Krzysztof Komeda - Astigmatic (1966)

kan fredpit ons iets vertellen over deze muziek?

Ik anders wel iets. Komeda is degene die in de jaren 50 de Poolse jazz echt op de kaart zette zoals Eduard Artemiev (die ook een filmcomponist werd) dat deed voor de Russische ambient. Komeda speelde furieus en intens de piano, die continu de drijvende kracht is achter ieder stuk, maar wordt bijgestaan door een legendarische Poolse trompet en bas speler. Zoals Komeda wel vaker voor Poolse films deed, is de jazz nogal van de hak op de tak, maar kan het ook heel mooi dramatisch onderlegt zijn. Zeer de moeite waard.

dank je ik zal zien of ik dit binnenkort kan beluisteren...

Dank je neo..dit is overigens geen score.

Ik kan het ook niet "hak op de tak" noemen maar dat is natuurlijk persoonlijk. verder kan ik me aansluiten bij je verhaal.

Die legendarische poolse trompet is Tomasz Stanko. Ook een aanrader als je een liefhebber bent van (europese) freejazz.

Wat mij vooral zo aanspreekt is de perfekte balans van het geheel, open structuur (luchtig, itt veel amerikaanse freejazz) en de emotionele drive.

Ik heb dit album op een vreemde manier leren kennen. Ik stond bij een luisterpost van een duitse Saturn platenzaak te luisteren naar...?.. en deze cd stond in het rek, hoes viel op en ik besloot, omdat ik er toch stond deze even te luisteren...het wist me direct te pakken. thuisgekomen het een en ander opgezocht en het bleek een relatief onbekend juweeltje te zijn. Mede door dit verhaal voel ik het toch een beetje als mijn pers ontdekking...vandaar dat ik hem mischien ook wel in mijn top10 heb staan

De samenstellers van de penguin guide to jazz ( Richard Cook en Brian Morton) geven het overigens een kroontje...dit betekent dat het een pers. voorkeur is..geen artistieke technische of muziekhistorische beoordeling dus. een beoordeling die slechts enkele albums van de 14000 beoordeelde cd's krijgen.

Ik hoop hiermee wat extra belangstelling te wekken voor deze geweldige cd die me iedere keer weer weet te raken..geen gemakkelijke jazz voor een beginner maar een ieder die een beetje thuis is in freejazz, europese avant-garde zou dit toch eens moeten gaan luisteren..

Edit: het is overigens geen zuivere freejazz het bevat zeker wel structuur. Een mix van modaljazz en freejazz ...ongeveer

mooi verhaal ook van fredpit ben zeer benieuwd...

Ik heb nergens gezegd dat dit een score is.

Hak op tak slaat overigens wel op het soort (non-structurele) freejazz wat op Astigmatic te horen is.

Dit is echt behoorlijk gestructureerde jazz hoor.

Nog eens even opgezet sinds lange tijd en je hebt gelijk. Herinnerde het mij niet helemaal meer goed blijkbaar. Dat was van een ander Komeda jazz album waar dat meer naar voren kwam.

Wów

Nog nooit is een Jazzalbum zo hard tegen gevallen in mijn leven als dit, ongelooflijk hoe diep ik nu teleurgesteld ben. Komt vooral omdat Krzysztof naar mijn mening véél te wéinig speelt op dit album. Elk nummer wordt echt het meest bespeeld door de Trompet en de Alt. Saxofonist, pianostukken horen we af en toe een paar minuten maar zeker niet het merendeel van de tijd zoals eigenlijk zou moeten. (Ik verwachtte iets in de trend van The Surivors' Suite, nou daar gaan mijn verwachtingen ).

'Astigmatic' begint zó goed, dan na 6min toffe & sterke piano horen we bijna niks meer... (hallo! ligt het aan mij of mag je zo wel 10min knippen van dat nummer?).

Dit valt érg vies tegen voor de eerste keer, ofwel pas ik me aan aan dit album en eindigt dit bij de 5* ofwel eindigt dit met een zware voldoende nog net vanwege de blazers.

PS/
Eventjes 'Goodbye Pork Pie Hat' opleggen voor deze uiterst triestige sfeer .

Vóór alle duidelijkheid: ik heb dit nooit slecht gevonden!!!

