The Can - Monster Movie (1969)

Can's debuut "Monster Movie" hier nog met de originele vocalist Mooney, toont meteen de kracht van één van Duitsland's meest innovatieve bands. De sfeer op Can's eerste worp bestaat voornamelijk uit een combinatie van de rauwe vocals van Mooney, ondersteunt door het protopunk-geluid van Karoli's gitaar, (hier meer op de voorgrond dan op het latere werk) en gedreven door de drums en percussie van de immer sublieme Jacki Liebezeit, wat later min of meer het handelsmerk van Can werd.

Kortom, toch een andere Can dan op prijsbeesten Tago Mago en Ege Bamyasi, maar zeker niet minder in kwaliteit, zij het enkel dat het 'Can'-geluid hier nog volop moest groeien. Al klinkt het geluid hier weer zijn tijd ver vooruit, moeiteloos te plaatsen tussen de bloeiperiode van de punk en no wave, tussen het beste werk van Wire en XTC

4****

Ik kan ook haast niet naar vroege Buzzcocks platen luisteren zonder aan Can te denken. Vooruistrevend en experimenteerdriftig zooitje in Duitsland eind jaren '60/ begin jaren '70. Ik ben het eigenlijk op alle vlakken met je eens. Dit is een ontzagwekkend debuut van misschien wel mijn favoriete krautrockers (alhoewel, Faust, Kraftwerk, Guru Guru... ach, waarom ook een favoriet aanwijzen?).

Pffff. Veel te veel 4*-en in 1969.
Daarom deze naar 4,5, want Can is wat mij betreft nog altijd een klasse apart, en dit album draagt daar zeker aan bij.

Dat klopt helemaal. In 1978 kwam de dubbelLP Cannibalism uit (http://www.discogs.com/release/424768), een soort Best of met veel gere-edit materiaal en geweldige foto's, en Pete Shelley liet op de binnenhoes de volgende aanbeveling achter:

"In 1972, I would spend a few evenings a week at a friend's house. He was interested in hi-fi and had a much better system than mine. We would talk and play records but only a few of the records he played would do anything for me. One day he bought an album by a group called Can. The title - Tago Mago. Now, this was strange - not an 'odd' kind of strange, but the kind which made me curious to hear more. Since then I've been a fan. I used to play 'Halleluwah' in the bath and 'You doo right' in the dark at neighbour-hating levels. Listen to 'Father cannot yell' on headphones and the middle section twines itself around the brain.
I would never have played guitar had it not been for the late Marc Bolan and Michael Karoli."
Pete Shelley - 16-8-1978 -

Ben helemaal weg van "Mary, Mary So Contrary" en
"Yoo Doo Right "

Het enigste iets mindere nummer en daarom ook juist geen 5
sterren vind ik "outside my door".

Eerste kennismaking en ga me denk ik eens het hele ouvre afgaan

Goede zaak. Veel plezier met de reis

Ik heb zo het gevoel dat dit debuut me niet zo gaat liggen omdat ik de 3 Can-toppers (Tago-Ege-Days) gewoon ben van te horen. Voor mij wordt muziek gewoonweg niet spannender als die 3 albums. Maar ga deze toch binnenkort eens binnenhalen.

Eindelijk heb ik'm beluisterd. en had niet gedacht dat ie zo goed ging zijn.

Wat meteen opvalt na een eerste luisterbeurt is dat de gitaar redelijk overheerst en dat er veel meer "gezongen" wordt. De lyrics zijn zelfs bijna verstaanbaar. Zoals al is aangegeven is dit zeker niet de can die 2 jaar laten een meesterwerk zou afleveren dat Tago Mago heet. Dit is de rockende Can die ook conventionele songs kan schrijven (Outside My Door). Algemeen is dit album wel wat donkerder/dreigender dan de latere Can albums en heeft nog niet zo'n open sound.

Favoriete nummer is Yoo Doo Right, Jaki tribalt er op los en daar wordt je als luisteraar toch wel heel blij van.

Je kunt tot en met Saw delight alles veilig kopen/beluisteren, pas daarna wordt het minder.

Debuut van deze Duitsers. En ja, geslaagd. Maar wat verder kwam was stukken beter.

Ik sta versteld dat dit een album is dat in 1969 verscheen. dit klinkt nog altijd modern en fris. heerlijk.

