Stereolab - Instant Holograms on Metal Film (2025)

Je herkent haar iig direct. Dat geeft het geheel nog wat eigenheid.

Maar uiteindelijk klinkt een redelijk deel van dit album een beetje in m'n oren als begin jaren 00-hippe-koffietentjes/strandtent/loungetent-muziek, op een manier dat het voor mezelf net op de grens zit van wel of niet leuk. Het woord 'rock', wat als genreduiding bovenaan staat, is bij dit album iig niet het eerste wat in me op komt.

Er zijn destijds hele goede nummers gemaakt in deze richting, maar anderen roepen weer teveel visioenen op van tot leven gekomen Hed Kandi-cd-hoezen. Daar zit een dunne lijn tussen. De mindere kanten van dit album roepen ook een beetje dat gevoel op.

De relatief rustige nummers vormen wel een aardig behangetje als je ergens mee bezig bent.

Dit is zo’n plaat in de categorie ‘terug van nooit weggeweest’. Verwarrende categorie is dat wel, want vaak blijkt zulke vertrouwdheid bij nadere beluistering toch wat misleidend: wat ooit vernieuwend of onderscheidend was, is nu een wat opgewarmd prakkie, even lekker voor de nostalgische liefhebber maar die keert toch ook al gauw terug naar het oude werk. Bij Stereolab is dit zeer zeker niet het geval. Op de eerste plaats omdat in de vijftien jaar sinds hun laatste album, frontvrouw Laetitia Sadier geen moment stil lijkt te hebben gezeten. En al haar projecten - bijvoorbeeld met de Braziliaanse band Modern Cosmology, maar ook met altijd fantastische soloplaten - waren ondanks genoeg onderscheidende elementen, toch ook altijd wel een voortzetting van de Stereolab-sound. De honger daarnaar kon dus altijd wel enigszins gestild worden. Bovendien kán die sound nu ook eenmaal moeilijk ooit belegen gaan klinken. De combi van retroklanken en futurisme is per definitie een smakelijke aanvulling op elk muzikaal heden. En zo kan het zijn dat deze plaat nagenoeg geen verrassingen biedt en toch een meesterwerkje mag heten.

De verrassing is misschien wel hoe consistent het is, van de eerste tot de laatste noot blijf je aan je koptelefoon gekluisterd en creëeren de zwoele, licht-trippy klanken een landschap om gelukzalig doorheen te flaneren. En wat een melodieënrijkdom! Zelfs de intermezzo-achtige stukken nestelen zich al gauw onder je schedeldak en in je ziel. Terug van nooit weggeweest, deze flonkerende toevoeging aan dat imposante en toch ook wel invloedrijke oeuvre.

En wat fantastisch om deze band die ik al zo lang bewonder ook eindelijk eens live mee te mogen maken, komende zaterdag in paradiso. Wat een voorpret heb ik daarvan. Dat ik minstens zoveel uitzie naar nummers van deze plaat als naar hun klassiekers, mag toch wel behoorlijk wat boekdelen spreken.

Instant Holograms on Metal Film is vergelijkbaar met een gemiddelde Britse zomer. Het duurt te lang voordat deze zich aandient, en als het zonnetje al een beetje gaat schijnen, zijn we al snel tevreden. Er is altijd behoefte aan een lekker ontspannen sfeertje, het wekt een fijn soort van nostalgie op, en herinnert ons aan de lange autoritjes richting het zuiden. Het dromerige Stereolab bezit het vermogen om die multiculturele invloeden tot een zwoele smeltkroes te vermengen. Stereolab werkt zich omhoog in de periode dat ook de triphop opkomt, en hoewel ze beiden dat film noir gevoel in werking zetten, is Stereolab minder broeierig. De band mengt naast de jazz vooral krautrock en Zuid-Amerikaanse exotica in hun sound.

Instant Holograms on Metal Film heeft een vervelende voorgeschiedenis, waar je zeker even bij stil moet staan. Als zangeres Mary Hansen in de laatste maand van 2002 bij een tragisch verkeersongeval om het leven komt, heeft dit natuurlijk zijn weerslag op het Londense avantgardistische elektropop-gezelschap. Ongeveer een jaar later wordt hun tiende studioalbum Margerine Eclipse nog uitgebracht, wat je als een waardig eerbetoon aan het overleden bandlid kan beschouwen, daarna is het klaar.