Ik was alleen teleurgesteld in het begin omdat dit zo gestructueerd was, ook klinkt het echt veel mee gecomponeerd dan vrij. Maar enfin, die teleurstelling was dom, met de luisterbeurt is die verdwenen en nu voel ik die nergens meer: dit is gewoon een érg sterke Jazzplaat. Deze plaat zit vol met prachtige melodieën en stukken, en elke keer word je weer positief verrasst door een of ander prachtig stuk dat maar in je hoofd blijft hangen, Krzysztof's Quintet is erg goed, allen spelen ze gewoon bijzonder sterk en stellen ze nooit teleur. Astigmatic is een wondermooi nummer: daar speelt Krzysztof bijzonder goed piano vind ik, de trompetist en alt. sax gaan perfect tezamen en doen elk hun ding gewoon erg goed.

Al bij al een erg goed album dus, al had ik persoonlijk wat liever de pianist meer aan het spel gezien. Maar toch voor wat het is is het schitterend, jammer dat de 2 opeenvolgende nummers toch wat minder zijn: Kattorna vind ik persoonlijk erg goed en die herhaalde deun verveelt niet maar 7min aan het stuk brengt het niet bijzonder veel variatie in het spel, wel speelt Krzysztof daar weeral erg goed. Svantetic vind ik dan net wat beter dan de voorganger, de begin-/einddeun van dat nummer klinkt schitterend en de spelers soloëren er weer bijzonder goed op.

Dikke 4,5*, met latere kans op stijging al schat ik die wel erg klein.

Ik vind er geen reet aan!
De hele plaat kan me geen moment pakken, het blijft allemaal maar een beetje gevoelloos gewriemel in de marge, ik krijg nergens het gevoel "hier gebeurt wat".
Plaat komt op mij zeer emotieloos en kil over, technisch is er niets mis mee maar ik word er niet warm of koud van.
Twijfel tussen 2 en 2,5 sterren, zal 'm eerst nog luisteren over de grote stereo.

- Dát dacht ik nu de eerste keer ook, precies hetzelfde. Eens zien hoe de rest het album zal ontvangen. Maar het groeide langzaam bij me tot 4,5*,

net dit album herluisterd en die staat er duidelijk op z'n plaats .

Nou, hij is over de grote stereo geweest en het doet me nog steeds niets.
Eerste nummer is nog enigsinds te pruimen maar de overige 2 vind ik echt niets, alles is vakkundig uitgevoerd maar ze zijn alleen maar aan het verstandskonijnen over hun muziek en niet bezig met het uit hun tenen laten komen van de muziek, dat laatste is toch iets wat ik mis op deze plaat, ik wil volledig inzet, verstand en emotie.

Nog geen score; klinkt af en toe erg mooi. Inderdaad af en toe erg veel nadruk op de blazers. Nog aan het 'inluisteren'!

De taferelen die zich voor mijn ogen ontplooien tijdens het beluisteren van openingstrack ‘Astigmatic’ doen me nog het meest denken aan een stel clowns die in een lege arena een sketch in elkaar aan het steken zijn: de uitvoering gebeurt machinaal, een drang tot presteren is absoluut afwezig. Wat ik nu eigenlijk wil zeggen? Dat de bandleden zo onbezield bezig lijken; of dat gelijk wat er gespeeld wordt, de leemte (die een stilte veroorzaakt bij diegene die er zich van bewust is) niet weggaat. Ook de opzet van een nummer doet aan een circus denken: eerst wordt er wat gezamelijk jolijt gemaakt, daarna mogen ze allemaal afzonderlijk hun kunstje doen. Tjah, zo werkt jazz voor mij niet echt, maar soit...

‘Katorna’ is al een iets beter nummer: er zit een bepaalde vaart in, al komt het nergens tot een hoogtepunt of iets dergelijks. Vreemd is ook dat de band, ondanks de quintetbezetting, zelden samenspeelt: de ritmesectie is de constante factor, maar als sax of trompet blazen dan doet de piano schijnbaar niet mee. Ook hierdoor onstaat dat ‘lege gevoel’ van eerder: de dynamische ontwikkelingen die ze met hun groep kunnen doormaken worden amper of nooit benut.

‘Svantetic’ is duidelijk het beste nummer: Stanko gaat all the way, en ook Komeda zet zijn basnoten in de begeleiding zwaar aan: zo eenvoudig kan een “dynamische ontwikkeling” dus zijn. De vraag blijft nu of het nummer ergens naar toe werkt. Het antwoord hierop is helaas negatief: na nog 2 puike inmprovisaties legt de drumsolo het nummer als het ware stil, waarna een lange fade-out een moeizaam einde breit aan het goede begin.

