Grace Jones - Nightclubbing (1981)

Recensie op de krenten uit de pop:
De krenten uit de pop: Grace Jones - Nightclubbing, Deluxe Edition - dekrentenuitdepop.blogspot.nl
Reissue

Grace Jones was halverwege de jaren 70 een van de meest opvallende verschijningen in de uitbundige en extravagante disco scene van New York. Het leverde haar al snel een goedbetaalde baan als fotomodel op, maar Grace Jones manifesteerde zich ook nadrukkelijk als actrice en zangeres.

Na een drietal weinig opvallende platen werd Grace Jones in 1980 in een studio gezet met het Jamaicaanse duo Sly & Robbie. Drummer Sly Dunbar en bassist Robbie Shakespeare hadden op dat moment hun sporen in de reggae muziek al ruimschoots verdiend als muzikanten en als producers en ook de combinatie met de eigenzinnige Grace Jones bleek een gouden greep.

Op het in 1980 verschenen Warm Leatherette vertolkte Grace Jones niet alleen op bijzonder eigenzinnige wijze songs van anderen, maar werd ze door Sly & Robbie bovendien voorzien van een uniek eigen geluid, waarin ritmes uit de reggae muziek prachtig samenvloeiden met invloeden uit de disco. Het is een geluid waar ik destijds overigens niet veel moest hebben, want ik vond Grace Jones vooral eng en verachtte alles dat ook maar iets met disco te maken had.

Warm Leatherette werd in 1981 gevolgd door Nightclubbing; de tweede plaat waarop Grace Jones samenwerkte met Sly & Robbie. Ook Nightclubbing bevat vrijwel uitsluitend covers en net als op Warm Leatherette heeft Grace Jones gekozen voor songs die vrijwel niemand op dat moment van haar had verwacht.

Nightclubbing ontging mij in 1981 vrijwel volledig, om dezelfde redenen als bij Warm Leatherette, maar dankzij de recent verschenen en echt bijzonder fraai uitgevoerde reissue, kan ik de plaat, 33 jaar na de oorspronkelijke release eindelijk alsnog op de juiste waarde schatten.

Ook op Nightclubbing zorgt Grace Jones voor de prima vocalen, maar bepalen Sly & Robbie vrijwel volledig het geluid dat wederom bestaat uit gelijke delen reggaemuziek en muziek die is geïnspireerd door de op dat moment nog steeds populaire discomuziek. Het is muziek waarin de ritmesectie bepalend is en de subtiel gevoegde gitaren en elektronica zorgen voor extra smaak en pit.

Grace Jones was er op Warm Leatherette al in geslaagd om in de huid te kruipen van songs die niemand op voorhand met haar had geassocieerd, maar op Nightclubbing slaagt ze hier nog veel beter in. Songs als Demolition Man, Use Me en Nightclubbing zijn inmiddels net zozeer Grace Jones songs als het songs van respectievelijk The Police, Bill Withers en Iggy Pop zijn.

De Deluxe Edition van Nightclubbing bevat een schijf vol extra’s, maar persoonlijk heb ik genoeg aan de geremasterde versie van een plaat die ik 33 jaar geleden niet wilde beluisteren, maar die me nu alsnog heeft ingepalmd. En hoe. Nightclubbing was in 1981 een revolutionaire plaat met een geheel eigen geluid en dat is het 33 jaar later nog steeds. Dat is knap. Uitzonderlijk knap. Erwin Zijleman

Ik wil graag ingaan op de tweede schijf van de recent uitgebrachte DeLuxe Edition. Die is juist essentieel en een ware traktatie. Daar staan namelijk alle (!) - ook moeilijk te vinden - extended or remixed 12" versies op. En juist daar had ik er ook een paar van en juist die waren toen zeer populair en werden ook in de discotheken gedraaid. Deze 12-inches van Grace Jones stonden toen terecht zeer goed bekend en hoorden tot de top van deze categorie. Fenomenaal waren I've Seen That Face Before (libertango) & Pull Up to the Bumper. Er werden alleen van dit album van zes nummers andere versies uitgebracht. Die vind je hier allemaal terug op de tweede cd of nog veel mooier: de tweede LP op 180 gram!