Voorzichtig krabbelen ze overeind en laat Stereolab vanaf 2019 laat Stereolab weer van zich horen. Er volgen een wereldwijde tournee, uitgebreide heruitgaven van de platen en de mooie Electrically Possessed (Switched on Volume 4) verzamelaar. Toen ze anderhalve maand geleden aangaven dat er op zeer kort termijn een volwaardige nieuwe schijf zou verschijnen, waren alle ogen op het avontuurlijke gezelschap gericht. Marie Merlet is een waardige opvolger van Mary Hansen, het is echter oudgediende Lætitia Sadier die de fakkel ontsteekt en het vuurtje opnieuw laat branden. Deze Française blijft hoofdleverancier van de beeldende teksten en de bijna chanson-achtige, ‘zuchtmeisje’-benadering van de songs.

Na de futuristische Mystical Plosives elektroregen volgt in het zwaar aangezette Aerial Troubles het besef dat de wereld al vijftien jaar in een slaapmodus verkeert. De Brexit en pandemie leiden slechts tot stagnatie. Misschien voelt Instant Holograms on Metal Film daarom wel zo vertrouwd aan. Men twijfelt of er behoefte aan verandering is, of dat men juist het oude zekere prefereert. Stereolab brengt dit samen, het is aan de luisteraar om hierin zijn eigen weg te volgen.

Melodie Is a Wound is de politieke bewustwording dat de vrijheid ons ontnomen wordt. De nieuwe waarheid is een samenloop van onwaarheden, met het kapitalisme als regerende factor. Er hangt een kenmerkende psychedelische vaagheid overheen. Prikken we door die ballon heen, of staat deze voor de zwevende kiezer die geen keuzes durft te maken. Holograms on Metal Film is muziek voor het hart, en door het hart gemaakt. Le Coeur et la Force en ook een track als Colour Television doorbreken die grijze visualisatie.

De gebeurtenissen uit het verleden, en de langdurige sabbatical hebben hun nawerking op Stereolab gehad. Voeg daar nog een stuk volwassenheid en wijzere denkwijze aan toe en je komt aardig dicht bij de kern van de plaat uit. De bezinning zit hem nog steeds in die instrumentale dansbare fases, daar dringt de werkwijze het beste door en werpt het zijn vruchten af. Met de complexe jazzy benadering van Immortal Hands verkennen ze een bijna visueel werkveld, waar meerdere lagen zich op elkaar stapelen.

Nuancedifferentiatie is het codewoord. Stereolab bouwt daarmee luchtkastelen om fantasieën te verwezenlijken. Natuurlijk is hun ‘kosmische toekomstmuziek’ niet vernieuwend meer en ademt het een bijna onhaalbare goddelijke spiritualiteit uit. Het creëert in ieder geval wel een positiever beeld dan hoe het daadwerkelijk met de maatschappij gesteld is. En hoe mooi is het eigenlijk niet om dit verlangen te koesteren?

Stereolab - Instant Holograms on Metal Film | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com

Hoezo klaar, ze hebben daarna toch nog een aantal albums uitgebracht?
De nieuwe nummers bleven gisteren goed overeind bij het concert in Nijmegen. Speciaal voor Slowgaze speelde ze een versie van Melodie Is a Wound die eindeloos doorging.

Recensie op de krenten uit de pop:
De krenten uit de pop: Review: Stereolab - Instant Holograms On Metal Film - dekrentenuitdepop.blogspot.com

Review: Stereolab - Instant Holograms On Metal Film
Ik ben nooit een groot Stereolab fan geweest, maar misschien moet ik het alsnog worden, want hoe vaker ik naar Instant Holograms On Metal Film, het nieuwe album van de band, luister, hoe fascinerender het wordt

Het is heel lang stil geweest rond de Britse band Stereolab, maar een week of zes geleden was er eindelijk een nieuw album van de band, die al sinds de vroege jaren 90 bestaat. Op Instant Holograms On Metal Film lijkt het af en toe of de tijd heeft stil gestaan, maar Stereolab voegt ook wel degelijk nieuwe ingrediënten toe aan haar songs. Het zijn songs die over het algemeen lekker in het gehoor liggen, maar desondanks zijn volgestopt met verrassende wendingen en invloeden uit meerdere genres. Ik noem Stereolab in mijn recensies meer dan eens als vergelijkingsmateriaal, maar Instant Holograms On Metal Film laat nog maar eens horen dat het echt een unieke band is.

