meekreeg waren de hits en die vond ik niks...

Een jaar geleden was de zaterdag voor Sinterklaas ook al zo'n zonnige dag. Ik reed naar een platenzaak buiten de regio en vervolgens ging ik door naar familie verder weg. Onderweg werd ik omver geblazen door The Mission van Styx, min of meer op de gok gekocht.
Het afgelopen jaar heb ik door die ontdekking de complete discografie van de groep beluisterd en op MuMe beschreven. De meeste albums heb ik zelfs aangeschaft op vinyl of cd. Beter laat dan nooit. Zo maakte ik kennis met de gloriejaren van de groep en de moeilijke jaren daarna. Ik geraakte voorbij mijn vooroordeel uit puberdagen dat "een groep met zulke slappe hits geen goede muziek kan maken".

Vandaag landde opvolger Crash of the Crown in de brievenbus en de eerste indrukken (hij speelt nu) zijn alvast positief. Hierboven en bij dat album worden de laatste werpsels van Styx weggezet als 'lang niet zo goed als vroeger'. Zonder enige argumentatie wordt dan betoogd dat 'x' véél beter was (vul bij x een album uit de gloriedagen in). Steevast zijn deze oordelen afkomstig van MuMensen die als puber fan werden van Styx, en inmiddels (denk ik) 60-plus zijn. Vermoedelijk hebben ze zo'n album hoogstens tweemaal beluisterd. Dezelfde opmerkingen lees ik bij de latere albums van Kansas.

Mijn puberteit begon in de tweede helft van de jaren '70. Op mijn werk behoor ik inmiddels tot de senioren. Muziek als puber ontdekt komt véél heftiger binnen dan dat nu het geval is. Mijn leeftijdsgroep heeft al zóveel gehoord en meegemaakt en bovendien een iets andere hormoonspiegel, vermoed ik. Omvergeblazen worden door nieuwe muziek is moeilijker geworden en de neiging om te vergelijken met vroeger groot.

Dat mag, maar wees je daarvan bewust. Luister zo'n album een paar keer, laat de muziek op je inwerken. Realiseer je dat je met x een decennialange "band" hebt opgebouwd, een voorsprong die het nieuwe album nog niet kán hebben. De band die je met een album hebt moet groeien.

The Mission búlkt van pakkende ideeën, ik heb ze afgelopen januari omschreven en om de één of andere reden komt de muziek nog veel beter binnen als ik onderweg ben. Gelukkig voor mij maakt Styx niet meer "slappe ballades" zoals de hitsingles. Terwijl ik discografie en groepsgeschiedenis ontdekte, leerde ik dat die meestal van de hand van ex-zanger Dennis DeYoung waren.
De groep heeft sindsdien zijn geluid vernieuwd en blijft tegelijkertijd trouw aan zijn genre, ergens op de grens van adult oriented en progressive rock. Het eindresultaat klinkt steviger dan voorheen, wat mij bijzonder goed bevalt. Retrogressive rock is een label dat de muziek past. Modern met behoud van de oude kwaliteiten.

De komende weken zal ik Crash of the Crown regelmatig opzetten. Nu al weet ik dat The Mission na een jaar verder is gerijpt in mijn brein: bij afspelen is er onmiddellijk herkenning. Ik heb er een band mee gekregen.
Bennie Jolink zingt in één van zijn nummers iets met de strekking van "Als vroeger alles beter was, dan gold dat niet voor de toekomst die voor je lag".
Voor de senior luisteraar: probeer met frisse oren te luisteren als de puber die je ooit was, laat je verbazen door de muzikale vondsten. Natuurlijk mag je iets niks vinden, maar beargumenteer tenminste je mening: waarom pakt het je niet, wat ontbreekt er?

Tot slot een citaat van de ambtenaar Dorknoper uit de boeken van Olivier B. Bommel: "'Dit gebied ligt wat onduidelijk,' verklaarde de heer Dorknoper. 'Het staat niet op de kaart, en dat geeft een leemte' (...)." Durf die leemte te vullen!

En nu The Mission weer eens opzetten, genieten en die vergelijken met de opvolger.

'Live' waren ze zeker één van de beste bands ter wereld. Ongelooflijk precies zonder dat ze er ogenschijnlijk moeite voor deden. En het geluid! Het was alsof je naar een hele grote dure hi-fi installatie luisterde.

