Ultha - All That Has Never Been True (2022)

Waanzinnige plaat. Heel erg goed. Meer kan ik er momenteel echt nog niet over kwijt, maar moest het wel ff kwijt.

Jazeker, dit is érg goed. Ultha had ik al wat langer op mijn radar staan, maar om één of andere reden nooit toe gekomen een volledige plaat van dit Duitse gezelschap te beluisteren. Moest er zeker van komen met die nieuwe natuurlijk, en wat een krachttoer is me dit!

All That Has Never Been True is black metal, maar tegelijk zoveel meer. Ultha toont zich heer en meester over zowat elke tak van het genre, en verwerkt die invloeden en perspectieven dan ook nog eens uiterst doeltreffend; ik heb nergens de indruk dat ze er maar een riff, blastbeat, soundscape of machtige schreeuw tussen gooien om de plaat vol te plamuren, zal ik maar zeggen. Ik hoor ziedende black geweldig samengaan met geweld van het meer atmosferische soort, hoor wanhoop en tristesse evenals gitzwarte duisternis en monumentale oerkracht, en zelfs een hang naar euforie. Voeg daar nog wat invloeden uit neven Doom & Death aan toe plus lekker gekruide elektronische toetsen (met de neiging naar ambient zo nu en dan), en je krijgt een prachtplaat, zeker als dat alles zo in balans is, een verkwikkelijke dynamiek en spanning kent.

Ik weet nu al dat het niet bij deze luisterbeurt zal blijven, maar of ik nog wat dieper op de plaat zal ingaan, weet ik niet. Het is een enorm intense beleving, dat zou boekdelen moeten spreken.

Als ik denk aan blackmetalbands die een ''moderne'' invalshoek op blackmetal bieden met subtiele experimentatie zonder daarbij de klassieke geluiden van het subgenre uit het oog te verliezen zijn er opvallend genoeg drie Duitse bands die gelijk in mij op komen: Downfall of Gaia, Der Weg Einer Freiheit en Ultha.

Ultha brengt een doorleefdere sound op All That Has Never Been True dan op zijn vorige studioplaat (The Inextricable Wandering), die op Century Media uitkwam, een van de grootste metallabels ter wereld. Die plaat was ook een stuk gepolijster vergeleken met eerder werk, met een sterke ''gloomy'' post-punk/newwave/goth-onderlaag, zonder de intensiteit van eerder werk te verliezen. Toch is Ultha, sinds dat het weer bij kleiner label Vendetta zit, een aanzienlijk ruwere en intensere weg opgegaan. Op deze plaat is meer dan ooit de razende ''pure'' blackmetalkant van de band te horen, vooral in de openingsfase van de plaat.

Het doet me behoorlijk denken aan Weakling's Dead as Dreams, en als je als Ultha-fan die plaat niet hebt gehoord is dat een enorme aanrader. Het verloop van de plaat is heel interessant, het voelt alsof Ultha de luisteraar steeds meer wil laten horen, het palet wordt steeds breder. Je start met een aanval, maar er komen steeds meer experimentele elementen tevoorschijn, bijvoorbeeld saxofoon en xylofoon. Vooral de laatste twee tracks behoren tot het sterkste dat ik tot nu toe van de band heb gehoord, waarbij het vooral heel knap is dat de band de intensiteit van de openingsfase blijft kanaliseren in meer majestueuze melodieuze passages (vooral de climax in het laatste nummer is echt bloedmooi) en dansbare post-punkstukken. Ook blijf ik de band complimenteren op zijn gebruik van toetsen, die een behoorlijk cruciale rol spelen in het samenbrengen van alle elementen van Ultha én het versterken van de algehele sfeer.

Het is wel zo dat ik de plaat gewoon sterk vind tot en met Carrion (To Walk Among the Spiders), om daarna een fenomenale laatste fase in te gaan. Mijn openingsbod is dan ook 4* die zeer dicht tegen 4,5* aanzit, eens kijken hoe deze plaat het op de lange termijn gaat doen.

Dit album kent het volgende motto (te lezen op de bandcamppagina van de band):

"It is not to be thought that the life of darkness is sunk in misery and lost as if in sorrowing. There is no sorrowing. For sorrow is a thing that is swallowed up in death, and death and dying are the very life of the darkness." (J.Boehme in C.McCarthy's Blood Meridian)

Cormac McCarthy. (als je een keer niet iets troosteloos en emotioneels wil luisteren, maar lezen, kan ik je het werk van deze schrijver enorm aanraden)

Ben geen zo'n lezer, maar lees dit maar ff: Bathed in Lightning, Bathed in Heat is één van de mooiste blackmetaltracks ooit gemaakt. Toch?

Die is mooi ja, maar ik vind de tweede helft van het album nog beter. Ik smul bijvoorbeeld van die opbouw in 'Haloes in Reverse'. Maar dit is zeker wel een knap album dat begint als degelijke black metal en er met ieder nummer steeds een stapje bovenop doet. Dat maakt deze trip, ondanks het misschien wat veilige begin, uiteindelijk toch best wel intens, omdat voor mijn gevoel steeds op spannendere manieren sfeer en spanningsbogen gecreëerd worden. Groot pluspunt voor mij is het afwisselen tussen het hoge gekrijs en het lage gegrom (en hoe dat samenspel tot een hoogtepunt komt in dat 'Haloes in Reverse' ), ik ben echt een sucker voor vocalen en hier zijn ze allebei in orde en wordt er op een leuke manier mee gespeeld. Ook vind ik de teksten, die vaak heel erg persoonlijk aanvoelen, zeker wel wat toevoegen aan het lijden dat hier wordt uitgedragen. Vind de eerste helft 3,5* waard, heel fijn en zet goed de toon voor het album, maar voelt nog niet eigengereid genoeg, de tweede helft dikke 4*met twee knallers van nummers.

Beste plaat van 2022. Wat een ding en wat een beleving. Niet normaal.