Wat is Outside My Door toch een lekkere klap voor je bek. Werkt net zo verfrissend als de bierdusche van kaiser Van Gaal.

De meest pure vorm van punkmuziek geleidt door.... een mondharmonica.

Toch wel een van mijn favo Can-platen. Lekker rauw weer, en geweldige songs.

Deze week onderwerp in het forumtopic 52 essentiële pop/rock klassiekers (hier)

Op het moment dat Can haar eerste plaat Monster Movie uitbracht, heette de groep nog The Can, maar het lidwoord zal snel verdwijnen. Duitsland kende zo´n dertig jaar geleden (nu 40, sic) een kleine, maar boeiende muziekscéne die niet vies was van een experimentele aanpak. Can was ongetwijfeld de belangrijkste exponent van die generatie. Deze plaat is natuurlijk vooral bekend om de twintig minuten durende mantra 'You Do Right' (momenteel (1999, sic) ook te horen in 'Morning Song' van Jan Lauwers), gemonteerd uit verschillende jamsessies. Can paste dit knip-en-plakprocédé wel vaker toe. De groep beschikte over verschillende troefkaarten: de aparte bascapriolen van Holger Czukay, het door The Velvet Underground beínvloede gitaarspel van Michael Karoli, de bizarre klanken uit de keyboards van Irmin Schmidt, de door merg en been gaande vocalen van Malcolm Mooney en natuurlijk het verbluffende drumwerk van Jaki Liebezeit, die niet voor niets tot de grootste drummers wordt gerekend. Hoewel alle platen tot en met Moon Over Babaluba (1974) stuk voor stuk tot de klassieken van de rock gerekend mogen worden, heeft Monster Movie net dat tikkeltje extra: een primitieve rauwheid, die nadien geleidelijk plaats maakte voor een iets meer gestofisiceerde aanpak. Can had een duidelijke invloed op uiteenlopende new-wave bands als PIL, The Pop Group of Talking Heads. Maar ook voor sommige dance en vooral voor de postrock is het belang van Can onloochenbaar. (Waar zou Tortoise staan zonder de erfenis van de Duitsers?) Stilaan krijgen Czukay en Cº de waardering die ze al jaren verdienen.
(bron: De Cultuurkenner, DM, 1999)

Een jaar of 10 geleden was dit mijn eerste kennismaking met Can. Eerlijk gezegd deed het me helemaal niets en heb ik Can toen weer terzijde geschoven.

Tot ik bijna twee jaar geleden eens Ege Bamyasi opzette. Die plaat sloeg in als een bom en zo werd Can opeens mijn grootste ontdekking van 2008. Monster Movie heb ik sindsdien wel herbeluisterd en nu vat ik de muziek gelukkig wel. Met name You Doo Right is echt fantastisch.

De Velvet Underground-link heb ik trouwens nooit zo gehoord. Voor mij is er een rijtje experimentele late jaren '60 muziek waar zowel Can als VU bij horen (maar ook Silver Apples of USA), maar buiten dat ze allemaal experimenteren zie ik niet per se muzikale verwantschap.

Mijn verwijzing naar het doorschijnen van The VU (in het forumtopic) was uitsluitend van betrekking op het nummer Mary, Mary So Contrary, de sfeer in dit nummer doet me onmiddelijk VU voor de geest halen. Voor de rest vind ik ook niet dat dit album naar VU linkt, al ben ik het wel eens met het stukje hierboven, uit de Cultuurkenner, dat het gitaarspel van Michael Karoli mede door VU beinvloed lijkt. Maar daar houd het verder ook bij op.

In het kader van 52 essentiële pop/rock klassiekers is nu Monster Movie van Can aan de beurt.
Laat ik maar meteen met de deur in huis vallen ik zie (hoor) de Velvet invloeden wel heel duidelijk met namen in het eerste en laatste nummer.
Ik denk ook wie de meer experimentele en heftige stukken van het debuut van de Velvets en het complete White heat album goed vind zich ook met Monster movie zal vermaken.

Monster movie opent verder met het door dreunende Father cannot yell, wat een heerlijk nummer en hier kun je al direct horen dat veel muziek ontstaan zal zijn uit improvisatie.
Het nummer klinkt als een lekkere uitgerekte jam.

Mary, Mary so contrary is een mooi opgebouwd nummer wat zeer rustig begint en daarna heftiger wordt, dit doet me denken aan een andere favoriet van mij die dit ook zo mooi beheerste Van Der Graaf Generator.
Heel mooi nummer.

