The Smashing Pumpkins - ATUM (2023)

Omdat dit album in z'n geheel op de site staat maar ook als aparte delen bundel ik mijn schrijfels maar even voordat er ooit besloten gaat worden dat de losstaande delen verwijderd worden (wat ik op zich ook logisch zou vinden, omdat dit bij andere albums ook niet zo gebeurt als hier).

Atum: Act I

Een rock opera in drie acts. En ja hoor, dan bouwen we dat natuurlijk op.

Zo is Act 1 nu te beluisteren en dus te beoordelen. Zoals het een echte opera betaamt opent het lekker pompeus met de instrumentale titeltrack. Maar zoals we van de Pumpkins de laatste jaren gewend zijn krijgen synths een grote rol en ik herken de gitaar in opener Atum nauwelijks. Zijn dit de Pumpkins of horen we hier Pink Floyd met zo'n flink uitwaaierende solo?

In het begin van Butterfly Suite zingt Corgan bijkans als een kwakende kikker. Zeg ik dat? Ik die geen moeite heb met de cirkelzaag zang die we zo gewend zijn. Gelukkig blijft het bij de eerste minuut, maar wat volgt is een nummer waar ik niet zo vrolijk van word. Té geproduceerd, en weer zo'n grote rol voor de synths, en dan die zemelige vrouwenzang. Zo'n nummer dat helemaal nergens naartoe gaat.

The Good in Goodbye dan maar, alhoewel ik er nu al een hard hoofd in heb dat dit nog goed gaat komen. Bij de eerste tonen verwacht ik een hoop pretentieus gedoe door het sensor geluid, maar dan zet zich een gitaarnummer in. Wat rauwer dan wat we tot nu toe konden horen. Alleen daarom al slaak ik een zucht van verlichting, maar om dit nu een memorabel nummer te noemen?! Nee, niet echt.

Oh jongens toch. Stop eens met die infantiele synths. Embracer is zo kinderachtig als de pest en klinkt gewoon lelijk. En weer zo'n ahahaa koortje van mevrouw. Het zal vast een grappig luchtig nummertje zijn, maar kom op zeg... als je nummers als 1979 hebt geschreven mag je je hier best een beetje voor schamen. En wederom: een nummer dat nergens heen gaat en dan opeens klaar is.

With Ado I Do kent ook dat lelijke geluid zoals we het op Cyr hoorden. Corgan zal vast blij zijn met zijn elektronische apparaten, maar doe er dan wel het juiste mee. Hier gebeurt het niet. Godsamme wat mis ik dat geweldige drumgeluid van Chamberlin. Ik hoop voor hem dat hij niet verantwoordelijk is voor de drums op dit nummer, zo ja..... hoe dan?!

Mijn gemoed daalt per nummer, dat moge duidelijk zijn en ik heb dan ook weinig vertrouwen in Hooligan en al wat daarna komt. En ja hoor: daar is de tingeltangel synth weer. Een dreinerig, zeikerige riedel dit nummer, meer kan ik er niet van maken.

Je kan je afvragen of het nog zin heeft jezelf verder te ergeren. Maar dit is wel de band waar ik ooit zo'n mega-fan van ben geweest. Het is bijna ongeloof dat me er toe drijft nog even door te bijten, tevens wetende dat act 2 en 3 nog even niet in beeld zijn. Steps in Time dus. Als ik stappen in de tijd zet dan kom ik uit bij Gish, bij Siamese Dream of bij Mellon Collie and the Infinite Sadness. Het stemt me droevig. Goed, dit nummer gooit een beetje de beuk erin, maar over de gitaren moet en zal een lelijke synthesizer saus gegooid worden. Nee, ik heb helemaal niks tegen dat instrument, integendeel, maar Corgan zet het gewoon niet goed in. Ene oor in, andere weer uit en dan is dit tot nu toe nog enigszins te doen.

Where Rain Must Fall: geneuzel. Beyond the Vale: dit is nog te doen (grotere rol voor de gitaren), maar kan zich niet meten aan de mindere nummers op die van bijvoorbeeld Zeitgeist of Oceania. Als ik dit al als beste nummer van Act 1 moet bestempelen zegt dat genoeg.

