Charlie Griffiths - Tiktaalika (2022)

Prettig soloalbum van de gitarist van de avontuurlijke metalband Haken. Dit is al even avontuurlijk, met ook nog eens de toevoeging van wat thrashmetal-elementen aan het geluid. Opener Arctic Cemetery knalt veelbelovend uit de startblokken en ontpopt zich al snel tot een uitstekende track, maar helaas is het songmateriaal daarna een beetje wisselvallig. De meer progressieve en midtempo tracks die volgen hebben moeite om de aandacht vast te houden. Pas tegen het einde van de plaat pakt het materiaal je weer beet.

Het is zo langzamerhand tijd om de eindejaarslijst op te maken. Daarom luister ik alle 2022-releases die ik in huis heb gehaald nog eens om het gehoor op te frissen en te zien óf en waar ze op mijn jaarlijst eindigen.


Een afwisselende verzameling progressieve metaltracks heeft Charlie Griffiths op dit album bij elkaar geschreven met invloeden uit de metalcore, heavy metal en andere genres. Alles doorspekt met zijn geweldige gitaarwerk dat regelmatig doet denken aan de hoogtijdagen van het Shrapnel-label.

Score: 83/100

1. Wilderun - Epigone (96)
2. Gaerea - Mirage (92)
3. Elder - Innate Passage (91)
4. Disillusion - Ayam (90)
4. Aeternam - Heir Of The Rising Sun (90)
6. Ghost - Imperia (89)
7. Star One - Revel In Time (88)
8. Allegaeon - Damnum (87)
9. Persefone - Metanoia (86)
9. Satan - Earth Infernal (86)
9. Crone - Gotta Light? (86)
12. Lalu - Paint The Sky (85)
12. Cult Of Luna - The Long Road North (85)
12. Oceans Of Slumber - Starlight and Ash (85)
15. 40 Watt Sun - Perfect Light (84)
15. Watain - The Agony & Ecstasy of Watain (84)
15. Arð - Take Up My Bones (84)
15. Von Hertzen Brothers - Red Alert In The Blue Forest (84)
19. Dark Funeral - We Are The Apocalypse (83)
19. Sigh - Shiki (83)
19. Michael Romeo - War Of The Worlds // Pt. 2 (83)
19. Dead Dead - Slave Driver (83)
19. Charlie Griffiths - Tiktaalika (83)
—. Voivod - Synchro Anarchy (82)
—. Darkest Era - Wither On The Vine (82)
—. Seventh Wonder - The Testament (81)
—. Guild Of Others - Guild Of Others (80)
—. The Flower Kings - By Royal Decree (79)
—. Venus Principle - Stand In Your Light (79)
—. Amorphis - Halo (78)
—. Jethro Tull - The Zealot Gene (78)
—. Shape Of Despair - Return To The Void (78)
—. A-Z - A-Z (78)
—. Toundra - Hex (77)
—. Messa - Close (77)
—. Crippled Black Phoenix - Banefyre (77)
—. Jonas Lindberg & The Other Side - Miles From Nowhere (74)
—. Eight Bells - Legacy Of Ruin (74)
—. Porcupine Tree - Closure/Continuation (74)
—. Marillion - An Hour Before It’s Dark (73)
—. Big Big Train - Welcome To The Planet (73)
—. Devin Townsend - Lightwork (72)
—. Sarcasm - Stellar Stream Obscured (70)
—. Sylvaine - Nova (70)
—. Kardashev - Liminal Rite (69)
—. The Offering - Seeing The Elephant (64)
—. Kreator - Hate Über Alles (64)
—. Absent In Body - Plague God (63)

Vanochtend, nu midden in mijn metalperiode, deze plaat maar weer eens een kansje gegeven. Het is toch wel een mooi eclectisch geheel, waarbij Griffiths laat horen een heel diverse gitarist te zijn. De keuze om voor gastvocalen heeft echt geniaal uitgepakt. Naast het enorm diverse palet aan invloeden, ik heb ze al een keer genoemd, zorgt deze keuze ervoor dat ook op het gebied van zang een enorme verscheidenheid aan bod komt. Stuk voor stuk zijn het goede zangers die Tiktaalika van enorm sterke en pakkende zanglijnen voorzien. Dat geeft de plaat, in combinatie met het fabuleuze riffwerk van Griffiths, dan ook een bepaalde schwung en charme mee die ik zeer kan waarderen.

Natuurlijk staat Griffiths' gitaarwerk centraal. Man wat kan deze gozer spelen zeg, niet normaal. Wat een energie en intensiteit legt de gitarist in zijn riffs, waarbij het allemaal zo logisch en 'kloppend' overkomt. Heel knap. Wat niet vergeten mag worden is de prestatie van zijn medemuzikanten. Met name de drummer valt hierin positief op: moeiteloos wisselend tussen thrash, progmetal en jazzy intermezzo's. Er zijn maar weinig drummers die ik heb gehoord die dat zo goed en soepeltjes weten te doen als deze man. Petje af daarvoor. Jordan Rudess neemt de toetsenhonneurs waar en doet dat zoals gewoonlijk weer met verve. Ik ben enorm blij dat hij niet de show steelt met zijn toetsenriedels, zoals hij dat bij Dream Theater wel doet (en mag, en moet...). Deze plaat draait om Charlie, dus we zitten niet te wachten op een Rudess-show. Gelukkig is dat dan ook niet gebeurd, aangezien Rudess volledig in dienst speelt van de composities en Charlie z'n gitaarwerk.

