Shining - V: Halmstad (2007)

Oneindig fascinerend, hoe zo'n stelletje geesteszieken, die (aan de liveshows te merken) elkaar voor ze het weer door hebben elkaar weer in de haren (en meer) vliegen, zo'n portie fabuleuze muziek kunnen creeëren. Ik weet niet eens of Shining nog wel echt voor black metal staat. Er word zoveel geëxpirimenteerd met rustpassages dat het bijna prog lijkt. De productie is bovendien niet gruizig, guur of koud, maar meer gelikt en klinisch. Past wel goed bij de cover. Qua melodieën en teksten is het overigens nog wel depressie van begin tot eind wat de klok slaat. Vooral de hoorspel-achtige elementen zijn indrukwekkend. In tegenstelling tot bijvoorbeeld een Leviathan is dit prima van begin tot eind uit te zitten, mede door de korte speelduur. Echter nog steeds de term Suicidal black metal waardig? Absoluut.

Zeker het beste werk wat Shining ooit heeft gemaakt, en na het in mijn ogen enigszins teleurstellende Klagopsalmer gok ik ook dat ze deze niet meer zullen evenaren.

Mijn eerste ervaring met Shining was niet erg positief, de vroege albums waren in mijn ogen te "standaard". met The Eerie Cold sloegen ze echter een nieuwe weg in en met Halmstad hebben ze zeker een van de beste Dark Metal platen ooit afgeleverd, in het rijtje waartoe ook klassiekers als Bethlehem's Dictius Te Necare en Silencer's Death - Pierce Me toe behoren.

Zoek je het beste werk van Shining dan hoef je niet verder dan dit te zoeken, al het andere werk van Shining verbleekt vergeleken bij deze plaat.

In het topic ‘De metalen twijfels van AOVV’ gaat de desbetreffende user op zoek naar het juiste metal album om in zijn top 10 te zetten. Ik heb het tot mijn missie gemaakt de shortlist in zijn geheel door te nemen. Vandaag gaan we vrolijk doen met V: Halmstad van de Zweedse band Shining.

Op de hoes van het album prijkt al een dame die ofwel over een paar seconden de trekker over gaat halen, ofwel aandacht wil op Facebook en daarom zo’n foto maakt. Als ik me een beetje inlees over dit album lijkt het erop dat het om het eerste gaat. Want, om er even een hiphopquote van Nas bij te halen, “life’s a bitch and then you die”. Hoewel, de boodschap van dit album is misschien eerder “life’s a bitch and then you kill yourself”. Liefst met een paar schrammen op je armen. Want niet alleen de hoes hint naar zelfmoord, ook de lyrics gaan schijnbaar geregeld over dit onderwerp. Daarnaast lees ik alweer over plaatjes van zelfbeschadiging in het boekje, dus dan weet je wel hoe laat het is. Je zou dan ook kunnen stellen dat dit vrij depressieve muziek is.

Maar in plaats van met je akoestische gitaar of je piano alleen op je kamertje te gaan zitten jammeren over je verloren geliefde of hoe eenzaam je wel niet bent, is dit eerder muziek waarbij je alleen op je kamertje al automutilerend (leuk woord) zit na te denken hoe je het beste voor de trein kunt springen, jezelf kunt ophangen of aan een pistool kunt komen. Dit zeg ik even voor de beeldvorming, dat begrijp je wel. Mijn zusjes betichten mij er weleens van dat ik ‘altijd naar depressieve muziek luister’. Nu vinden zij een wat serieuzer nummer van Coldplay al depressief, dus dat verklaart het voor een deel, en het is heus niet zo dat ik nooit naar vrolijke muziek luister, maar ze hebben ergens wel een punt. Het grappige is alleen dat ze hiermee doelen op muziek als Radiohead en niet eens weten dat ik inmiddels een voorliefde heb ontwikkeld voor allerhande emo en alles wat daaromheen zit. Dus wat zouden ze wel niet van V: Halmstad vinden!