Hooray!: ja, dat we bijna het einde van deze eerste acte naderen. Dit nummer is te belachelijk voor woorden. Is dit een grap? Heeft Pierre Kartner vlak voor zijn hemelen nog een nummer naar Corgan gestuurd??? Handjes in de lucht en sha-la-lie dan maar. Was ook leuk voor Sesamstraat geweest wellicht.
En dan de laatste: The Gold Mask. Jongens, laat maar ook........ Pumpkins gaan disco of zo. Oh ja, volgens mij is Corgan ABBA fan en is dit een soort poging om hun nummers te benaderen. Missie niet geslaagd. En dat einde ook: 'ploep' en het nummer is ineens afgelopen.

Mijn Pumpkins-hart huilt. Waar Pixies misschien hun scherpte kwijt zijn leveren ze nog wel prima albums af. Suede komt met één van de beste albums dit jaar. Deze helden waren het al kwijt maar met Atum tonen ze aan dat dit niet meer goed komt. Natuurlijk volgen er nog twee delen, maar daar verwacht ik he-le-maal niks meer van. Als je fan bent van Cyr zit je wellicht goed met dit project. Ik word er erg ongemakkelijk van. Ik had al niet veel hoop op iets moois maar Oceania vond ik echt ongelooflijk goed. Het is niet anders. Ik wacht af wat het vervolg zal zijn, maar de hoop is gereduceerd tot absoluut nul. Ik weet dat ik heel zuur overkom, maar ik kan er niet meer van maken. Spijtig.....

Atum: Act II

Het moge duidelijk zijn dat ik Act I erg matig vind en mijn hoop op een beter vervolg was dan ook niet groot. Ik probeer echt om de oude Pumpkins helemaal los te laten en het allemaal neutraal te benaderen, maar ik merk dat het moeilijk is.

Ook nu weer veel synths, koortjes en meer pop. Niet erg als het goed gebeurt, maar zoals verwacht laat ook dit tweede deel uit het drieluik me volledig koud.
De zang van Billy past ook niet lekker bij dit soort nummers vind ik, als cirkelzaag door zijn rocksongs uit de beginjaren werkte veel beter. Avalanche als opener is dus niet aan mij besteed.

Maar dan komt Empires en hoor ik een beetje de sound die we hoorden op Oceania. Dat bevalt me veel beter. Nee, het is geen Gish. Siamese Dream of Mellon Collie, maar ik moet me dan ook wel houden aan mijn eigen afspraak het daarmee niet te vergelijken.

Helaas zakt het met Neophyte weer als een plumpudding in. Dreinerige zang en dito achtergrondzang en ronduit lelijke synths. En wat de zo geweldige Jimmy hier op drums doet? Weinig indrukwekkend allemaal.

Moss bevalt weer beter. het gaat een beetje overal en nergens naartoe, maar die gitaren maken het in elk geval al wat beter te pruimen voor me. Gek dat ik nu al met dit soort middelmatige rockers blij kan zijn.

Maar Billy doet er om, want Night Waves klinkt als een lelijke flipperkast. Het is best een schattig nummer, op Mellon Collie staan ze ook, maar waarom maken ze de sound zo lelijk. Is James hier aanwezig? Jimmy? Mijn hemel ik vraag me echt af waar ze mee bezig zijn als ik dit soort nummers hoor.

Space Age dan maar. Wederom luchtig en ietwat zweverig. Ik heb er niks mee. Ook niet met Every Morning, ook luchtig, maar hier vind ik het wat minder lelijk klinken, ook al is het wederom van dik hout zaagt men elektronische planken. Jammer dat het zo'n saai geval is dat ruim zes minuten duurt.

To the Grays is nogal nietszeggend. Beguiled klinkt dan weer beter (wederom dat Oceania geluid), maar te laat om dit tweede deel (en eerste deel) nog te redden. The Culling is namelijk gewoon weer een lelijk prul.

Springtimes sluit Act II lekker saai af en daarmee kan ik concluderen dat Atum gewoon voor tweederde een gedrocht is. helaas.

Atum: Act III

Met Act III vervolmaken de Pumpkins hun Atum project, of moet ik zeggen Billy? Want daar lijkt het meer op.

Kan dit laatste deel ervoor zorgen de bittere smaak van Act I en II wat weg te spoelen?

Met opener Sojourner lijkt het er bijna op. Dit nummer klinkt een stuk natuurlijker dan alles op de vorige delen. Kalm en een fraaie muzikale omlijsting, ietwat zoutloos wellicht, maar beter te pruimen. Zou het dan toch???

That Which Animates the Spirit is geen hoogstandje, maar kan er wederom wel mee door vanwege het gitaarwerk. Wel een raar einde.