‘Astigmatic’ brengt geen ongeloofelijk moeilijke muziek, maar vraagt zeer veel inspanning: de opnamekwailiteit laat vaak te wensen over en de emotionaliteit ligt niet voor het grijpen. De enige optie is meer luisteren, lijkt me, en dat zal eazyfan maar al te graag horen - denk ik.

Wat een nonsens

Mischien moet je inderdaad eens gewoon gaan luisteren ipv ieder jazzalbum tot de laatste noot te annaliseren.

Prima album dit, vol emotie (nu ben ik zelf ook een emootje...dat scheelt ) opnamekwaliteit kan iets beter , technisch kan het ook beter maar deze tekortkomingen worden ruimschoots goedgemaakt met energie en originaliteit.

P.S. behalve dat Astigmatic tot de favoriete albums van de heren Cook en Morton behoren is het ook een van de favoriet van Manfred Eicher...Het zou fijn zijn als hij dit eens onder handen zou kunnen nemen (net als met Jimmy Giuffre's Fusion en Thesis) om het daarna op het ECM label uit te brengen

Het album kan me niet echt boeien. Het klinkt soms gewoon ingestudeert (dus ook erg gestructureert - hoe sommigen soms komen op die term free-jazz??) en totaal niet spontaan, jammer.

fredpit lijkt haast herrezen.

De ritme sectie is gestructureerd ,maar bestaan niet uit de indertijd gebruikelijke jazz structuren en kent ook geen vaste structuur (sound spots, clusters, aleatoric and poliagogic structures) Structuur en opbouw heeft meer van doen met europees klassiek dan met amerikaanse blues De blazerssectie maakt in principe gebruik van een modale improvisatie maar breekt daar ook regelmatig uit door middel van "uncontrolled instrumental "cry" "

Dit jazzalbum was in 65 werkelijk vernieuwend, het heeft zijn sporen nagelaten in de jazzwereld (probeer de link met klassieke muziek, "ECM jazz" en de europese manier van improvisatie te zien)

Of dit freejazz genoemd mag worden?...nee denk het niet. Het bevat echter wel elementen van vrije improvisatie "Freejazz" heeft ook altijd een vorm van structuur (ook Coleman en zeker ook Dolphy) anders is het namelijk ...gewoon geluid (of herrie ) Voor vrijwel volledig "vrij" probeer Pakistani Pomade van von Schlippenbach...dat kun je bijna geen muziek meer noemen

In de liner notes wordt het een en ander helder uitgelegd...Oh die heb je niet....Maakt niet uit,als je het niet kunt horen dan verzin je toch gewoon zelf wat.

Dit album wordt door alle serieus te nemen bronnen als masterpiece, classic, van grote invloed etc gezien. Daarnaast maken deze bronnen melding van het feit dat de (ongebruikelijke en complexe) muzikale structuur, niet ten koste is gegaan van de emotie Met mijn kijk en gevoel op en met muziek en jazz in het bijzonder kan ik het hier alleen maar volledig mee eens zijn.

Naar mijn idee (en met mij, niet de minste jazzkenners) past dit album in het rijtje Kind of Blue, A Love Supreme, Out To Lunch...
Allemaal albums die vernieuwing aan emotie wisten te koppelen en daarmee de klassieker status hebben verworven die ze vandaag de dag hebben.

Vandaar die 5*

( Maar verder is dit emotieloos gepiel van een stel clowns die niet goed wisten waar ze mee bezig waren. Pffff al die zogenaamde kenners kletsen maar uit hun nek, ze hypen maar wat, Beetje doen alsof ze er verstand van hebben met een hoop moeilijke woorden en dure zinnen. ....Iedere echte kenner en vooral liefhebber van jazz....snapt dat dit album, geplaatst in een breder muzikaal perspectief gewoon prut is... )

ik vind het eigenlijk wel een prettig album. Ben ik dan één van de weinigen die het ingestudeerde juist als iets positiefs zien? Ik vind de balans tussen improvisatie en compositie altijd iets prettigs. Als een plaat volledig dicht gecomponeerd is, vind ik het niet alles, en als een album volledig geimproviseerd is, ben ik op een gegeven moment ook wel weer beu. kortom: aardig album dat nog een redelijke lading luisterbeurten krijgt alvorens ik het ga becijferen.