Maar dan moet ik er wel meteen bij zeggen dat het op mij absoluut geen deprimerende uitwerking heeft. Waar emo, screamo en aanverwanten dat nog weleens wil lukken (luister eens naar dit post-hardcore werkje ), is het hier toch vooral het hoge niveau van de muziek die maakt dat ik dit goed vind en niet de emotie. Deze muziek klinkt als ‘moderne black metal’ met een aantal elementen die doen denken aan oudere bands als Mayhem. Dit komt voor een groot deel door de, overigens erg goede, vocalen. Deze zijn buitengewoon smerig. Het zit een beetje tussen zang en rochelgeluiden in, echt schreeuwen is het maar zelden. Deze vocalen dragen hun steentje bij aan het donkere en depressieve karakter van het album, want geregeld klinkt er iets van een snik in door.

Verder kan ik hier weer een standaardverhaaltje houden: uitstekend gitaarspel, zowel tijdens de rustige als de harde stukken, fijn en afwisselend drumwerk en alles wat verder te horen is, onder andere de piano, voegt iets toe. Ik kan dan ook nauwelijks iets aanmerken, zelfs de speelduur is met zijn kleine drie kwartier precies goed. Het enige is dus dat ik er niet echt een klik mee heb, het raakt me niet bijzonder veel. Verder is het af en toe wel erg dik aangezet: zo horen we op gegeven moment een wanhopig meisje huilen (het meisje op de cover?). Klinkt misschien gek voor iemand die groot fan is van het grootste huilgenre dat er is, maar op de één of andere manier komt dat hier net niet goed over. Hierdoor is het een bovengemiddeld sterk metalalbum, maar absoluut niet één van de betere dingen die ik in het genre gehoord heb. Derhalve het prima, maar ook niet bijzonder hoge cijfer.

Mag dit album in AOVV’s top 10?
Het is een goed album maar toch denk ik dat er nog veel betere albums in je shortlist staan. Het is binnen het hoge niveau van die shortlist een beetje een middenmoter (let wel: niet in het algemeen, hè). Ik zou er niet voor gaan dus, al is het een fijn album.

Het Zweedse Shining is ondertussen qua bekendheid al wel ingelopen door het Noorse Shining (ook omdat de laatste platen wat minder waren), maar toen ze anno 2007 met ‘V: Halmstad’ kwamen, waren de mismeesterde geest Kvarforth en de zijnen outstanding. Ze tilden met dit album de black metal, en dan de suicidal black metal in het bijzonder, naar een ander niveau, door te choqueren, en bovenal fantastische nummers uit hun kokers te schudden.

De opener trapt meteen luguber af; de eerste strofe van het gedicht ‘Antigonish’ van de Amerikaanse dichter Hughes Mearns wordt op een creepy manier gefluisterd. Niet meteen een naam die veel belletjes doet rinkelen, maar de strofe is wel erg bekend:

“As I was going up the stair;
I met a man who wasn’t there;
He wasn’t there again today;
I wish, I wish he’d go away…”

De toon is meteen gezet, want deze plaat doet eigenlijk exact wat er in het gedicht van Mearns doorklinkt; het spookt. Maar ‘V: Halmstad’ is nog veel meer. Vocalist Niklas Kvarforth geeft de eigenlijk best gestroomlijnde muziek een ontzettend ziek karakter. Te danken aan zijn rauwe, onvaste stem. Je kan zijn toon nog het best omschrijven als “door de duivel bezeten en vol misselijke lust”.

Muzikaal is het echter, zoals eerder gezegd, opvallend clean, er schuilt zelfs een uitmuntende productie achter. De gitaren klinken net goed, de drumpatronen vallen altijd mooi samen (in de rustigere passages is het was meer losjes, wat voor een jazzy gevoel zorgt). De rustpunten zijn trouwens de grote sterkte van Shining, en in het bijzonder van dit album, dat ik, in vergelijking met de andere albums, toch wel op een voetstuk plaats. Er zit geen enkele misser tussen, zelfs geen ietwat minder compositie; elk nummer is een verschroeiende loeier. Vreemde eend in de bijt is het voorlaatste nummer, een kort nummer gestoeld op hemels pianospel, een adaptatie van Beethoven’s “Moonlight Sonata” trouwens. Een markant intermezzo tussen de langste song van het album, en de smerige afsluiter.