Na 12 jaar aan studiostilte wagen Tommy Shaw en kornuiten het toch nog eens; met Styx de studio in. Dat het zo lang duurde deed me denken dat ze misschien niet zo goed wisten wat ze nou wilden met nieuw materiaal. De laatste twee platen met eigen werk deden goede pogingen om eigentijds te klinken, maar met The Mission gooien ze het heel duidelijk over de andere boeg; dit album klinkt herkenbaar en alsof het in de jaren zeventig uitgebracht had kunnen zijn. Wil dat zeggen dat dit puur fanservice is? Zeker niet. Hoewel de herkenbare elementen soms welzeker op de voorgrond treden, is dit een heel uniek album in de discografie van Styx; het is een puur conceptalbum zonder dubbele lading met weinig echt losse songs. Althans, ik merk de dubbele boodschap niet op, maar ik word hierin graag verbeterd. Het concept van een reis naar Mars zonder iets eromheen vind ik namelijk zeer onspannend. Dit album moet van begin tot eind beluisterd worden voor het grootste effect, zodat de kortere nummers ook meer tot hun recht komen.

The Mission begint sterk met de 'Overture' en twee pakkende songs met het uptempo 'Gone Gone Gone' en prijsnummer 'Hundred Million Miles from Home'. Er wordt al snel vastgelegd dat Styx terug is, met die herkenbare koortjes, de frisse zang van Shaw en de DeYoung-imitatie van Gowan die er ook mag wezen. Het valt wel op dat de productie vrij dof is, waarschijnlijk om de retrosfeer op te roepen, en dat ook de koortjes wat power missen die ze in de 70s wel hadden. James Young mag eenmalig zingen op 'Trouble at the Big Show', wat verder niet echt opvalt. 'Locomotive' is voor mij het eerste nummer waar ik mijn aandacht verlies. 'Radio Silence' brengt weer wat leven in de brouwerij, en verder proberen 'The Greater Good' en 'Time Will Bend' het nog, maar de nummers worden rustiger waar de melodieen me niet meer raken. 'Red Storm' duurt lang, maar weet me op geen enkel moment te pakken. Ik merk dat ik op dit moment ben afgehaakt en dat de muziek voor mij iets mist wat ik met de band associeer. Waar zijn de ballen? Waar zijn de rock riffs? Die energieke James Young nummers? En dan kijk je in de credits en zie je dat alles is geschreven door Tommy Shaw en Will Evankovich, die samen de laatste soloplaat van Tommy Shaw hadden gedaan. Geen Shaw/Young nummers, en geen Young nummers. Dat is dan toch weer jammer. Het slot brengt nog een beetje energie in de brouwerij met het vlotte, maar te ontspannen instrumentale 'Khedive', 'The Outpost' - wat conceptueel de climax van het album lijkt, want ze zijn aangekomen op Mars, en het iets te blije slotnummer 'Mission to Mars'.

Ik heb hier met opzet wat langer gedaan om dit album echt te proberen, vooral omdat RonaldjK, die mij twee jaar terug voorging in een Styx-marathon, deze plaat zo ontzettend hoog heeft zitten. Helaas blijkt dit album nog altijd niet voor mij. Ik mis de rocknummers in deze progplaat, en het concept weet me ook niet te pakken. Ik lijk wel in de minderheid te zijn, getuige het gemiddelde en de goede ontvangst op meerdere plekken, en dat gun ik de band wel. Het is in ieder geval goed dat er sindsdien gewoon weer met regelmaat wat te horen is van de band, en die knul genaamd Evankovich die zoveel schreef is inmiddels ook gewoon lid van de band. Je weet wat ze zeggen: liever één nieuw Styx album in de hand, dan tien in de lucht.

1. The Grand Illusion
2. Pieces of Eight
3. Crystal Ball
4. Kilroy Was Here
5. Equinox
6. Cornerstone
7. Cyclorama
8. Paradise Theatre
9. Brave New World
10. Man of Miracles
11. Styx II
12. The Serpent is Rising
13. The Mission
14. Styx
15. Edge of the Century

Duidelijk verhaal. Ben benieuwd hoe je de twee opvolgers (en eventueel de EP) beleeft. Die liggen weliswaar in het verlengde van The Mission, maar zijn zeker geen pogingen tot herhaling. De groep ontwikkelt zich dus verder, zoals ik deze dagen met hun nieuwe album aan het ontdekken ben.

Als een veteranengroep zich blijft ontwikkelen, heeft die sowieso een streepje voor bij mij. Het is immers o zo makkelijk om stil te blijven staan en je te richten op het herhalen van oud werk. Styx staat anders in het leven.
Daarom is (soort van) genregenoot Kansas ook zo boeiend, al is het bij hen al langer geleden dat nieuw werk verscheen.

Allemaal goed en wel, in mijn beleving is er slechts één album van Styx dat er ècht toe doet. Het album uit 1978 met die dame afgebeeld op de hoes waar ik wel een beschuitje mee zou willen gaan eten.