John Coltrane - Meditations (1966)

Liefhebbers van het latere intense avant-gardistische werk van Coltrane moeten zeker eens naar de albums First Meditations en/of Meditations luisteren. Qua sfeer vergelijkbaar met A Love Supreme en Qua uitwerking meer met Ascension.

Dat laatste houd dus ook in, minder toegankelijk als A Love Supreme..Maar mocht de spirituele gedrevenheid en het buitengewone samenspel op dat album je aanspreken, luister dan ook eens naar deze twee albums

Waanzinnig hoe Coltrane op dit album zijn sax weer 'mishandelt' en hoe in die machtige brij van geluid zoveel schoonheid verborgen zit

Love


de rest is me iets té..

Compassions

Waarom beluister ik deze nu pas?
Dit is echt een knettergekke plaat. Wow. De trackvolgorde op de versie die ik heb (gepindakaasd) wijkt een beetje af. Maakt verder ook niet uit. Deze verschijnt binnenkort op cd in huize Paap!

Ik zet in met een dikke 4*

Ben ik trouwens de enige die deze iets liever hoort dan de First Meditations?

Hier ga ik achteraan, ik vond First Meditation ook al top, maar hier spelen Sanders en Ali op mee, dat belooft wat.

Dit hoor ik ook liever dan First Meditation (met het bekende kwartet).

Dat was me wel even schrikken hoor, de eerste keer toen ik deze opzette. En de tweede en derde keer ook: geen enkele keer voorbij het eerste nummer geraakt. De vierde keer, toen ik deze wat zachter op de achtergrond had gezet, bleek er gelukkig wel wat meer achter de brakke herrie die ik de eerste keer hoorde te zitten. Fijne muziek om op te mediteren kan ik het echter nog steeds niet noemen

Net zoals de ogen even moesten wennen aan het donker, moesten mij oortjes heel even wennen aan deze orkaan van de meest krankzinnige solo's.

De eerste klanken van he Father and the Son and the Holy Ghost doen denken aan de roep van een heraut van een goddelijke entiteit om alles uit je handen te laten vallen en even voor de heilige boodschap te gaan zitten. Want dit dient op het puntje van je stoel beleefd te worden.

De rustpuntjes zitten mooi ingebouwd in bijvoorbeeld het schitterende Love. Ze komen extra mooi uit de verf tussen al het koperen geweld.

Er gebeurt zoveel in die 40 minuten dat ik voorlopig niet snel uitgekeken zal zijn op het weergaloze Meditations.

Wow, ik ben nog niet zo bekend in de Jazzwereld maar Meditations overtreft mijn verwachtingen!
Het is inderdaad als een orkaan, niet alleen de sax, maar ook de rest, ik vind deze beter dan A Love Supreme, en dit is nog maar de 3e plaat die ik ken van Coltrane, dat word dus genieten geblazen met het verder ontdekken

Adembenemende plaat. Letterlijk!

Wát een intensiteit, chaos, passie en gedrevenheid. Coltrane laat zijn sax zo krijsen in 'The Father and the Son and the Holy Ghost' dat je er bijna bang van wordt. Een kakafonie van geluid, dat desondanks de aandacht grijpt en niet meer los laat.

Of die spanningsopbouw die ontstaat wanneer 'Love' op het einde doorloopt in 'Consequences'. Als je de geluiden van rond de 0.50-2.20 's nachts in een donker steegje hoort zou je direct 1-1-2 bellen. Zijn dit de gevolgen voor zij die niet spiritueel leven? Oei...

Ik zou wel eens een inkijkje willen zien van hoe een plaat als deze tot stand komt. Het is lastig voor te stellen dat deze gekte door mensen is voortgebracht. In vroegere tijden zou men dit opvatten als de kunstenaar die goddelijke inmenging heeft ontvangen.

Nadat hij ruim drie jaar bijna exclusief met dezelfde bandleden had gewerkt (McCoy Tyner- piano; Elvin Jones- drums; Jimmy Garrison- bas), luidde John Coltrane hier definitief het einde in van zijn klassieke kwartet. Kennelijk ontevreden met de eerdere opnames van zijn band van zijn cyclus Meditations, qua ambitie en samenhang de artistieke opvolger van A Love Supreme, nam hij de muziek in november 1965 opnieuw op, met een iets andere tracklisting en twee extra muzikanten: Pharoah Sanders (tenorsax) en Rashied Ali (drums).
Dit was de plaat die het jaar daarna als Meditations zou uitkomen, de oorspronkelijke versie met het kwartet zou pas in 1977, tien jaar na Coltrane’s dood, het licht zien als First Meditations (For Quartet).

