The Moody Blues - A Question of Balance (1970)

Hoor ik hier niet het eerste matige liedje? Het is wel een album - zelfs nog meer dan In Search of the Lost Chord - dat ik zowat in ieder zichzelf respecterend huishouden tegenkwam en ik weet hoe dit kon gebeuren. Ik zat plotseling tussen de al wat oudere jongeren die natuurlijk geen singles - ze hadden immers hun eerste baantje plus een eigen appartement - maar langspelers voor die ene 'beroemde' single kochten!

Gelukkig staat er nog genoeg fraais op!

Ik moet eerlijk bekennen dat het ruiger bedoelde en meer live georiënteerde geluid van dit album me nooit zo was opgevallen totdat ik daarover las in de interviews in het boekje bij de CD-versie uit 1997. En dat zal toch ook wel komen doordat de klassieke ingrediënten van de Moody Blues-sound (Mike Pinders mellotron, Justin Haywards akoestische gitaar, de samenzang) hier ook weer zo sterk aanwezig zijn, waardoor die sound naar mijn gevoel niet zo veel verschilt van die op de voorgaande albums. Wat me wèl opviel was het feit dat de composities zelf pakkender en vooral puntiger waren, zodat het album directer is en harder aankomt dan bijvoorbeeld de twee voorgangers. Bovendien voelt ook deze plaat sterk als een eenheid aan, reden waarom dit een tijdlang mijn favoriete Moodies-plaat is geweest. Dat dat nu niet meer zo is komt door het enigszins melige Minstrel's song (dat koor!) en de afsluitende suite van de twee laatste nummers – ja, Melancholy man is mooi, maar het peurt dan ook álle mogelijke melancholie uit het arrangement, met dat eenzame mellotron en die windeffecten en die tinkelende sterren, en dan moet ik weer denken aan dat wijze citaat van Fedde, een gebruiker die hier helaas niet meer actief is: "Kitsch en Kunst zijn bij The Moody Blues beide in goede handen en zijn helaas vaak niet los verkrijgbaar." En de overdaad aan melancholie van Melancholy man en de daaropvolgende pseudo-Bijbelse taal van The balance schuren wat mij betreft toch wel gevaarlijk dicht tegen die kitsch aan.
        Gelukkig staat er zoals gezegd nog meer dan genoeg moois op deze plaat: Question ben ik zelf nog steeds niet zat, op How is it hoor ik weer die heerlijke mellotron, And the tide rushes in heeft een leuke tekst, en die verschillende gitaren (steel? slide?) maken van It's up to you een zeer aanstekelijk nummer. Favorieten zijn wat mij betreft het geweldige Tortoise and the hare met die leuke tekstuele invalshoek en dat merkwaardige percussie-effect, en Justin Haywards sublieme Dawning is the day met dat precieze drumwerk van Graeme Edge.
        Bij het opnieuw draaien en daardoor ook wel een beetje herontdekken van de platen van deze band zijn me eigenlijk twee dingen in het oog gesprongen, en dit album is as good a place as any om die even te noemen – misschien herkennen andere gebruikers hier iets in.
        De nummers van de Moody Blues zijn sowieso al zeer melodieus, maar het bijzondere vind ik dat ze vaak ook nog eens uitblinken in "middle eights" die bijna nóg intenser en pakkender zijn dan de rest van het nummer. Met een "middle eight" (of "bridge") bedoel ik een stukje dat in een standaard-songstructuur (bijvoorbeeld couplet 1, refrein, couplet 2, refrein, middle 8, couplet 3, refrein) een soort brug van variatie slaat tussen (zeg maar) de eerste en de tweede helft van een nummer, op een plek waar je ook een solo zou kunnen krijgen. Een middle 8 is dus niet een refrein ("Then the tide rushes in...") of één enkele refreinregel ("It's all right", uit Tortoise and the hare), maar echt een bruggetje, een tussenstukje met een aparte melodie die meestal maar één (maar een enkele maal ook wel twee) keer voorkomt. En A question of balance bárst werkelijk van de sterke middle-eights – als ik een opsomming geef hoef je (hopelijk) niet eens de titel te weten om de melodie al meteen mee te kunnen zingen: "Her love is like a fire burning inside", "Your friend is heavy but he was ready", "If they knew that we have got nothing to lose..." en het absolute hoogtepunt, het hartbrekende "Baby there's no price upon your head..." met die fluit en dat orgel, onvoorstelbaar mooi.
        (Een kleine quiz: wie herkent deze middle-eights op eerdere Moody Blues-platen? "Do you understand that all over this land there's a feeling", "I'm looking at myself, reflections of my mind", "Building castles in the air, whistling to the wind", "Tell us what you've seen in far-away forgotten lands", "They don't know what they're playing, they've no way of knowing what the game is...", "If you think it's a joke, that's all right, do what you want to do", "But if you want to play, stay right back on earth...")
        En verder hoor ik hier (volgens mij) voor het eerst iets wat op de komende albums steeds vaker zal voorkomen. Het lijkt wel alsof Justin Hayward soms vindt dat de sfeer bij de rustige nummers een beetje inkakt of dat de compositie te soft is, en wat hij dan doet is een fuzzpedaal aansluiten en een knetterende gitaarsolo spelen die het hele nummer op scherp zet en als het ware een welkom contrast vormt met de zachte begeleiding van de andere instrumenten. Ik ken de platen van de Moody Blues uit deze periode al zó lang en zó goed dat die kunstgreep me eigenlijk niet eens meer opvalt, maar als ik er met frisse oren naar ga luisteren denk ik soms echt: nounou, Justin is weer scheutig met de pepermolen. Op dít album hoor je het vooral in het instrumentale gedeelte na het tweede refrein van How is it (we are here) (hoewel de gitaar daar nog redelijk áchter de mellotron in de mix zit), maar op de komende platen gaan die fuzzgitaar-solo's een steeds prominentere rol spelen, zoals te horen op Our guessing game en You can never go home (op Every good boy deserves favour), New horizons, Land of make-believe en Isn't life strange (het extreemste contrast omdat de rest van dat nummer zo slaperig is) (op Seventh sojourn), Remember me (my friend), My brother en Blue guitar (op Blue jays, en op dat laatste nummer denk ik altijd dat die gitaarsolo van Eric Stewart afkomstig is, maar volgens Wikipedia is dat Lol Creme of Hayward zelf), en One lonely room (op Songwriter). Aangenaam gevolg: zo blijven deze "zachte" platen toch altijd een hard randje houden.
        Zo, ik moest het even kwijt. On-topic: wederom een geweldige plaat van de Moody Blues, maar met een zó melodramatisch slot dat dat toch een klein beetje afbreuk aan het geheel doet.