Outside my door, is een van de nummers waar ik de hierboven genoemde punk (vroege Wire en Buzzcocks) referenties wel in terug hoor.
De suggestie dat dit een minder nummer is deel ik niet, ik vind dit juist een heel intens nummer dat echt tot het bot gaat, prachtig met name het einde van het nummer is geweldig.
Ai, geweldig album.

Het laatste nummer besloeg bij het uitkomen een hele plaat kant, dit nummer was van oorsprong een lange jam die vele uren duurde.
Door de beperking van de LP horen wij maar 20 minuten, maar die zijn dan ook wel geweldig.
Ik kan niet altijd de aandacht bij nummers houden die een hele plaatkant door zeuren, daar hoor Yoo doo right niet bij.
De vocalen van Mooney zijn hier weer zeer sterk, meer als een extra instrument.

Na dit album zou Mooney de band verlaten, des al niet te min zou Can nog een hele serie sterke en invloedrijke platen maken.

Ik heb altijd een beetje moeite gehad met de stem van Mooney. Al hoor ik wel duidelijk dat deze belangrijk is - maar een goede zanger is iets anders. De tijd met Suzuki vind ik makkelijker te verteren. En ook daarna (Schmidt of Karoli - ik ben het even kwijt) wordt het inderdaad meer "gewone" zangpartijen met melodieën, minder een instrument.

Ja Ik vind de stem (geluid, technisch of what ever) ook niet bijzonder sterk, maar hij gebruikt hem wel erg goed op dit album.

Overigens als je niet beter weet denk je toch echt dat er verschillende zangers op dit album gebruikt worden.

Grappig, dat is me nooit opgevallen - zal ik bij de volgende luisterbeurt eens doen.

Het debuut van Can legt al een beetje hun essentie bloot. Ten opzichte van Tago Mago t/m Future Days is Can hier compositioneel nog minder ver. Er zit verder minder spanning en verrassing in de muziek. De geheel eigen sfeer en repetitieve structuren zijn al wel aanwezig, ondanks dat de invloed van The Velvet Underground vooral op de eerste twee nummers duidelijk hoorbaar is. Dat Mooney later vervangen werd, is wel een pluspunt.

Verdient meer dan 4*, maar is ook weer niet goed genoeg voor 4,5*.

Als je begin jaren '70 bij iemand op de schaars verlichte zolder, al dan niet in kleermakerszit op het perzische tapijt zat, en de hashpijp was al diverse keren rondgeweest,
was dat vaak het moment om The Can op draaitafel te leggen : You doo right.
Altijd 'n garantie om compleet spaced-out te gaan.
Nog steeds fantastisch, met name onder de koptelefoon.
.

Van Can (hier nog The Can genoemd) ken ik de heilige drie-eenheid: Tago Mago, Ege Bamyasi en Future Days. Die eerste vind ik geweldig, de tweede erg goed en de derde zit tegen het geniale aan, zo heerlijk is het. Het is dus wel duidelijk: er is voor mij voldoende reden om benieuwd te zijn naar het debuut, waarop de originele zanger, Malcolm Mooney, nog meedoet.

Monster Movie, getooid met een overigens erg gave hoes, laat duidelijk dezelfde band horen: originele, uitgesponnen rockmuziek met wat experimentjes en onconventionele structuren. Alleen de zang klinkt inderdaad beduidend anders (niet per se veel slechter, al prefereer ik het stemgeluid van Damo Suzuki toch wel een beetje). En ook op dit album is het geregeld genieten van instrumentale passages, zoals het gitaarspel in Mary, Mary So Contrary, de felheid van hoogtepunt Outside My Door, het indrukwekkende drumspel of hoe de gitaar invalt in Yoo Doo Right. Helaas kan ik ook melden dat ik het over het geheel beduidend minder spannend en meeslepend vind dan later werk. Het geheel is in mijn optiek gewoon veel minder sterk. Yoo Doo Right, wat met zijn twintig minuten het hoogtepunt zou moeten zijn, vind ik een zeer aardige trip, maar als je het dan naast Bel Air legt... dan is het toch allemaal beduidend een slag minder goed uitgewerkt en spannend gemusiceerd, waardoor er toch wat taaie momenten inzitten.