Een paar dagen geleden heb ik een lijstje op de site gezet van mijn favoriete Coltrane-platen. Daarin staat de First Meditations-versie één plek hoger dan deze. Daar heb ik eigenlijk geen goede argumenten voor, behalve dat ik die kalere versie vaker heb beluisterd de laatste maanden. Nogal een flut-argument, maar goed, zo gaat dat met muzikale voorkeuren.

Bij herbeluistering moet ik toegeven dat Pharoah Sanders wel echt een aanwinst is voor deze plaat. De laatste keer dat Coltrane een tweede blazer in zijn band toeliet (op vaste basis) is, volgens mij, de grote Eric Dolphy in 1961, en ik begrijp wel waarom uitgerekend Sanders de eer te beurt viel om die schoenen te vullen. Waar Coltrane op Meditations al redelijk ver de avant-garde induikt, klinkt wat Sanders uit zijn saxofoon perst, op veel momenten, nog het meest als een baby-olifant die achter een auto aan over een grindpad wordt gesleept. Dat wil zeggen, het is niet altijd even mooi wat je hoort, maar saai wordt het nooit, en op een onverklaarbare manier is het ook nog emotioneel overtuigend. Zijn solo op ‘Consequences’ tart elk vooropgezet idee dat je hebt over hoe muziek hoort te klinken, bijna op het onbeluisterbare af, maar ik heb nog nooit de skipknop ingedrukt.

In schril contrast daarmee is de toevoeging van een tweede drummer moeilijker te plaatsen. Goede drummer, Rashied Ali, maar niemand kan volgens mij Elvin Jones verwijten dat zijn drumgeluid op eerdere Coltrane-platen niet vol genoeg was. Het effect van verschillende drumtapijten uit twee verschillende kanalen werkt af en toe niet eens onaardig, maar het voegt te weinig toe aan de plaat om het gevoel weg te nemen dat Coltrane toe was aan een verandering binnen zijn band, maar te laf was om het hardop te zeggen. Als dat inderdaad de insteek was, dan sorteerde het effect: Jones zou, net als Tyner, twee maanden later uit de band stappen.

De plaat wint daarnaast aan historische waarde omdat dit één van die weinige platen is, naast A Love Supreme en misschien nog een paar andere, waar Coltrane echt een eenduidige visie neerzette: een stuk muziek met kop en staart, dat bouwt en sloopt terwijl het beweegt tussen kakofonie en rust, en dat in zijn geheel beluisterd moet worden.

Misschien zijn, in dat verband, de rustmomenten op deze plaat me nog wel het meest dierbaar. Ik kan erg genieten van de twaalf minuten chaos waar deze plaat mee opent, maar de majestueuze pianosolo van McCoy Tyner daarna, op ‘Compassion’, is daarna toch ook wel weer erg mooi. Het meest ontroerende moment van de plaat is echter een bijna volkomen stilte, aan het begin van ‘Love’, als een paar minuten lang alleen Garrison te horen is, en het moment waarop Coltrane invalt, als de zon die door de wolken breekt, zo teder en romantisch als hij ooit geweest is. Juist de wanorde die nog natoetert in mijn oren maakt dit moment zo effectief: Meditations is een plaat waar de herrie en de stiltes elkaar echt betekenis geven.

Nu ik deze zo beluister, vind ik hem eigenlijk weer beter dan de versie met alleen het kwartet. Maar ik kan me zo voorstellen dat ik weer van mening verander, de volgende keer dat ik die beluister. Het is een strijd die van mij nog wel even mag duren.

Voor mij werken de dubbele drums dan weer wel. Deze plaat is helemaal te gek met een koptelefoon op. Ali en Sanders in het ene oor, Coltrane en Jones in de het andere. Wat een prachtige, bizarre, meditatieve geluidsmuur is het dan. Maar inderdaad ook genoeg rustmomenten die betoverend mooi klinken. Een plaat die je letterlijk uit je sloffen kan blazen en tegelijkertijd kan ontroeren. Ook voor mij nog beter dan de First Meditations editie maar vooral zoals zo vaak met Trane: binnen zo’n kort tijdsbestek weer een unieke plaat.

Voortbordurend op datgene, dat al was maar toch ook weer zo anders...

Tsja, ik heb ergens gelezen dat Tyner zei, toen hij korte tijd later uit de band stapte: 'Ik kan mezelf niet meer horen tussen twee drummers.' Moet wel bekennen dat ik dat ook wel jammer vind

Maar ja, inderdaad een prachtige plaat verder.