Ik was zo'n oudere jongere, zoals Alicia hierboven zo treffend omschreef. In 1970 was ik 14, en pas nét via een verpletterende Jimi Hendrix de fantastische wereld van de pop- en rockmuziek aan het ontdekken. Ik had zo'n 20 single-tjes van mijn zakgeld gekocht. Erg onder de indruk van Question kocht ik die single ook, maar het was ook gelijk mijn laatste. Singles kosten namelijk destijds meestal zo'n 4,50 en bevatten 2 nummers. Albums kosten over het algemeen 20 gulden, en sommige midprice-albums 15 gulden. Omdat ik vrij goed kon rekenen besloot ik om door te sparen en albums te kopen. Het debuut van de Jimi Hendrix Experience was ook gelijk mijn 'LP-debuut'. Sindsdien ben ik - tot op de dag van vandaag - een echte album-verslaafde. Geen singles, geen playlists, en zelden een verzamelaar.

Maar nu weer on topic: Question heb ik al die jaren nog gekoesterd. Nou ja, de albumversie dan en niet de gekortwiekte singleversie. Maar het grootste deel van het album vond ik prachtig en zo ben ik de andere albums ook gaan beluisteren en waarderen. De albums uit de periode 1967-1972 ontlopen elkaar niet veel in kwaliteit. En dat is niet veel bands gegeven.

Een album dat regelmatig door mij gestreamd wordt. Ook de verzamelaar This Is The Moody Blues passeert hier regelmatig. In mijn jeugdjaren had ik alleen This Is als dubbelaar in huis. Dat was toen voldoende. Pas later ben ik het hele repertoire van de Moody Blues gaan waarderen en aanschaffen. Heerlijk ontspannende progrock. Raakvlakken met klassiek door de strijkjes en mooie melodielijnen en prima zang. De glorietijd van de band heb ik ook niet bewust meegemaakt. De band is in 1964 gestart en dit is (al) het zevende album en toen moest ik nog 12 jaar worden.

The Moody Blues, een iconische Britse rockband, vormde zich in de vroege jaren '60. Met hun unieke mix van progressieve rock en symfonische invloeden wisten zij al snel een eigen geluid te creëren. Hun muziek wordt gekenmerkt door rijke, melodieuze arrangementen en diepzinnige teksten. De bandleden, waaronder Justin Hayward, John Lodge, en Mike Pinder, creëerden een unieke muzikale ervaring die fans over de hele wereld wist te betoveren.De band verwierf wereldwijde erkenning met hun baanbrekende album "Days of Future Passed," en zette deze trend voort met hun latere werk.