Ik had nog willen opmerken de brug naar King Crimson niet te snappen. In de promo voor dit album gaf Charlie aan een brug te willen slaan tussen thrash uit de jaren '80, King Diamond-esque metal en King Crimsoniaanse progrock. Dat wordt wel duidelijk wanneer we In Alluvium tot ons nemen. De gebroken ritmes, de tempowisselingen, de opbouwende compositie. Ik begrijp de connectie. Ook op andere songs, bijvoorbeeld de titelsong, zijn de duidelijke knipogen naar King Crimson een lust voor het oor. In relatie tot het nummer In Alluvium wil ik nog opmerken dat de zanger, Vladimir Lalić, ook veel zang voor zijn rekening neemt op de platen van David Maxim Micic. Hij laat ook op deze plaat horen over een enorm groot bereik te bezitten en een heel karakteristieke zangstem te hebben. Ik heb nog nooit een zanger gehoord die zo klinkt zoals hij klinkt namelijk. Weer wat geleerd vandaag in ieder geval.

Ik verhoog 'm in ieder geval naar 4*, maar een hogere score in de toekomst sluit ik zeker niet uit. Tiktaalika heeft laten zien één van de weinige hedendaagse progmetalplaten te zijn die fris, relevant, en gewoon leuk klinkt. Progmetal vervalt tegenwoordig al snel in hopeloos gepriegel, typische zanglijnen en afgezaagde compositiestructuren. Niks daarvan op Tiktaalika. Deze plaat klinkt verfrissend, 'leuk' (je hoort gewoon dat iedereen hier met ontzettend veel plezier aan heeft gewerkt), contemporain en zeer smaakvol. Hopelijk maakt Charlie in de toekomst nog een keer een soloplaat. Dit werk smaakt in ieder geval absoluut naar meer.

Ik heb dit soloalbum van meestergitarist van Haken een tijdje links laten liggen. Mijn oppervlakkige indruk en veel te snelle conclusie was dat van trashmetal met een sausje prog. Dat leek me niet zo aantrekkelijk. Nadere en herhaalde beluistering heeft me met beide benen op de vloer gebracht. Wat een dijk van een album. Trashmetal is zeker een belangrijke bouwsteen maar wat voegt deze man daar allemaal aan toe waardoor we een heerlijke blend voorgeschoteld krijgen.

Het begin van Prehistoric Prelude in combinatie met de Roger Dean-achtige hoes brengt me even terug in het symfonische rock tijdperk maar dat is na anderhalve minuut al voorbij. Dan gaan de handschoentjes uit en belanden we al snel in Arctic Cemetery, dat ons een muzikaal landschap voorschotelt dat kenmerkend is voor het hele album waarin de razernij van de trash keer op keer afgewisseld wordt met harmonische passages. Luminous Beings is een heerlijke song met veelstemmige zang en verfijnd percussiewerk uitmondend in een rondtollend zich steeds herhalend refrein (‘Can you hear the call’).

In Alluvium is weer zo’n avontuur. Voor mij is hier met name de zang zeer indrukwekkend en bepalend voor de sfeer. Ondersteund door achtergrondkoren en uiteraard het massieve gitaarspel van Charlie worden we in het refrein (‘There must be transformation’) afgeleverd bij ‘Dead in the Water’. Ja zeker, er is behoorlijk wat trash te horen maar dan wel gestut door moderne djent en zelfs begeleidende saxofoonpartijen. Charlie weet het allemaal naadloos in elkaar te weven.

Bij Digging Deeper wordt uit een ietwat ander vaatje getapt. Een harmonisch intermezzo dat door zijn relatieve rust en melancholische sfeer het erop volgende Tiktaalika in het juiste daglicht zet. Schrille en weerbarstige gitaarrifs laag voor laag uitgebouwd in een complex weefwerkje waarbij na 5 minuten een akoestische gitaar een nieuw thema introduceert. Maar we worden op het verkeerde been gezet want al snel buitelen weer andere thema’s woest over elkaar heen.

Crawl Walk Run is voor mij wel een echte (bijna onversneden) trashmetal track, maar door al het meesterlijke wat er aan vooraf gaat kan ik het goed hebben. De mega-intensiteit met de repeterende grunts (‘Crawl, Walk, Run’) leiden tot de waardige afsluiter Under Polaris. Een climax die aan duidelijkheid niets te wensen overlaat. Aan het einde wordt het thema van Prehistoric Prelude herhaald waarmee alles gezegd lijkt.