Gridlock - Trace (2001)

Industrial IDM is de term die ik vaak vastgeplakt zie aan Gridlock, en deze term geeft dan ook geweldig weer wat de muziek van Gridlock inhoudt. Op Trace (en ook op Formless) krijgen de mannen het op een unieke wijze voor elkaar de schoonheid van de industrie in muzikale vorm weer te geven -de mooie kant van industrie laten zien is iets wat al een kunst op zich is natuurlijk.
Gridlock's muziek is namelijk niet puur 'vet', zoals de meeste vergelijkbare muziek (voor zover er muziek wordt gemaakt die op die van Gridlock lijkt) maar het lukt Gridlock om de vele ratel- en knalsamples ook werkelijk 'mooi' te laten klinken, in combinatie met de vele waves. De muziek straalt niet enkel energie uit, maar ook een bijzonder soort harmonie, waarin alle nummers met elkaar in evenwicht liggen. Het lijkt me dan ook geweldig om bijvoorbeeld een Koyaanisqatsi-type film te zien met Trace als achtergrondmuziek, omdat Trace schoonheid op een ongekende manier koppelt aan ruwheid.

Net als Xanopticon staat ook Gridlock tamelijk alleen in zijn soort muziek. Er is weinig vergelijkbaar materiaal, omdat het veel subtieler is dan de gebruikelijke industrial, en toch veel grover dan de standaard IDM. Hiermee bestrijkt Gridlock een soort tussenvlak dat met de juiste benadering de ultieme muziek oplevert, maar dit tussenvlak lijkt voor veel artiesten onbekend.

Trace haalt zijn grootste kracht uit de enorme evenwichtigheid van de nummers. Het album is een heel erg sterk geheel en alle nummers liggen op één lijn. Door subtiele verschillen kennen ze hele verschillende soorten opbouw, maar de sound is overal identiek. UH4.17 is voor mij de meest opzienbarende track, omdat die precies tegengesteld aan de gebruikelijke muziekpatronen zijn opbouw kent. De meer gangbare Electronic heeft regelmatig een sterke neiging om rustig te beginnen, en dan steeds verder en drukker te worden, om tot slot helemaal door te trekken en te climaxen. UH4.17 pakt dit volledig omgekeerd aan. Het nummer begint met drukke razernij en geknal, en gaat vervolgens over in rustige waves en zo sluit het ook af. Naast UH4.17 zijn het Done en 397-ALD die de toppers zijn, terwijl andere nummers als Voiceless en 346:277 mooie rustigere overgangen zijn tussen de drukkere nummers.
Een laatste sterk punt is nog dat de sound van Trace heel erg vol is. Terwijl de muziek slechts uit mijn twee fragiele computerspeakertjes komt, krijg ik de indruk dat de muziek van alle kanten komt, en ik midden tussen de muziekmachines zit.

Trace is tot in de puntjes uitgewerkt. Gridlock weet ruw te blijven, terwijl het ondertussen alles vloeiend maakt en de scherpe randjes wegschuurt. In sommige genres is deze gepolijstheid een minpunt voor de muziek, maar op dit album draagt dit enkel bij aan de kwaliteit.
Gridlock is een zeer geoliede machine, die met Trace een prachtig product heeft afgeleverd.

4,5*

Het mag gezegd worden: de eerste twee nummers van Trace behoren absoluut tot een van de beste stukken muziek die ik tot nu toe heb mogen horen. Mooie wave op de achtergrond en de relatief kalme beats en bijbehorende geluidjes zorgen voor een alleraardigst intro. Front is hierop meesterlijk - een klasse apart. De plagerige eerste veertig seconden, en vervolgens vloeit het heerlijk door in een soepele melodie waar een hele hoop in te vinden valt. Dit is niet minder dan geniaal - niet zozeer qua emoties maar vooral qua opbouw en structuren. Ik hoor hier een enorme zelfverzekerdheid in, zo trefzeker valt alles hier op zijn plaats.

Toch twijfel ik gigantisch over deze Trace. Formless is ontzettend goed en kent twee gigantische uitschieters; Trace vormt meer een geheel. Enkele weken geleden was deze plaat een vaste waarde op mijn mp3-speler, en na 'm een tijdje links te hebben laten liggen viel het kwartje vannacht gedeeltelijk toen ik 'm weer in zijn geheel luisterde. Op momenten waarin die rustgevende waves klinken zakt het in, zoals in Voiceless. Bij Uh4.17 veer ik dan weer op. Niet alleen omdat alles uit de kast wordt getrokken, maar ook de urgentie die zich halverwege aandient zet mijn gehoor weer op scherp, om vervolgens in de laatste minuut mijn aandacht weer kwijt te raken.

En zo heb ik dat een beetje met de rest van de cd. Prachtige geluidslandschappen zoals op 397:ALD worden afgewisseld met lange treuzelende passages waarin ik weer terug verlang naar die meesterlijke eerste acht minuten en de sporadische oplevingen. Om vervolgens te eindigen met de merkwaardige vcam remix van Voiceless die me zelfs een beetje irriteert door de droge, kille sound. Het lost mijn verwachtingen dus niet helemaal in.

Een sublieme album van tegenstellingen: stimulerende ritmes met dromerige waves. Het is alsof je
zweeft en tegelijkertijd alle kanten opgaat. De waves glanzen, en de beats steken.
Het is als alleen op een planeet mediteren, terwijl je gedachtes fysieke vormen aannemen en die zich overal verspreiden. Het geeft ook een kick als de geluiden langs me heen vliegen, ik laat me overweldigen wanneer ik deze muziek probeer te volgen.

Elke luisterbeurt voelt het fris en herboren aan. Het geeft een combinatie van een organisch en futuristische feel.
De sfeer is diep en hoopvol met toch een donkere rand.
Dit is het eindpunt na een zoektocht naar het ultieme, wat dus vanaf de eerste noten van
dit album is gevonden, maar daarmee stopt het dus juist niet, maar
neemt als het ware verschillende vormen van geluk en extase aan.

De productie is subliem, getuigt van ruimtelijk inzicht en de sounds komen van alle kanten op wat de ervaring uniek maakt.
Een majestueuze plaat, voor mij (momenteel) het kroonjuweel van moderne electronic.
Dikke 5*