Ook The Canary Trainer klinkt wat natuurlijker en aangenamer in mijn oren. Het is vrij relaxed en het geluid minder nepperig of kitsch. Daarmee is het nog steeds geen enorm positief uitspringend nummer, maar luistert het wel prettig weg en dat is al enorme winst. Maar ook hier lijkt het of Billy niet weet hoe hij het nummer moet eindigen waardoor het iets schetsmatig wordt.

Op Pacer komen de synths wat meer naar voren, maar het is te doen. Als je de oude Pumpkins even loslaat (en dat doe ik al heel wat albums lang) dan klinkt dat als een wel aardig alternatief synthpop bandje. Nu het om mijn Pumpkins gaat luister ik ernaar, was het een andere band dan was ik waarschijnlijk weggezapt in deze vluchtige tijden. Het blijft een beetje amateuristisch overkomen allemaal.

In Lieu of Failure dan. Een nummer waar ik eindelijk al bij het intro opveer. Het is eigenlijk toch te gek dat een nummer waar de rocksound wat meer overheerst zorgt voor een voorzichtige glimlach, want eigenlijk stelt het nummer niet zo heel veel voor, maar het is bijna een soort verademing in het geheel.

Op Cenotaph gaat het weer een stapje terug. Een bijna akoestisch nummer op gitaar met daaronder wat lichte synthesizer klanken. Met een zanger als Billy klinken dit soort nummers nooit echt lekker in mijn oren, en hier is de synth-begeleiding gewoon weer lelijk te noemen helaas. Hierdoor weinig gevoeligheid zoals je dat op sommige nummers van Adore nog wel enigszins kon ervaren.

Harmageddon..... lekker die gitaren. Het kan dus nog wel. Dit kan er gewoon mee door. Had dit vaker gedaan Billy! Fireflies is dan helaas weer van het kaliber 'hoe onderdruk ik een geeuw'. Futloos gezweef.

Als Intergalactic net zo goed is als het nummer van de Beastie Boys zou dat heel wat zijn. Uiteraard is dat iets te veel gevraagd. Het is kitschy pop, maar ergens vind ik het dan toch wel weer leuk. Zeker halverwege als er een omslag in het nummer komt. Hier komen ze goed mee weg wat mij betreft. Het leukste nummer van Act III.

Spellbinding is een soort van te doen, maar die synths blijven spuuglelijk. Het is dat het een soort meezingertje is, en meer kan ik er niet van maken. Op zich niet heel onaardig, maar op dit drieluik ben ik al snel blij met zeer middelmatige nummers die gelijk enorme hoogtepunten blijken te zijn.

Of Wings sluit dit grootse project af. Billy zelf vindt het de opvolger van Mellon Collie and the Infinite Sadness. Ik weet niet of Billy ons allemaal keihard in het gezicht uitlacht of dat ie dat ook echt denkt. In dat geval zou het een beetje sneu zijn. Misschien is het gewoon een leuke verkooptruc. Bij Billy weet je het maar nooit. Dit nummer klinkt ook echt als een afsluiter. Een soort melancholiek terugkijken of zo. Beetje lachwekkend en pompeus als je het mij vraagt. Snel vergeten.

Melancholisch ben ik zeker als ik iets verder terugkijk naar die mooie jaren waar ik zo'n enorm grote fan van de band was. Daar heeft Atum helemaal niks mee van doen.
Act III blijkt dan uiteindelijk het betere deel te zijn, maar heel veel beter is het ook niet. Ik ben mild met 3*, maar daarmee blijft het gemiddelde voor het hele drieluik gewoon op 2,5* staan.

Echt verrassend is het niet dat de Pumpkins hiermee komen, want dat liet Billy (ik zeg Billy, want dit is geen band project als je het mij vraagt) al doorschemeren op de vorige albums. Maar toch is het teleurstellend. Een band die zulke meesterwerken heeft gemaakt en nu met dit soort werk komt.

Genoeg artiesten die niet meer verrassen of op de automatische piloot gaan. Het is ook bijna niet te doen om een torenhoog niveau vast te blijven houden. Dat hoeft ook niet. Met bijvoorbeeld een album als Oceania wisten de pompoenen mij toch echt nog gelukkig te maken ook al was het niet een meesterwerk als één van de eerste drie albums. Ik kon er zelfs meer van genieten dan bijvoorbeeld een Machina of Adore.

Maar met Atum hebben we een dieptepunt bereikt en dat vormt toch een smet op die eens zo machtige Smashing Pumpkins. Inmiddels voorgoed tot moes geslagen?