De Britse band Stereolab wordt op de krenten uit de pop meerdere keren aangedragen als relevant vergelijkingsmateriaal, maar van de albums van de band besprak ik tot dusver alleen een uit 2018 stammende en uit drie delen bestaande verzamelaar (Switched On), die later nog met twee delen werd uitgebreid).

Dat ik nog geen reguliere albums van de band heb besproken is overigens niet zo vreemd, want gedurende het bestaan van de krenten uit de pop verscheen alleen het in 2010 uitgebrachte Not Music, dat zeker niet tot de beste albums van de band wordt gerekend. Ik ben overigens nooit een groot Stereolab fan geweest, want ook van de stapel albums die de band tussen 1992 en 2008 maakte staat er bijna niets in mijn platenkast.

Stereolab keerde eind mei terug met haar eerste reguliere album in vijftien jaar tijd en Instant Holograms On Metal Film kreeg vrijwel zonder uitzondering zeer positieve recensies. Ik vond het zelf zeker geen slecht album, maar in de betreffende week was de concurrentie moordend en Stereolab viel uiteindelijk buiten de boot.

Ik pik het album nu echter toch nog op en niet alleen omdat de oogst aan nieuwe albums deze week wat tegenvalt. Gestimuleerd door al die positieve recensies heb ik Instant Holograms On Metal Film de laatste tijd meer dan eens beluisterd en hoe vaker ik naar het comeback album van Stereolab luister, hoe mooier en interessanter het wordt.

Stereolab leek de dood van zangeres Mary Hansen in 2002 lange tijd niet te boven te komen, maar op Instant Holograms On Metal Film klinkt de band zeer geïnspireerd. Het klinkt allemaal redelijk bekend, want veel ingrediënten uit het vintage Stereolab zijn ook op het nieuwe album, dat overigens bijna een uur duurt, weer te horen.

De Britse band verwerkt invloeden uit de elektronische popmuziek met invloeden uit de Krautrock en de jazz en voegt er wat exotische invloeden aan toe. Dit alles wordt gecombineerd in voorzichtig zonnig klinkende popliedjes, die ook wel wat doen denken aan Franse filmmuziek uit de jaren 70, zeker wanneer zangeres Laetitia Sadier de vocalen voor haar rekening neemt.

Het knappe van de songs van Stereolab op Instant Holograms On Metal Film is dat de band aan de ene kant zoet, lichtvoetig en nostalgisch klinkt, maar op hetzelfde moment allerlei bijzondere wendingen en accenten heeft toegevoegd aan haar muziek die ook iets futuristisch heeft. Zeker wanneer je het album met de koptelefoon beluistert hoor je hoe knap het allemaal in elkaar zit en hoeveel bijzonders Stereolab in haar songs heeft verstopt.

In het verleden wisselden perioden waarin de muziek van de Britse band iets met me deed en momenten waarop het allemaal wat voortkabbelde elkaar af en dat heb ik ook wel wat bij beluistering van Instant Holograms On Metal Film. Het ligt er voor mij maar net aan met hoeveel aandacht ik naar de songs op het album luister. Ergens op de achtergrond kabbelt het bijzonder aangenaam maar niet heel bijzonder voort, maar wanneer ik veel aandachtiger luister naar Instant Holograms On Metal Film komt het album tot leven.

Dat komt het album ook wanneer je het vaker hoort, want een album van Stereolab moet je vaker horen om het volledig te laten landen. Instant Holograms On Metal Film is inmiddels een week of zes uit, maar ik hoor eigenlijk nu pas wat een bijzonder het album het is. Goed dat Stereolab terug is dus. Erwin Zijleman

Zoals bij de meeste Stereolab-albums, vind ik een paar sterke pareltjes te midden van een verder troebel vijvertje aan aventgardische experimentjes. De parels (in dit geval vooral Aerial Troubles en Colour Television) gaan meteen in mijn grijsdraaiende afspeellijst, maar het ander werk wekt toch vooral irritatie bij me op na een eerste voorzichtig gevoel van nieuwsgierigheid. De zangeres mag haar onhandige manier van zingen op de sterkste momenten kunnen presenteren als bewuste authenticiteit in een charmant Frans accent, maar op de zwakste moment van Instant Holograms on Metal Film voelt die stem vooral amateuristisch en vervelend. Sorry, Stereolab, in het tijdperk van kunstmatige intelligentie moeten de instant holograms toch met betere kwaliteit komen om nog memorabel werk te kunnen leveren.