PJ Harvey - I Inside the Old Year Dying (2023)

Polly Jean verrast telkens weer dus het is altijd spannend waar ze nu weer mee aan komt zetten.

The Hope Six Demolition Project is alweer uit 2016, bijna een compleet andere tijd. Er is veel gebeurd in de wereld sindsdien.....

Wat al bij opener Prayer at the Gate opvalt is dat haar zang sterk naar voren komt. Hard en direct.
Ook bij de daaropvolgende nummers valt dit op. Ze gebruikt haar stem meer dan ooit als instrument. Ze kronkelt zich een weg door haar muzikale landschap.

Muzikaal moet ik bij dit album denken aan de latere Nick Cave of Radiohead albums. De rock is ver weg, maar ze weet nog steeds te intrigeren. Nummers als Seem an I zijn toch simpelweg geweldig te noemen?! Radiohead-fans zullen hun vingers erbij aflikken lijkt me zo.

A Child's Question, July heeft iets weg van het dreigende geluid dat Tricky op Maxinquaye liet horen.

I Inside the Old Year Dying is avontuurlijk en voegt echt weer iets toe aan haar discografie. Het is intiem, het lijkt of ze zingt terwijl ze naast je staat en de muziek voelt soms claustrofobisch aan, en dat terwijl het nu ook niet ontoegankelijk is of te artistiekerig (alhoewel ik met All Souls niet zo veel kan). PJ Harvey is zichzelf en levert wederom een ijzersterk album af, een album waar ik voorlopig nog wel even in zal verdwalen en waar ik me nog flink in kan verdiepen.

Recensie op de krenten uit de pop:
De krenten uit de pop: PJ Harvey - I Inside The Old Year Dying - dekrentenuitdepop.blogspot.com

PJ Harvey - I Inside The Old Year Dying
PJ Harvey richtte zich de afgelopen jaren op het schrijven van haar eerste boek (Orlam), maar met I Inside The Old Year Dying levert ze toch ook weer een album af, dat uiteraard weer flink anders klinkt dan zijn voorgangers

I Inside The Old Year Dying is het tiende studioalbum van PJ Harvey en onderdeel van een bijzonder en verrassend veelkleurig oeuvre. Vergeleken met zijn voorgangers is het een behoorlijk ingetogen album, maar het is ook een complex album dat tijd vraagt van de luisteraar. In muzikaal en productioneel opzicht zit ook dit PJ Harvey album weer knap in elkaar en in vocaal opzicht doet de Britse muzikante er een schepje bovenop met wat expressievere vocalen. I Inside The Old Year Dying sluit aan op het vorig jaar verschenen boek en is hier en daar even onnavolgbaar. We hebben er lang op moeten wachten, maar het is een fraaie aanvulling op haar unieke oeuvre.

De Britse muzikante PJ Harvey bracht de afgelopen jaren zo ongelooflijk veel muziek uit, dat het nauwelijks is opgevallen dat haar laatste reguliere album inmiddels al meer dan zeven jaar oud is. Het in 2016 verschenen The Hope Six Demolition Project was tot voor kort immers het laatste reguliere wapenfeit van de Britse muzikante, die vervolgens nog wel een filmsoundtrack en een enorme stapel albums met demo’s uitbracht.

Even leek het er overigens op dat met het uitbrengen van het restmateriaal van al haar eerdere albums de cirkel rond was voor Polly Jean Harvey. Ze gaf immers zelf aan dat ze niet veel inspiratie meer had voor het schrijven van muziek en zich ging storten op een dichtbundel c.q. roman. Het eerste boek van PJ Harvey, Orlam, verscheen vorig jaar en kon rekenen op positieve recensies, al was het door het gebruik van het dialect van de regio Dorset, waarin PJ Harvey is opgegroeid, zeker geen lichte kost.

PJ Harvey was na het voltooien van haar eerste boek van plan om Orlam naar het toneel te brengen, maar uiteindelijk kroop het bloed toch waar het niet gaan kan en begon de Britse muzikante maar weer aan een nieuw album. Het deze week verschenen I Inside The Old Year Dying werd gemaakt met vaste producers en muzikale kompanen John Parish en Flood en gaat verder waar het boek van PJ Harvey vorig jaar ophield.

Na albums over oude oorlogen in het Verenigd Koninkrijk (Let England Shake) en nieuwere oorlogen wereldwijd (The Hope Six Demolition Project) richt PJ Harvey zich nu op Dorset, de Britse regio waar ze opgroeide en die ook centraal stond in haar boek. Qua thematiek is I Inside The Old Year Dying een totaal ander album dan zijn twee voorgangers en ook in muzikaal opzicht is het nieuwe album van PJ Harvey niet te vergelijken met de twee albums die er aan vooraf gingen.

