Misschien komt het omdat ik in de 60s ooit begonnen ben met een MONO koffergrammofoontje op m'n slaapkamer of door de goudader die ik in '69 aanboorde bij Glorie op de Amsterdamse Ceintuurbaan.

Daar hadden ze bakken en bakken vol met Elektra MONO-persingen uit de UK die waarschijnlijk een scheet en drie knikkers kostten, anders had ik er nooit zoveel van kunnen kopen als scholiertje van 16 jaar.

Pas ergens rond '71 kon ik mijn eerste stereo pick-up betalen. Versterkt over 2 ouwe buizenradio's ging er een nieuwe wereld voor mij open. Zo bleek de eerste Moby Grape LP vol te zitten met allerlei kunstig in elkaar gevlochten koortjes die ik nog nooit eerder gehoord had.

Maar wat ik verloren had kwam ik pas jaren later achter. Platen die ik opnieuw kocht in Stereo bleken niet echt meer de kick te geven die ik me ervan herinnerde. Ik schreef het destijds toe aan mijn met de jaren veranderde smaak. Toen ik mijn ooit zo geliefde muziekjes later op CD ging verzamelen, ging ik in sommige gevallen zelfs twijfelen aan mijn muzikale beoordelingsvermogen. Hoe was het in Klaas' naam mogelijk dat ik uit m'n dak gegaan was van die herrie ? Misplaatst jeugdig enthousiasme ?

Totdat ik in begin van deze eeuw bootlegs en OOP releases ging "traden" via het internet en via een van mijn broeder traders de MONO uitgave van Aftermath van de Stoons binnen kon halen. Tering Jopie, dat was nog eens een ooropener !

Sinds die tijd ben ik aan het jagen op MONO releases van platen die me in Stereo niet kunnen leveren wat ik mij er van herinner. Zijn er nog meer mensen hier die daar last van hebben of heb ik weer eens een bijzondere aandoening opgedaan ?

De originele B-kantjes van Kinks singles Drivin' en Shangri-La uit 1969 waren beide nummers van Dave Davies, Mindless Child Of Motherhood en This Man He Weeps Tonight. Daar dat B-kantjes waren die niet op een Kinks album stonden heb ik in eerste instantie nooit naar de A-kantjes geluisterd, die bekend waren van het album Arthur And The Decline Of The British Empire. De monoversies van die Dave Davies tracks waren overrompelend; het knalde uit de speakers. Toen ik in de tachtiger jaren eindelijk albums kon kopen met deze liedjes had ik ook een licht gevoel van teleurstelling. Om enigszins diezelfde kick te krijgen moest het volume omhoog. Ook de Kinks B-kant Big Black Smoke was op de single een goddelijke orgie van geluid maar op een verzamelalbum toch iets 'tammer'. Ik herken het verschijnsel dus wel.

Ik had iets heel anders in gedachten bij de titel van dit topic. Monomanie is een term die bij me opkomt als ik users zie die alleen maar stemmen bij hiphop albums hebben staan, of enkel en alleen bij hardrock/metal. Daar snap ik helemaal niets van, maar de bovenstaande problematiek zegt me eveneens niets moet ik bekennen.

Gelukkig gaat het hier slechts over mono-grammofoonplaatjes, want monomanie is serieus een ernstige aandoening. Een bevangenheid of obsessie en zelden voor iets goeds. Gunstige uitzonderingen daar gelaten, zoals iemand die graag wandelt en zich dan op websites manifesteert als Wandelaar.

Maar nu onze mono-liefde uit de speakers, of beter: speaker, want die ene moet genoeg zijn. Het feit dat wij twee oren bezitten hoeft helemaal niet te betekenen dat we 2 speakers nodig hebben om muziek te luisteren. Want ook met 1 speaker horen wij de weg die het geluid aflegt in de ruimte om ons heen en daar op allerlei objecten stuit en terugkaatst. Daar heb je geen stereo voor nodig.

