Styx - The Mission (2017)

Styx is één van die dinosaurussen die overgebleven zijn uit de bloeiende en succesvolle jaren ’70, een decennia waarin symfonische rock geliefd was bij een groot publiek. De band uit Chicago, opgericht in 1972, is niet een typische symfo-band, zoals Emerson, Lake & Palmer, Yes en Genesis wel waren, ze combineerden elementen daaruit met Amerikaanse melodieuze rock. In 1974 scoorden hun eerste Amerikaanse top 10 hit met het van “STYX II” afkomstige “LADY”, een door zanger/toetsenist/componist Dennis DeYoung gezongen pop/rock song. Met de komst van zanger/gitarist/componist Tommy Shaw in 1976 bij de band, veranderde de sound in die laatste jaren van de seventies langzaam van licht experimenteel, naar meer radiovriendelijke muziek, met als voorbeelden de hits “SING FOR THE DAY” van “PIECES OF EIGHT” uit 1978 en “BABE” van “CORNERSTONE” uit 1979. De eerste helft van de jaren ’80 waren voor Styx nog wel succesvol, maar de band viel uit elkaar halverwege dat decennium. Tommy Shaw en Dennis DeYoung probeerden een solo carrière op te zetten, maar erg succesvol was dat niet. In 1990 verscheen vrij onverwacht “EDGE OF THE CENTURY” dat met “SHOW ME THE WAY” weer een grote Amerikaanse hit in zich had. Dat album werd echter zonder Shaw gemaakt, die in die periode deel uitmaakte van de Damn Yankees. In 1996 gingen de heren in Amerika op tournee, zonder de originele drummer, John Panazzo, die door overmatig alcohol gebruik niet in staat was om mee te gaan en in juli van dat jaar overleed. Met de originele leden DeYoung, zanger/gitarist James Young, basisst (en broer van) Chuck Panazzo, Tommy Shaw en de nieuwe drummer Todd Suchermann doken de heren de studio in in 1999 verscheen het laatste album met Dennis DeYoung in de gelederen, “BRAVE NEW WORLD”. Ruzie met de zanger/toetsenist zorgde ervoor dat hij uit de band werd gezet en Styx in een andere samenstelling in het nieuwe millennium de wereld rond ging en 2 albums uitbracht. Het onsamenhangende “CYCLORAMA” in 2003 en een overbodige coverplaat 2 jaar later. Nu is er dan, na 14 jaar, een nieuw studio-album, ‘THE MISSION” en die klinkt ouderwets goed. Het is een conceptplaat over een missie naar Mars en dat hebben ze verdeeld over 14 tracks en vooral Lawrence Gowan, de ‘nieuwe’ Dennis DeYoung, heeft een hoofdrol op deze plaat. Stevig, prachtige vocale harmonieën en het gitaartandem Shaw en Young zijn ook in vorm. Vanwege ziekte wordt de originele basisst Chuck Panazzo bijgestaan door ex-Babys en ex-Bad English bassist Ricky Phillips en samen met drummer Suchermann zorgen ze voor een gedegen basis van de songs. Een geweldige en erg geïnspireerde plaat die ik niet meer had verwacht en dat zijn de leukste verrassingen!

Het beste album wat ik in 2022 ontdekte was The Mission van Styx, dan alweer vijf jaar oud. Ik kende de groep van hun hits van 1978-1980, die ik destijds slappe hap vond. Zodoende liet ik de band links liggen.
In 2017 kwam ik bij tijdschrift Classic Rock single Radio Silence tegen, die op een playlist van me belandde en zeer goed beviel. Zo goed, dat hij in de jaren erna steevast eruitsprong. Toen ik het album afgelopen december, kort voor Sinterklaas bij het inmiddels gesloten Velvet in Ede tegenkwam, besloot ik ‘m te kopen.

Zoals gezegd, het werd mijn favoriete ontdekking van vorig jaar! De afgelopen weken heb ik ‘m bijna dagelijks gedraaid. Eerst in de auto, later thuis. Ook zonder tekstboekje begreep deze luisteraar bij de eerste rit met Styx dat hier het verhaal wordt verteld van de bemanningsleden van een ruimteschip naar Mars. Het blijkt een boeiend verhaal, als een hoorspel.
De muziek blies me omver, laverend op de grens van progrock en aor. Soms is de muziek gecompliceerd, maar vaker dwingend tot meezingen, zó pakkend zijn de melodieën. Bij dit alles wordt op hoog niveau gemusiceerd. Speciale vermelding voor drummer Todd Sucherman: ben diens naam nooit eerder tegengekomen, maar mán, wat speelt ie goed!

Even briljant zijn de composities: hierin veel variatie. Soms is het ingetogen, soms stevig. Altijd zijn de melodieën sterk. Enkele voorbeelden: Overture is een korte maar krachtige opener die overgaat in het verslavend mooie Gone Gone Gone, Hundred Millions Miles from Home met zijn meer-dan-pakkende refrein, in Trouble at the Big Show wordt een bluesachtige shuffle gekoppeld aan de rode draad op dit album, namelijk de ijzersterke koortjes; Locomotive is dan weer ingetogen en akoestisch, perfect de eenzaamheid van een crewlid pakkend.
De meer-dan-aangename-verrassingen worden nog groter op de tweede helft. Hoe goed kan een refrein zijn zoals The Greater Good laat horen? Red Storm bevat fan-tas-tisch akoestisch gitaarwerk, het instrumentale Khedive met Lawrence Gowans ultrasnelle klassieke pianospel maakte dat ik verbijsterd over de snelweg reed; daarna The Outpost met het geluid van een 1979-drumcomputer in het intro, om vervolgens in prachtige bombast los te barsten…
Enige minpuntje is wellicht het einde van het album: waar je een bombastisch slot verwacht, eindigt The Mission met een “gewoon goed” nummer. Daar had de ouverture terug moeten keren.