Sommige nummers zijn echt wel de moeite. Grace Jones mixt hier niet alleen verschillende muziekgenres, ze verlaat de grenzen van de muziek ook richting fashion en performance. Je kan ze wat vergelijken met David Bowie, maar die had dan wel sterkere nummers en heeft zich een pak meer telkens weer opnieuw uitgevonden. Pull Up To The Bumper en vooral Libertango zijn heerlijke klassiekers. Alleen jammer dat het album dat niveau niet heel de tijd kan vasthouden.

De kracht van dit album schuilt in het totaalplaatje. Het is een meesterlijke samensmelting van sterke, zelfgeschreven nummers, radicaal herwerkte covers, de strakke ritmesectie van Sly & Robbie en de grafische vormgeving van haar toenmalige partner Jean-Paul Goude. Wat dat laatste betreft: het knip- en plakwerk is bewonderenswaardig, zeker in een tijdperk waarin 'Photoshop' wellicht niets meer was dan een tweedehandswinkel voor analoge fototoestellen ergens in Brixton.

Merkwaardig, dat kortgeschoren koppie komt me bekend voor. Stond dat niet ook op de hoes van haar vorige album Warm Leatherette? Mede door haar stijlistische outfit - R.I.P. meneer Armani - oogt Jones op Nightclubbing nog androgyner. Ze overtreft hierbij zowel de Transsylvanische Tim Curry als David Bowie in diens Man (m/v/x) Who Sold the World- en Ziggy-periode. Geen toeval dus, dat het titelnummer oorspronkelijk van Bowie en Iggy Pop komt.

La Jones had zich al een album eerder losgerukt van haar discoverleden. De diva-attitude is gebleven, maar de discobeats maakten begin jaren ’80 plaats voor een krachtige mix van soul, funk, reggae en new wave. Hierbij wordt serieus aan dansbaarheid ingeboet. Al kan een DJ nummers als ’Walking in the Rain’, ’Use Me’, ’Nightclubbing’ en ’Demolition Man’ straffeloos laten volgen op hits van pakweg Anne Clark of Sisters of Mercy.

Maar als je een echt feestnummer nodig hebt en het paard van Van Duin nog even in de gang wil laten wachten, is ’Pull up to the Bumper’ een absolute aanrader. Zou het ritmeverslaafde dansvloervolk doorhebben dat het bumperkleven en de toeterende auto’s metaforisch staan voor een uitnodiging tot rectaal geslachtsverkeer? ”Drive it in between!” In liveshows durft Jones tijdens dit nummer al eens publiek op het podium uit te nodigen, vaak tot wanhoop van de securitycrew. Het was tijdens de vijf optredens die ik bijwoonde steeds een hoogtepunt. En dat is het ook op deze plaat.

Een ander hoogtepunt is natuurlijk de Piazzolla-bewerking - noem het geen cover - ’I’ve Seen That Face Before (Libertango)’. Hoeveel internationale nummer één hits kent u waarin de accordeon zo’n prominente rol speelt? Zelfs in ’The Birdie Song’ uit datzelfde knotsgekke 1981 neemt een synth deze rol op zich. Omdat ik geen zwakke songs op Nightclubbing ontwaar, behaalt Grace Jones hier voor mij synchroon haar commercieel en artistiek hoogtepunt.

Ook voor een plaat zonder overkoepelend concept, pöëtische pracht, diepgaande introspectie of onderbouwde maatschappijkritiek is plaats in mijn Vijfsterren-beweging. Hiermee vergeleken oogt en klinkt Lady Gaga als een postmodern niemendalletje. En dan is zij misschien nog degene die artistiek het dichtst in de buurt komt van Grace Jones. Ja, ik ben nog steeds stapel op dit manwijf uit Jamaica waar leeftijd en hokjesdenken geen vat op lijken te hebben.