Het album "A Question of Balance" van The Moody Blues, uitgebracht in 1970, is een meesterwerk dat de tand des tijds heeft doorstaan. Dit album weerspiegelt de complexe maatschappelijke vraagstukken van zijn tijd en doet dit op een manier die zowel muzikaal als lyrisch indrukwekkend is. Toch blijven de melodieën en arrangementen uitnodigend en meeslepend, wat het album toegankelijk maakt voor een breed publiek.De combinatie van dromerige melodieën, meeslepende harmonieën, en filosofische teksten maken dit album een blijvende favoriet in mijn muziekcollectie.

De diversiteit in muzikale stijlen op dit album is opmerkelijk. Van de rockachtige intensiteit van "It's Up to You" tot de etherische schoonheid van "Melancholy Man," biedt het album een breed spectrum aan geluiden en emoties. Elk nummer heeft zijn eigen unieke karakter, maar samen vormen ze een coherent geheel dat de luisteraar meeneemt op een vloeiende muzikale reis.

De productie van het album is ook van topklasse. Elk instrument klinkt helder en goed uitgebalanceerd, wat bijdraagt aan de algehele luisterervaring. De vocalen zijn emotioneel geladen en perfect afgestemd op de muzikale begeleiding, waardoor de teksten nog meer impact hebben.

Het album opent met Question. Dit nummer, dat ik vroeger onophoudelijk draaide, blijft een krachtig stuk muziek. De combinatie van energieke gitaren en reflectieve teksten maakt het een tijdloze klassieker. Vervolgens How Is It (We Are Here). Dit fraai, ietwat dreigend klinkend nummer, schetst een somber beeld van de menselijke conditie. De zware instrumentatie en diepe zang voegen een laag van mysterie toe die het nummer bijzonder intrigerend maakt.

Het derde nummer is And the Tide Rushes In. Dit is zonder twijfel een van mijn absolute favorieten. De melodie is betoverend en de zang is zo prachtig uitgevoerd dat het me altijd kippenvel bezorgt. Het roept talloze mooie herinneringen aan mijn jeugd op. Daarna Don't You Feel Small. Dit nummer doet qua intensiteit niet onder voor de rest van het album. De meeslepende melodie en de introspectieve teksten zorgen ervoor dat ik telkens opnieuw geraakt word.

Tortoise and the Hare is een bijzonder nummer met een even bijzondere titel. Het verschil tussen de langzame, bedachtzame delen en de snellere stukken maakt het tot een fascinerend geheel. Gevolgd door It's Up to You. Een opwekkend nummer dat de luisteraar meteen bij de keel grijpt. De fijne melodie en de hoopvolle boodschap maken het tot een opbeurend liedje.

Het vrolijke Minstrel’s Song is een echte meezinger Dawning Is the Day is een wonderschone track die door zijn afwisselende tempo en melodie blijft boeien. Dit nummer begint met een rustige, bijna meditatieve intro, die langzaam opbouwt naar een krachtig en emotioneel climax. De harmonieën en instrumentale arrangementen zijn werkelijk prachtig, en het nummer laat een blijvende indruk achter. Het is een nummer dat je steeds weer opnieuw wilt beluisteren.

Melancholy Man is een heerlijke, dromerige melodie met geweldige meerstemmige zang. Het melancholische karakter van het nummer zorgt voor een intense luisterervaring. The Balance met het prachtige refrein alleen al maakt dit nummer fantastisch. De boodschap van evenwicht en harmonie is krachtig en relevant, zelfs decennia na de eerste release.

In "A Question of Balance" laten The Moody Blues zien dat ze meesters zijn in het creëren van muziek die zowel intellectueel stimulerend als emotioneel bevredigend is. Het album biedt een perfecte balans tussen diepgaande teksten en betoverende melodieën, en toont de band op het hoogtepunt van hun creatieve kunnen.

Kortom, "A Question of Balance" is een meesterwerk dat zowel oude fans als nieuwe luisteraars zal aanspreken. Het is een album dat je keer op keer kunt beluisteren, en telkens nieuwe nuances en details kunt ontdekken. The Moody Blues hebben met dit album een tijdloos kunstwerk afgeleverd dat nog vele jaren relevant zal blijven.

Eerder verschenen op www.jorros-muziekkeuze.nl