Het cd-boekje is op chique dun karton gedrukt. Een verhaal vooraf en extra toelichtingen bij de liedteksten vertellen meer over de ruimtereis, zodat ik na de nodige beluisteringen in de auto meer details te weten kwam over het ruimteschip Khedive en diens bemanning, op weg naar Mars in november 2033.

Inmiddels heb ik me bijgelezen over de historie van Styx en drie oudjes van de groep op vinyl aangeschaft; opvolger Crash of the Crown (2021) wil ik op cd hebben en om mezelf te verrassen ga ik die níet van tevoren elders beluisteren. Hopelijk word ik wederom van mijn sokken geblazen, want The Mission is het beste “nieuwe” album wat ik in jaren heb gehoord.
Hierboven schrijft Grommetje over een "sterke terugkeer" en "ouderwetse kwaliteit". Ik vind zelfs die benamingen nog grote understatements... Als ik zes sterren had kunnen geven, had ik dat gedaan.

Na 12 jaar aan studiostilte wagen Tommy Shaw en kornuiten het toch nog eens; met Styx de studio in. Dat het zo lang duurde deed me denken dat ze misschien niet zo goed wisten wat ze nou wilden met nieuw materiaal. De laatste twee platen met eigen werk deden goede pogingen om eigentijds te klinken, maar met The Mission gooien ze het heel duidelijk over de andere boeg; dit album klinkt herkenbaar en alsof het in de jaren zeventig uitgebracht had kunnen zijn. Wil dat zeggen dat dit puur fanservice is? Zeker niet. Hoewel de herkenbare elementen soms welzeker op de voorgrond treden, is dit een heel uniek album in de discografie van Styx; het is een puur conceptalbum zonder dubbele lading met weinig echt losse songs. Althans, ik merk de dubbele boodschap niet op, maar ik word hierin graag verbeterd. Het concept van een reis naar Mars zonder iets eromheen vind ik namelijk zeer onspannend. Dit album moet van begin tot eind beluisterd worden voor het grootste effect, zodat de kortere nummers ook meer tot hun recht komen.

The Mission begint sterk met de 'Overture' en twee pakkende songs met het uptempo 'Gone Gone Gone' en prijsnummer 'Hundred Million Miles from Home'. Er wordt al snel vastgelegd dat Styx terug is, met die herkenbare koortjes, de frisse zang van Shaw en de DeYoung-imitatie van Gowan die er ook mag wezen. Het valt wel op dat de productie vrij dof is, waarschijnlijk om de retrosfeer op te roepen, en dat ook de koortjes wat power missen die ze in de 70s wel hadden. James Young mag eenmalig zingen op 'Trouble at the Big Show', wat verder niet echt opvalt. 'Locomotive' is voor mij het eerste nummer waar ik mijn aandacht verlies. 'Radio Silence' brengt weer wat leven in de brouwerij, en verder proberen 'The Greater Good' en 'Time Will Bend' het nog, maar de nummers worden rustiger waar de melodieen me niet meer raken. 'Red Storm' duurt lang, maar weet me op geen enkel moment te pakken. Ik merk dat ik op dit moment ben afgehaakt en dat de muziek voor mij iets mist wat ik met de band associeer. Waar zijn de ballen? Waar zijn de rock riffs? Die energieke James Young nummers? En dan kijk je in de credits en zie je dat alles is geschreven door Tommy Shaw en Will Evankovich, die samen de laatste soloplaat van Tommy Shaw hadden gedaan. Geen Shaw/Young nummers, en geen Young nummers. Dat is dan toch weer jammer. Het slot brengt nog een beetje energie in de brouwerij met het vlotte, maar te ontspannen instrumentale 'Khedive', 'The Outpost' - wat conceptueel de climax van het album lijkt, want ze zijn aangekomen op Mars, en het iets te blije slotnummer 'Mission to Mars'.

Ik heb hier met opzet wat langer gedaan om dit album echt te proberen, vooral omdat RonaldjK, die mij twee jaar terug voorging in een Styx-marathon, deze plaat zo ontzettend hoog heeft zitten. Helaas blijkt dit album nog altijd niet voor mij. Ik mis de rocknummers in deze progplaat, en het concept weet me ook niet te pakken. Ik lijk wel in de minderheid te zijn, getuige het gemiddelde en de goede ontvangst op meerdere plekken, en dat gun ik de band wel. Het is in ieder geval goed dat er sindsdien gewoon weer met regelmaat wat te horen is van de band, en die knul genaamd Evankovich die zoveel schreef is inmiddels ook gewoon lid van de band. Je weet wat ze zeggen: liever één nieuw Styx album in de hand, dan tien in de lucht.

1. The Grand Illusion
2. Pieces of Eight
3. Crystal Ball
4. Kilroy Was Here
5. Equinox
6. Cornerstone
7. Cyclorama
8. Paradise Theatre
9. Brave New World
10. Man of Miracles
11. Styx II
12. The Serpent is Rising
13. The Mission
14. Styx
15. Edge of the Century