Begin jaren zeventig kocht je geen audio-set, maar een s t e r e o. Zozeer had de slimme industrie ons ervan overtuigd dat dat nodig was voor de 'beleving'. In die tijd had ik mijn eerste pick-up, een Philips natuurlijk, met een buizenversterkertje en een speaker in de deksel. Tot 1977 luisterde ik alle platen in mono. Geen probleem. Ik miste niks. Toen kwam de tweede, een Aristona met gesplitte deksel: 2 speakers en stereo. Maar ach, wat een armzalig geluid kwam er uit dat transistording. En al gauw had ik een Amroh monoversterker met monobox voor het echte werk. Geluid moet in het midden zitten. Daar zitten je hersens en niet aan de zijkant. Warm en ongecompliceerd, net als die fantastische buizenradio, van Erres deze keer, die ik jarenlang in bezit had.

Natuurlijk, het singletjes-tijdperk was mono. Het moest immers op de radio klinken. En bijna iedereen stemde af op de middengolf. Dáár werden de hits gemaakt. Slimme jongens, die iedereen aan de stereo hielpen. Laten we met z'n allen maar weer terugschakelen naar mono. En échte muziek maken!

Interessant topic. Voor mij moet muziek uit het tijdperk van de rock 'n' roll, en dus ook oude blues en rhythm en blues per definitie in mono worden beluisterd. Hetzelfde geldt voor de meeste sixtiesmuziek. Helaas hebben in veel gevallen de platenmaatschappijen de oorspronkelijke mono-opnames behoorlijk
verkloot. Te denken valt bijvoorbeeld aan al die prachtige Motown-hits. Als je de oorspronkelijke singles opzoekt op YouTube dan klinken die doorgaans veel krachtiger dan de stereo-versies op veel verzamelaars.
Gelukkig heb ik nog heel wat vinyl in mono, en ook heb ik de mono-boxen op cd gekocht van de Stones, Beatles en Bob Dylan. Zo hoort het volgens mij.

Motown mixte de singles met extra veel hoog zodat ze harder uit de spiekertjes van de AM radiotjes knalden. Ik heb nog een Motown 4LP box uit begin jaren 70 waar het vroege werk nog in die tetter miksen op staat. Het label vermeld "stereo" maar da's gelukkig boerenbedrog want alleen de singles van Marvin Gaye's What's Goin' On album klinken zo beschaafd.

Een van mijn ergste frustraties is nog steeds Gin House Blues van Amen Corner. Dat spetterde zowat uit de groeven van het singletje maar wordt helaas altijd in stereo op verzamelaars gezet. Als de blazers invallen denk je daaarbij: "Ha, daar zijn de blazers" in plaats van dat je door de luchtdruk met 2G in je stoel geprakt wordt ...

Dat realiseerde ik me te laat helaas. ik had er beter een streepje tussen gezet ..........

Phil "the Gunslinger" Spector zag het allemaal goed - Back to Mono.... Al zal 'ie tegenwoording liever Back Home gaan denk ik....

Ach ja, die Phil Spector, in 2028 weer op vrije voeten (als hij die dan nog heeft), maar zijn monomanie mag wel tot voorbeeld strekken, want zijn liefde voor mono was oprecht en terecht.

Dan hebben we ook nog de geweldige box mono-versies van de eerste 8 albums van Bob Dylan. Ook hij heeft geen stereo nodig en klinkt het best in het midden waar mondharmonica en stem je het hardst tegemoet treden. En zo hoort het ook. Geen fratsen, mono natuurlijk.

Na een jaar dat ik nauwelijks nog zin had in muziek, begin ik er weer lol in te krijgen. Sometimes it pays to have a one track mind

Ik ben deze maand weggeblazen door de MONO versies van Love - Forever Changes ( het feest der herkenning want het was een van de '69 Glorie platen ) en Strange Days van The Doors en ben gelijk een man op een missie.