De meeste songs op het nieuwe album van de Britse muzikante zijn ingetogen, maar hier en daar wordt wat meer elektronica ingezet om de songs van PJ Harvey in te kleuren en aan het eind volgt er toch ook nog een uitbarsting. I Inside The Old Year Dying klinkt, ondanks de aanwezigheid van de inmiddels vertrouwde John Parish en Flood en de flarden van een jonge PJ Harvey die met enige regelmaat opduiken, weer anders dan alle voorgaande albums van Polly Jean Harvey, maar ik hoor de grootste verschillen in de zang.

PJ Harvey zingt op I Inside The Old Year Dying hoger en expressiever dan we van haar gewend zijn en ze gebruikt haar stem bovendien meer als een instrument dan in het verleden. Het is misschien even wennen, maar ook het nieuwe album van PJ Harvey is weer een album waarop steeds meer op zijn plek valt. Het album heeft hier wel tijd voor nodig, want I Inside The Old Year Dying is zeker niet het makkelijkste album van de Britse muzikante.

De instrumentatie is misschien betrekkelijk ingetogen en vaak wat folky, maar de nieuwe songs van PJ Harvey zitten vrij complex in elkaar, zeker wanneer lagen gitaren worden gecombineerd met lagen elektronica. De complexiteit wordt versterkt door de bijzondere zang op het album en door de soms onnavolgbare teksten, waarin ook zo nu en dan het Dorset dialect wordt ingezet.

Waar de vorige albums van PJ Harvey wat ruwer en aardser waren, is I Inside The Old Year Dying voorzien van een bijzondere en vaak wat mysterieuze sfeer, die er aan de ene kant voor zorgt dat het album zich slechts langzaam opdringt, maar er op hetzelfde moment voor zorgt dat ook dit PJ Harvey album weer hopeloos intrigeert. Erwin Zijleman

Tussen het harde Pinkpop grunge mannengeweld in 1992 valt mij de schuchtere vrouwelijke persoonlijkheid PJ Harvey amper op. Onder die lieflijke gekooide presentatie gaat echter een ontembare feministische felheid schuil die ze vervolgens helemaal uitbuit. Ze ontwikkelt zich tot een overtuigende podiumdiva, verwoordt haar gitzwarte depressies, stelt als een rondzwervende nomade multiculturele vraagstellingen aan de kaak en geeft haar Britse culturele Dorset roots een bevestigend woord. Met The Hope Six Demolition Project sluit ze in 2016 haar muzikale verslaglegging zinvol af.

Vrijwel anoniem bundelt ze haar poëtische verhalen in het semi biografische Orlam. Een intiem boekwerk over het achterlaten en loslaten van de zorgeloze kindertijd om het volwassen rijpingsproces te bewerkstellen. Haar hoofdpersonage Ira-Abel Rawles bezit vrijwel dezelfde identieke achtergrond kenmerken als PJ Harvey. Het heeft raakvlakken met de And The Ass Saw The Angel geschiedvertellingen van haar voormalige liefdespartner Nick Cave, die tevens geloofswaanzin en het verliezen van de jeugdige onschuld hierin een plek geeft. Het inspireert haar om opnieuw de studio in te duiken.

Oudgedienden John Parish en Flood staan haar als producers bij. Uiteindelijk is het PJ Harvey die zelf die eindverantwoording opeist. Het is een gedurfde overweging om haar intrigerende teksten muzikaal te ondersteunen. Net als de bevriende Thom Yorke van Radiohead bezit ze het vermogen om verknipte grensoverschrijdende muziek af te leveren. Dat ze zwaar onder de indruk van het The Smile project is geeft ze publiekelijk toe, en misschien is dat laatste zetje wel de I Inside the Old Year Dying aanzet. De aftrap is onderhand gelijktijdig met het indrukwekkende Londense The Smile concert van Thom Yorke, Jonny Greenwood en Tom Skinner.

Haar tiende I Inside the Old Year Dying studioplaat is een literair muzikaal hoogstandje met de nodige Bijbelse en Shakespeareaanse verwijzingen. Een artistiek kunstwerk van een zangeres die zichzelf voor de zoveelste keer opnieuw uitvindt. De beangstigende duisterheid past perfect bij de betoverende sprookjesvoordracht van PJ Harvey, die dan weer betrouwbaar moederlijk, dan weer zo vals als een bijtende feeks van zich laat horen. In het onheilspellende Prayer at the Gate staat het centrafiguur Ira-Abel Rawles twijfelend als een Alice in Wonderland voor de duivelse paradijspoort.

Zijn de verlokkingen zo groot dat deze niet te weerstaan zijn, of neem je gepast van I Inside the Old Year Dying afstand, en distantieer je jezelf van de kronkelende bevindingen van PJ Harvey. Ik kan mijn nieuwsgierigheid amper bedwingen en trotseer die mythische twaalftallige odyssee van deze persoonlijke heldin. I Inside the Old Year Dying overstijgt de menselijke waarneming doordat PJ Harvey zich tekstueel ver boven de mensheid plaatst. Het kost teveel inlevingsvermogen om haar hierin te volgen. PJ Harvey heeft haar kenmerkende laagtes voor hemel bestijgende hoogtes ingeruild.