Een optreden van Shining zal ik zo goed als zeker nooit bijwonen. Ze hebben, zoals al eerder werd beschreven bij dit en andere albums, een speciaal karakter, in dien trant dat het gewoon erg exhibitionistisch, grof en ziek is. Van horen zeggen, uiteraard. De albumhoes (‘Black Suicide’ zou geen misse titel zijn) spreekt boekdelen, en in het albumboekje staan ook enkele fraaie plaatjes, zoals een bedrukt kijkend meisje met vreemde schrammen op haar armen, een scheermesje dat vlijmscherp en gewet is om een gewillige tong open te halen, en de uiteindelijke zelfmoord in de badkuip. Beetje cliché, dat laatste beeld, maar dan nog; behoorlijk angstaanjagend. Een lichtelijk misplaatst (of in dit geval passend?) gevoel voor humor mag ook niet ontbreken; het voorlaatste plaatje toont ons een arm waarop staat geschreven: “I’m fine”. In bloed, gok ik.

Halmstad is, als ik me niet vergis, de vestigingsplaats van de band, meer hoef je daar niet achter te zoeken. De titel die men eerst had, is die van het 4de (en langste) nummer. Ik ga deze hier niet neerschrijven, maar het betekent zoveel als “De afgrijselijke monotonie van de teleurstelling”. Deze titel had de lading mijns inziens een pak beter gedekt.

Invloeden moeten er natuurlijk ook zijn, daar Shining niet alles zelf heeft uitgevonden. Beethoven werd daarstraks al genoemd, andere (in deze context meer vertrouwde) namen zijn Black Sabbath (vooral het gitaarspel in het tweede nummer) en Celtic Frost. Ook worden er op dit album verschillende (vaak snikkende) vrouwen uit films gesampled. De meest bijblijvende is de volgende:

“Gradually, then suddenly; that’s how depression hits.”

Deze komt uit de film ‘Prozac Nation’ met Christina Ricci, en zegt het eigenlijk helemaal. Een depressie kan je tergend traag opvreten, en dan opeens uit het niets de finale mokerslag geven. ‘V: Halmstad’ is een plaat die dit gegeven lijkt de behandelen, en biedt maar één uitweg; zelfmoord. Deze plaat is zo fout dat ik er niet af kan blijven. Hetzelfde geldt vanuit een bepaald perspectief voor frontman Kvarforth; een gestoord psychopaat die er trots op is dat hij al enkele mensen heeft aangezet tot zelfmoord, dit openlijk aanmoedigt. Een megalomaan individu (in het boekje staat te lezen: “Shining is: Niklas Kvarforth”), die in 2006 compleet van de radar verdween (zelfmoord?), maar uiteindelijk gewoon weer opdook wanneer bleek dat hij de nieuwe zanger Ghoul was. Een freak die in het midden van een optreden de ritssluiting van zijn leren broek opent en zijn geval eruit laat hangen, pal voor het publiek, tot een andere freak zich geroepen voelt zijn genitaliën vast te pakken, waarop deze fan een trap in de borststreek krijgt. Ik bedoel, het is allemaal zo gestoord, zo ziek, zo verdorven dat het in feite onweerstaanbaar wordt.

‘V: Halmstad’ is waarschijnlijk de plaat waarvoor ik me het meest schaam dat ik ‘m zo ontzettend goed vind, zonder er echt een slecht gevoel bij te krijgen. Telkens ik ‘m opleg, vergeet ik al de heisa en miserie, en luister ik puur naar de muziek.

4,5 sterren

Het Zweedse Shining wordt weleens gezien als de grondlegger van de "suicidal black metal". Of ze dat ook werkelijk zijn, daar valt over te twisten, maar feit blijft wel dat de band het meest bekende exponent van dit sub-sub-subgenre is. Knarsende beukpassages die begeleid worden door Kvarforth's veelzijdige grom worden afgewisseld met rustige, sfeervolle passages die soms een beetje de indruk wekken dat je moederziel alleen in een jaren '50-stijl ingerichte kamer zit te snikken. Muzikaal staat het als een huis. Warm aanbevolen.