The 1975 - Notes on a Conditional Form (2020)

Ik neem m'n woorden per direct terug. Man man man wat een slap aftreksel van hun vorig album. Geen enkel emotie in hun nummers. Het komt op een of ander manier niet meer binnen. De nummers gaan langs me heen. Jammer! Het was altijd een van m'n lievelingsbandjes. Wat verlang ik nu ineens heel erg terug naar 2013 waar ik voor het eerst die EP's van hun hoorde en Chocolate voor het eerst op de radio....

Ik ken deze band eigenlijk alleen van naam. Ik heb weleens wat geluisterd maar voor mijn idee klonk het als muziek voor opstandinge pubers / tieners. Dat mag natuurlijk, alleen niet voor mij.

Uit mijn tweewekelijkse nieuwsbrief over beste nieuwe popmuziek (aanmelden kan hier):

Op A Brief Inquiry Into Online Relationships (2018) liet The 1975 tal van muziekgenres - van (electro)pop, (stadion)rock, jazz tot gospel - op een geslaagde manier samensmelten. Ook op opvolger Notes On A Conditional Form wisselt de band uit Manchester als een kameleon van kleur, maar het resultaat is helaas minder geslaagd.

Zo begint deze dubbelplaat van tachtig minuten met een toespraak van Greta Thunberg op een deken van ambientgeluiden. Hartstikke mooi dat de band begaan is met het klimaat, maar wie gaat deze vijf minuten durende opener vaker dan één keer beluisteren? In het daaropvolgende People overschreeuwt zanger Matthew Healy zich volledig, gevolgd door een compleet overbodige, raar getimede klassieke interlude The End (Music For Cars). Wat bezielt The 1975 om een dubbelalbum zo te openen?

Na deze valse start, komt het enigszins goed. De aardige single Frail State of Mind heeft een lekkere breakbeat en het laid back The Birthday Party is met z'n banjo, en saxofoonsolo aan het slot nog veel beter. Die saxofoon floreert al helemaal op het zomerse If You’re Too Shy (Let Me Know) - een van de beste nummers van het jaar. Ook het wat dromerige Guys, waarvan afgelopen week een videoclip verscheen, kan straks moeiteloos op een Best of The 1975.

Daar staan wisselvallige nummers tegenover, waarmee The 1975 wil onderstrepen dat de band zich op geen enkel genre wil vastpinnen. Zo horen we Burial-achtige beats (Yeah I Know), softrock (Then Because She Goes), gospel (Nothing Revealed / Everything Denied), en vrij inwisselbare dance (Shiny Collarbone en What Should I Say). Meer geslaagd is het wonderlijk getitelde Jesus Christ 2005 God Bless America. Een mooi, gevoelig liedje met akoestische gitaar waarop Phoebe Bridgers mag opdraven.

Zo wisselen pieken en dalen zich in razend tempo af. Jammer, want een strengere ‘eindredacteur’ had met wat snoei- en hakwerk met gemak met dit materiaal een compact en consistent album kunnen maken. Vooralsnog doet Healy wat hij zelf wil. Zoals hij in People schreeuwt: “Fuck it, I’m just gonna get girls, food, gear.”

NB: ik ben zelf aan het snoeien geslagen en heb deze dubbelplaat vooralsnog teruggebracht tot een klein uur. Heb jij suggesties voor een andere selectie of trackvolgorde? Laat het weten!

Op 23 september 2019 maakt de jonge Zweedse milieuactiviste Greta Thunberg veel indruk met haar harde woorden tijdens de klimaattop in New York. Haar anarchistische voordracht roept herinneringen op aan de new wave poëten en punkdichters die in de jaren tachtig van zich afbeten door hun kritische kijk op de onzeker toekomst van de maatschappij te betuigen. The 1975 boetseert haar voordracht zalvend en berustend in de openingstrack van Notes On A Conditional Form.

Vanuit de omgeving van Manchester lukt het deze schoolvrienden om al vier albums lang een strakke mix aan toegankelijk tienerpop met een aanstekelijk rockrandje voor te schotelen. Het is verrassend dat de albums in het thuisland zoveel beter worden opgepakt dan de singles.

Met de rauwheid van het overstuurde punkrocker People houden ze de aandacht vast en laten ze op compromisloze wijze de opgekropte energie vrij, die diep van binnen tot het kookpunt borrelt. Deze opgefokte houding dendert helaas niet verder door. Ze vervolgen met dromerige geluidslandschappen de moeilijke ontoegankelijke weg. Want laten we eerlijk zijn, om 80 minuten lang met 22 tracks de aandacht vast te houden is een lastige opgave.

Ritmische jungle begeleiding wordt afgewisseld met zomerregen verfrissing in het pop getinte Frail State of Mind, waarmee ze nogmaals duidelijk bewijzen dat hun muziek een universeel karakter heeft, waarmee ze elke liefhebber willen bereiken. Nog steeds lopen ze hiermee het risico om te vervlakken in de prachtige composities, waarbij elke vorm van zeggenschap is weggefilterd. Met een hoop passen en meten kom je tot de conclusie dat het wel een heel gewaagde stap is om je met zo’n lange plaatlengte op de markt te presenteren.

Met een hoop elektronisch gefröbel en tandenknarsende boyband zoetigheid redden ze het niet. Gelukkig staan daar nog tracks als het fraaie zweverige Then Because She Goes tegenover. Ook de evangelische folk melodieën van Jesus Christ 2005 God Bless America weet met de kampvuur onschuld diep te raken. Dat hierbij Phoebe Bridgers een glansrol vervult valt te verklaren omdat van haar juist nu het adembenemende overbluffende Punisher verschijnt, en dat dit een goed uitgekozen promotiestunt betreft.

Het soulvolle Nothing Revealed / Everything Denied blinkt uit vanwege de zwoele gitaarklanken die er tegen het einde een lekkere funky lick aan geeft. Uitgekiende meesterlijke momenten die verder veelal gemist worden. Tonight (I Wish I Was Your Boy) sluit hier hoopvol op aan, al walst daar al snel die hit formule aan teenpop maniertjes overheen. Het Raggamuffin geintje in Shiny Collarbone is vermakelijk, maar daar blijft het wel bij.

In diezelfde categorie valt de jaren tachtig synthpop If You’re Too Shy (Let Me Know). Lekker retro, inclusief saxofoonuithalen en met een hoge nostalgische waarde, maar verder niet echt indrukwekkend genoeg. Having No Head laat horen waar de jongens toe in staat zijn. Met minimale ambient slaapmuziek wordt er opgewerkt naar heerlijke door robotgeluiden geprogrammeerde electroclash.

Bij Notes On A Conditional Form is het duidelijk dat het accent weer eens verschoven is, minder rock en veel meer elektronica. Deze pretentieuze aanpak is net een stap te ver. Door de plaat te halveren en het overschot aan songs als bonusmateriaal op singles te gebruiken, hadden ze het de luisteraar een stuk minder lastig gemaakt. Het is tijd om keuzes te maken, en blijkbaar past het commerciële jasje ze echt beter. Jammerlijk genoeg een gemiste kans te noemen, juist dat avontuurlijke spreekt mij namelijk aan.

The 1975 - Notes on a Conditional Form | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com