Mijn conclusie is dan ook weinig interessant: ik vind het zeer aardig, maar niet geweldig (op prijsnummer Outside My Door na!). De potentie om tot iets groots te komen is overduidelijk hoorbaar (hier zou men een kleine twee jaar later natuurlijk al veel meer van laten zien, op Tago Mago), maar als geheel is het allemaal nog net niet meeslepend genoeg, naar mijn smaak, om in aanmerking te komen voor een hoog cijfer. Overigens denk ik wel dat dit album nog best een stukje kan gaan groeien.

(Geschreven tijdens het doornemen van de 52 essentiële klassiekers uit de pop/rock geschiedenis)

Toch wel heel erg gaaf, dit. Eén van de allereerste platen die de West-Duitse scene van eind jaren 60 écht op de kaart zette, ook in het buitenland, en in die zin belangrijk voor de ontwikkeling van wat we nu kennen als krautrock.

Ik ben het in grote lijnen eens met de review van niels94. Verdomd sterk debuutalbum, maar ik wordt niet echt omver geblazen. Yoo Doo Right is leuke jam en Father Can Yell heeft een heerlijke, ietwat opgefokte, sfeer. Desondanks is, en hier verschil ik dan wel weer van mening met niels, "Mary,Mary so contrary"het enige nummer wat echt de vergelijking met de Suzuki-jaren aan kan. De climax van dat nummer is ronduit goddelijk. Het hoogtepunt van dit album.

Dit was het eerste album dat ik ooit kocht van Can - en het was gelijk een teleurstelling. Ik vond en vind het (nog steeds) onaangenaam monotoon en rauw, en bovendien word ik op afstand gehouden door de (in mijn oren dan) afstotend lelijke stem van Malcolm Mooney. Dit na zo'n tien draaibeurten. Ik blijf het evenwel proberen, want het gitaarspel van Michael Karoli en vooral het drumspel van Jaki Liebezeit vind ik dan weer buitengewoon boeiend. Enige van de latere albums vielen trouwens beter bij mij in de smaak.
Wordt dus vervolgd.

Niet iets wat ik snel opnieuw zal beluisteren. Hoe experimenteel ook, het is mij te eentonig. Saai is misschien een nog betere kwalificatie. En toch staat dit op 49 in de 100 Greatest Albums of 1969 en op 40 in de Best Ever Album chart van dat jaar. Ik begrijp wel dat Can een aantal betere albums heeft gemaakt, zoals Tago Mago. Ben wel benieuwd hoe dat klinkt.
3*

Bij het bladeren in mijn popencyclopedie kwam ik bij (The) Can aan. Tot 2021 een band die ik niet kende. Duidelijk geen hitparade band. Als puber deed je met de massa mee en daar hoorde Can niet bij op onze school.

De Duitse band is in 1968 opgericht. Ze was onconventioneel en voelde zich meer verbonden met bijvoorbeeld Velvet Underground dan met de commerciële pop en rock. De inmiddels overleden Holger Czukay was een van de bandleden. Geen doorsnee band dus.

Toen ik dit album twee jaar geleden voor het eerst beluisterde vond ik het ook niet echt bijzonder. Eentonig en saai. Aangemoedigd door mijn eigen ik heb ik het nog eens geprobeerd. En nu valt het kwartje wel. Het is een album dat zijn tijd ver vooruit was.

Het is even een knop omzetten. En ja, je kunt over de zang dan nog beweren dat die niet top is, maar dat maakt het album juist sterker.

Father Cannot Yell heeft een lekker strak ritme, en de ‘zang’ past erg goed bij de rafelige muziek. Verveelt geen moment ondanks dat het wat vlak klinkt. Daarna Mary, Mary, So Contrary. Mooi zoals die slaggitaar het heft in handen heeft. Ook de zang is hier beter.

Outside My Door. Opnieuw valt de slaggitaar op. Of de mondharmonica nou nodig is? De zanger bijt flink van zich af. Lekker om je zo te laten gaan. Het slot Yoo Doo Right is afwisselend genoeg en in het geheel niet eentonig zoals ik het eerder heb beleefd.

Samenvattend blijft een album over dat een prachtige 4* scoort. Ik had het eerder bij het verkeerde eind. Zo veel is duidelijk.

Muziek is goed maar zang is wel heel matig
Jammer

Deze plaat brengt mij in fijne sferen. Het tikkelt creatieve sectoren in mijn brein. Uitzonderlijk.