Muddy Waters - Folk Singer (1964)

McKinley Morganfield alias Muddy Waters wordt algemeen beschouwd als de grondlegger van de moderne Chicago blues. Hoewel de Chicago blues vooral elektrisch gespeeld wordt, is het album “Folk Singer” volledig akoestisch. Desondanks hoor je de duidelijke kenmerken van de Chicago blues doorsijpelen in de met twee akoestische gitaren gedreven songs. Heel herkenbaar hoor je de oorsprong van Muddy’s latere scherpe en puntige (elektrische) gitaarlicks. Persoonlijk gaat mijn voorkeur uit naar Muddy’s akoestische werk en dan is “Folk Singer” een ware klassieker.

Niet alleen het songmateriaal is om je vingers bij af te likken, maar als je ziet door wie Muddy Waters wordt begeleid op deze plaat; daar gaat het hart van elke blues- en muziekliefhebber sneller van kloppen. Muddy zingt en begeleidt zichzelf op gitaar en wordt daarnaast bijgestaan door een jonge Buddy Guy op gitaar, Clifton James op drums en Willie Dixon als bandleider en bassist.


Ik durf te stellen dat ik “Folk Singer” wel een plek wil geven in mijn blues album top tien. Wat maakt deze plaat nu zo bijzonder? Allereerst is dat natuurlijk voor iedereen verschillend, en niet iedereen (ook niet elke bluesliefhebber) is gecharmeerd van akoestische blues. Ook ik heb een grote voorliefde voor elektrische blues, maar na het luisteren van dit album ben ik me meer en meer gaan interesseren voor akoestische blues. Als je je afvraagt waar de moderne elektrische blues vandaan komt, luister dan onder andere naar deze plaat. Nu is Muddy Waters niet de eerste akoestische blueslegende (denk bijvoorbeeld ook aan Robert Johnson), maar het samenspel tussen Waters en Buddy Guy is gewoonweg fascinerend. Ze wisselen lead en ritme partijen onderling met elkaar af, waardoor de muziek spannend blijft, en het gezapige of voortkabbelende imago dat akoestische blues doorgaans heeft wordt doorbroken. Willie Dixon en Clifton James zorgen met een afwisselende en gevarieerde ritmesectie voor de kers op de taart.


Ook vocaal gezien is “Folk Singer” hoogstaand. Op het moment dat Muddy begint te zingen op albumopener “My Home Is In The Delta” was ik verkocht. Een krachtige warme stem, doorleeft met ervaring, gevoel en intensiteit klinkt door de speakers. Als een echt goede blueszanger betaamt, trekt hij je mee in het verhaal van elke song.


Wat me naast de muziek ook heeft geïntrigeerd is de titel van deze plaat. De muziek op deze plaat is onvervalste authentieke blues, waarom heet de plaat dan “Folk Singer”? Toen deze plaat werd opgenomen was folkmuziek veruit de populairste muziek in de Verenigde Staten. De platenmaatschappij was dan ook van mening dat een album dat verwijst naar folk commercieel meer zou opbrengen dan blues. Dit album profiteerde dan ook van de “Folk boom”, maar heeft muzikaal gezien daar niets mee te maken.

Voor een ieder die zich wil verdiepen in de oorsprong van de moderne blues, en als je geïnteresseerd bent in authentieke bluesmuziek, dan is deze plaat een echte aanrader. Beoordeel deze plaat echter niet op een eerste luisterbeurt, maar besteedt er echt aandacht aan. Probeer elk instrument afzonderlijk te beluisteren: de drums, de bas en beide gitaren. Ontdek het gevarieerde spel, het ritme, de melodieën en harmonieën. Na enige luisterbeurten snap je hoe de synergie van de muzikanten resulteert in een prachtige bluesplaat. Sluit je ogen, luister en je waart jezelf in de Mississippi Delta.

Ontegenzeggelijk een sfeervolle en lekkere plaat, met allevier de muzikanten op dezelfde golflengte en in de juiste stemming, maar het is allemaal wèl erg intiem en laid-back; een incidentele knerpende solo van een elektrische gitaar, een afwijkend ritmepatroon of wat meer pit zoals op Good morning little schoolgirl zou voor mij wel eens welkom zijn. Waters doet me hier soms denken aan John Lee Hooker (op My captain en Cold weather blues) en Mississippi Fred McDowell (op Feel like going home, waarvan McDowell onder de titel Brooks run into the ocean ook een variant heeft opgenomen), en dat is verder niet verkeerd, maar ook wel enigszins overbodig, en als geheel vind ik dit album meer ontspannen dan spannend.
        Beluisterd in de 1999-remaster van Chess, met een kort essay inclusief wat herinneringen van Buddy Guy aan de sessies, de original liner notes en een nette annotatie met gebruikte muzikanten en componisten. Deze uitgave bevat tevens vijf bonustracks van twee sessies uit april en oktober 1964, met vrijwel compleet andere muzikanten, elektrische instrumenten en soms ook blazers, kortom een extraatje dat niets met het oorspronkelijke album te maken heeft, hetgeen niet wegneemt dat met name deze versies van Willie Dixons The same thing en Waters' eigen You can't lose what you never had (dat ik eerder kende via de geweldige cover van de Allman Brothers uit 1975) niet te versmaden zijn. En het belangrijkste van deze release: ik weet niet hoe de oorspronkelijke elpee en de eventuele eerste CD-versie klonken, maar deze remaster klinkt werkelijk subliem: totaal ruisloos, warm en zeer helder, alsof Muddy naast je zit te spelen terwijl zijn band hem perfect uitgebalanceerd begeleidt. Akoestische arrangementen zijn natuurlijk bijzonder geschikt voor zo'n geweldig geluidsbeeld, maar zo goed en ruimtelijk als op déze transfer klonk zulke muziek voor mijn gevoel maar zelden.