De Prayer at the Gate beschermheer verovert als een rattenvanger de onschuldige harten van de volgende kinderen. De mythologische opslokkende duisternis overstijgt PJ Harvey, een observerend bijfiguur, die van de zijlijn toekijkt hoe het geloof zijn kwaadaardige tentakels uitwerpt en de prooivangst binnenhaalt. Getergd huilt de vocalist het verdriet van haar af, en trekt mij dieper de diepte in, de jazzy Prayer at the Gate triphop gospel is ondoorzichtig zwart, uitzichtloos zwart. Die moordende angst versterkt zich in het slagvaardige stroperige Autumn Term. De reis naar de afgrond vergelijkt ze met die benauwende traumatische eerste schooldag, het afscheid, de onzekerheid en de paniek om nooit meer naar het ouderlijke huis terug te keren.

Lwonesome Tonight ontmaagdt het maagdelijke. Alles is nieuw, alles is vreemd, anders. Is de liefde een amicale betrouwbare metgezel, of juist het duivelse onbetrouwbare verraad. Het korte I Inside the Old Year Dying titelstuk rijmt met haar C’mon Billy verleden en heeft nog de nodige hit potentie en een vatbaar karakter, verder is het vooral naar de toegankelijke stukken zoeken. A Child’s Question, July is een griezelig hoorspel, welke misschien het beste met The Ninth Wave van Kate Bush te vergelijken is. De grimmige A Noiseless Noise kakofonie sluit I Inside the Old Year Dying af.

Door het verknipte experimentele karakter krijg je de indruk dat de doordachte cryptische zinnen juist die innerlijke gevoelens camoufleren. Net als bij Nick Cave hebben de evangelische Bijbelse verwijzingen de overhand en haalt ze Elvis Presley als het overkoepelende Goddelijke wezen aan. Het grote verschil is dat bij mannen het aardse destructieve verval de overmacht heeft, PJ Harvey gaat juist van de wederopbouwende schoonheid uit. Ze is zich bewust van de liefdevolle natuurbeleving.

Laten we stellen dat de vrouw de daadwerkelijke schepper van de wereld is, welke negen maanden in haar schoot groeit. Het mannelijke tegenbeeld heeft er zeven dagen voor nodig om deze de vernieling in te werken. De vier jaargetijden bewaken het groeiproces, de afbraak en de wederopbouw waarbij ze folkloristische flarden aan veldopnames als basisbeginsel neemt. Nooit eerder levert een PJ Harvey plaat juist zoveel onbeantwoorde vragen op. Gemakkelijk? Zeker niet, maar is het leven dan eenvoudig en gemakkelijk?

PJ Harvey - I Inside the Old Year Dying | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com

Pffoeh; deric raven levert wel superieur schone bewoordingen aan om de - toch kenmerkende vrouwelijke - kwaliteiten van dit album te illustreren: Dit appelleert zeker aan mijn ervaringen van het legendarische concert op 6 oktober 2023 in Paradiso - welke ik koester als 1 van de allermooiste popconcerten die ik in mijn leven bezocht. De setlist betrof vooral dit album, die zo aan mij voor het eerst werd aangereikt en dat was prachtig, ja ik was een uitverkorene om daar bij te mogen zijn. Ik associeer PJ altijd al wel met vrouwelijke kracht, maar die heeft zij in haar carierre op veel verschillende manieren getoond. De punky, stoere PJ van haar eerste albums, de (niet eens onbenaderbare) femme fatale van "Stories from the city, stories from the sea", de historisch en maatschappelijk geëngageerde grande dame van "Let Engeland shake". Maar de dame die hier in haar prachtige witte jurk op het podium stond, dezelfde dame die dit album volzong en speelde betrof weer een andere force of nature. Kwetsbaar en gedistingeerd tegelijk, krachtig in haar eenheid met haar band en met haar kunst, één in het moment. Het album is, de liedjes zijn te uitgebalanceerd om als 'ruw' te omschrijven, ondanks dat de schoonheid niet helemaal voor de hand ligt. Die is er en komt gestadig tot je, tenminste als je je voldoende openstelt. Vergeleken met haar eerste albums zou je dit werk wellicht 'pastoraal' kunnen noemen. Ze zingt ook ijler en hoger, maar met een specifieke kracht. Met Joni Mitchell wisten we al dat het kon, dat vrouwen in de muziek volstrekt gelijkwaardig konden zijn aan de man. Inmiddels zeker door een PJ Harvey, maar er zijn ook alweer zoveel anderen (ik noem een Caroline Polacheck, maar ook een Lexi Jones - idd de dochter van...), is de vrouwelijke macht in de popmuziek alomtegenwoordig en onafwendbaar. Wel valt het mij op dat het album hier relatief laag wordt gerankt, vergeleken met de superlatieven die de Paradiso-concerten - gevuld met dus vooral dit werk - losmaakten. Hij doet wat mij betreft niet echt onder voor die andere prachtalbums die ik al noemde.