Misschien vind ik The Father and the Son and the Holy Ghost wel het beste dat ik van Coltrane ken. Ja, dus ook (nóg!) beter dan wat er op A Love Supreme te vinden is. Wát een intensiteit. Pfoe.

O, en het is niet zo dat de rest er maar een beetje bij hangt ofzo Monsterlijk goede jazzplaat die je het ene moment de tanden op elkaar doet zetten (Consequences, lieve help mensen!) om even later diep te ontroeren (rustpunt Love staat daar echt perfect).

En Tyner, tja, soms valt hij weg in het geweld, maar wanneer hij even de ruimte krijgt schittert hij ook meteen: geweldig hoe hij in het laatste stuk van Consequences bijvoorbeeld de luisteraar gestaag en elegant weer met beide benen op de grond zet, nadat Coltrane en Sanders even ervoor zo'n beetje het zonnestelsel uitzoefden.

Ben nu ook wel benieuwd naar de uitvoering met het oorspronkelijke kwartet. Lijkt me eigenlijk sterk dat het hier aan kan tippen, ik vind de gillende sax van Sanders toch wel een vrij essentieel onderdeel van de ervaring hier, maar we zullen zien.

De meeste lijken die kwartet uitvoering te prefereren maar voor mij blijft deze het beste. Zo’n ontzettend intense plaat inderdaad maar niet alleen Sanders bijdrage maakt de plaat. Rashied Ali.....

Ja, die twee drummers, een in elk oor zoals je hierboven zelf zegt (ik luister dit ook graag met de koptelefoon) doen de intensiteit alleen maar toenemen. Aan de andere kant weet ik dus niet hoe de briljante Elvin Jones het er vanaf brengt als hij hierop in zijn eentje drumt op de quartet-versie, vandaar dat ik specifiek Sanders noemde. Goed, luisteren dus maar

In elk geval vind ik dit een waardige opvolger van A Love Supreme, zoals het naar ik begrijp was bedoeld. En dat zegt eigenlijk al alles.

Het is een mooie warme dag, Ik geniet van ‘Love’ en denk dat ik de rest van de middag vanuit de tuin ga werken. Zo lieflijk hoor ik John niet vaak.

Waanzinnige plaat, in alle opzichten. Ik heb de "originele" versie (later uitgebracht als First Meditations) zonder Sanders en Ali nog niet beluisterd, maar het lijkt me sterk dat die hieraan kan tippen, want het toevoegen van bovengenoemde heren aan het kwartet om er zodoende een sextet van te maken, is een schitterende ingeving geweest van Coltrane, of die nu uit authentieke vernieuwingsdrang of het eerder clichématig willen doorbreken van de sleur ontstond.

De plaat opent meteen als een stoomtrein - neen, een stoomwals! - met Coltrane en Sanders die hun tenor sax systematisch mishandelen om elkaar naar de kroon te steken. Op de achtergrond zorgen Ali en Jones aan hun drumstels voor een volle zaal (lees: geluid), en zweeft Tyner er energiek doorheen met zijn zwierig pianospel. En dat ruim 12 minuten lang! Dit is ook, dacht ik, een compositie die op de kwartetversie (die ik dus nog moet beluisteren!) ontbreekt. Het zou ook niet werken zonder Sanders en Ali, denk ik.

Zo gek en druk wordt het nergens meer, maar dat betekent geenszins dat we met die fenomenale opener meteen alles hebben gehad, integendeel zelfs. Ook de vier daaropvolgende composities zijn behoorlijk straffe kost, met heel wat afwisseling. Love is een wondermooi rustpunt, even op adem komen en intens genieten van de klanken die Coltrane uit zijn sax weet te toveren; "Love" is wellicht één van de vaakst voorkomende zelfstandige naamwoorden in songtitels, maar zelden voelt het zo juist aan als hier. Dat dit puur instrumentaal is, spreekt wat mij betreft nog een boekdeel of 5 meer bovenop de hele cyclus die zich ondertussem al over de kamervloer uitspreidt.

En zo kan ik aan elk nummer wel een enthousiaste alinea wijden, maar dat is, de puike schrijfsels hierboven lezend, niet bepaald nodig. Deze wordt de spirituele opvolger van het bejubelde A Love Supreme (hier: dikke 5 sterren) genoemd, en daar kan ik me wel bij aansluiten. Er zit echt een coherent idee achter, ondanks de chaos die soms (schijnbaar?) regeert. De enige reden waarom ik deze niet van de volle mep voorzie, is dat het een voor mij nog relatief recente ontdekking is, en ik praktisch nooit instant 5 sterren uitdeel. Nog niet. Want die kans zit er wel dik in.

4,5 sterren