Oh vandaar dat jazz voor jouw niet werkt....

Sorry hoor, kon het toch niet laten

DIT is voor mij de essentie van dit album. Ik heb me al zitten afvragen hoe ik het zou opschrijven: ik had zoiets van; niet op de traditionele Amerikaanse Jazzroots gebaseerd, niet zwart, niet bluesy, eerder kerkelijk/klassiek = Europees. Maar dat is het dus. En dat is het ook wat het doet afwijken van andere 60's jazz. Het zal daarmee voor die tijd best een invloed zijn geweest. Intussen zijn de opnames én het spel wel wat vlakjes voor anno nu - zeker in vergelijk met wat ik inmiddels allemaal heb leren kennen - en moet me het van het hart dat de toeter-hoofdmoot van het tweede en derde nummer me toch teveel overheersen en door de weinige creativiteit wel tegenstaan. Het openingsnummer prikkelt wel, ondanks de lengte, het is gewoon een 'spannend nummer'.

Kerkelijk/klassiek...

Voor de duidelijkheid, ik had het niet over Straus en kerkliederen. O.K. dat hoor jij er dus in....interessant dat had ik nog niet gehoord.

Ik denk dat we toch hetzelfde horen. Ik bedoelde gewoon de roots van de muziek. Uiteindelijk is de meeste muziek wel terug te voeren naar blues/negrospiritual en ´religieuze en volksmuziek van verschillende gebieden. Term kerkmuziek is misschien wat overdreven, maar dat kan evengoed gelezen worden als ´middeleeuws klassiek´, dat bijvoorbeeld ook een duidelijke ´root´ is van nogal wat Gothic rock. Als je er een componist bij wil hebben zou dat dan Bach of Händel als associatie opleveren.

Dat lijkt me niet.

Ik kan je verhandeling naar Bach en Handel niet helemaal volgen.

Waar het op neer komt is dat jazz tot eind jaren 50 een voornamelijk amerikaanse stroming was Vanaf begin jaren 60 zie je een verbreding van die jazz met allerlei mengvormen en nieuwe manieren van improvisatie en structuren

Europa en zijn cultuur speelt daarbij ook een rol. Er komen op het "oude continent" muzikanten in beeld die de jazz een europese signatuur meegeven.

Daarbij moet je vooral denken aan volksmuziek

Er zijn nogal wat (19e eeuwse) klassieke komponisten geweest die zich ook hebben laten inspireren door volksmuziek Daar zou je dan ergens een link kunnen vinden, maar de gemeenschapelijke basis is dan de volksmuziek

Muziekstromingen die openlijk grijpen naar volksmuziek dragen over het algemeen een volks/nationalistisch/cultureel karakter en hebben dus geen fuck met kerkelijke muziek te maken...en ook niet met Bach en Handel Afschoon er wel personen zijn die beweren dat Bach de eerste jazz heeft geschreven...jaja...Tevens liet Bach ruimte voor eigen interpretatie (improvisatie?)

Allemaal heeeel boeiend, en als je maar lang genoeg zoekt kom je er achter dat er eigenlijk niets echt nieuws meer bedacht wordt Alles is een afgeleide van...een improvisatie op...een lichte aanpassing naar etcetc

maar om een lang verhaal weer eens kort te maken Wat is dit toch een fijn, energiek, origineel, en daarnaast ook nog eens invloedrijk album met een interessante achtergrond.

Echt een album om 5* aan te geven

Bach? Händel? nee. ik denk dan eerder aan Prokofiev, Rachmaninov of Stravinsky. Vooral de eerste is een held in het langzaam verweven van volksdeunen in zijn werk.

Om maar even terug on-topic te gaan:
Ik vind het een prettig album. Ik zie waarom het een klassieker genoemd kan worden en ik zie ook waarom sommigen hier het niet zien zitten. Maar ik dus wel. 4*

Inmiddels Echt een album om 4,5* aan te geven?

Ik kan hier niet zoveel mee. Er zitten wel leuke stukjes in (vooral in Svantetic), maar over het algemeen doet het me weinig. 3*

zo.... diepgaande conclusie

ja ik kwam er achter dat ik er niet zoveel mee kan en er zitten wel leuke stukjes in maar het doet me toch niet zoveel..

nee, het heeft er meer mee te maken dat de opname kwaliteit ruk is. en dat stoort dan toch een beetje..(Ik begin wat audiofiele trekjes te krijgen de laatste tijd )