Van de centen die binnen beginnen te druppelen door de verkoop van m'n band gear heb ik gelijk de ( eigenlijk veel te dure ) MONO vinyltjes van Tim Buckley - Goodbye And Hello ( ook een van de Glorie oogst ) en The Doors ook maar besteld.

Het viel me al een tijd op dat je wel een bezoekje bracht maar geen bijdragen leverde, Droombolus. En die bijdragen voor de stillere periode vond ik persoonlijk altijd interessant of aardig om te lezen. Ik hoop dat je 'terugkeer' met bijdragen van blijvende aard is.

Even lekker vloeken in de kerk.
Voor de ‘echte’ Beatles-fan doen natuurlijk alleen de mono-uitgaven ertoe, maar ik ben opgegroeid met mono en toen ik voor het eerst stereo hoorde was ik diep, diep onder de indruk. Van de mono-Beatlesplaten bestaat ook een ‘stereo’- versie, niet die irritante waarbij de zang door het ene kanaal en de instrumenten door het andere kanaal tetteren maar een fraaie uitvoering waarbij de zang centraal in de mix staat en de instrumenten netjes verdeeld zijn. Hoe ze het voor elkaar gekregen hebben, Joost mag het weten, maar die beluisterde ik veel liever dan de mono versies. Op het internet zijn ze bekend onder de naam “Mr Spock Remixes”. Vroeger, voor de Big Bang (de dag dat mijn externe harde schijf het loodje legde) had ik daar een enorme verzameling van (van Please Please Me t/m The Magical Mystery Tour). Je had hier de voordelen van stereo gekoppeld aan de voordelen van de mono-versies: namelijk de extra stemmetjes en geluidjes die de mono wel en de stereo niet had.

Bah, je verstiert het feestje.

Party pooper?

Dat is nog niet zo heel erg allemaal. Ik heb bijvoorbeeld de uitstekend geremasterde versie van Pet Sounds met eerst de mono-versie en daarna de stereo op 1 CD. In de huiskamer, met de speakers op 80 cm van elkaar hoor ik nauwelijks verschil, maar op de koptelefoon kies ook ik voor de stereoversie. Gewoon omdat het kan. Voor de details. Maar het zijn de details die je best missen kunt. Het is als met een film. 3D is leuk, maar het verhaal wordt er niet beter van.

Zo bieden sommige posts hier een wondervolle input voor een fijne audiofiele dialoog, bijv bij een luidsprekervergelijkingstest: A: "hoor je hoe goed die vingers bij de aanzet over de snaren glijden" - B: "nou dat zijn anders de details die je best missen kunt."

Overigens herinner ik me de 'stereoversie' van John Mayall with Eric Clapton - die was idd fiks opgeflupseld. op een manier zoals eerder beschreven en daarom was dat album in mono te preferen, destijds. Maar omdat de diverse trainingen die ik heb mogen ondergaan - "waarom heeft een mens twee oren en slechts één mond?" - nou eenmaal hun werk goed hebben gedaan, ben ik overtuigd stereofiel/-maan. Moet wel zeggen dat ik quadrafonie eigenlijk maar gekkigheid vind, en ook 5.1 en 7.2 weergaven kunnen mij niet echt bekoren.

Ik ben benieuwd!

Dat is dus psies een van die albums die ik bedoel. Toen ik eindeluk weer een MONO versie te pakken had begreep ik gelijk weer waarom ik er ( destijds ) zo van uit m'n dak gegaan was.

Als je veel mono draait, loont het de moeite om een groot Velux-dakraam te plaatsen, dat maakt het wat makkelijker

Verder: in sommige beroepen - bijv vrij commerciële - is luustern belangrijker dan löll'n.

Overigens is mono ook elders (talking 'bout jazz) een item: A question about old jazz records, mono vs. stereo | Steve Hoffman Music Forums - forums.stevehoffman.tv

Een toevoeging nog: de eerlijkheid (en een opfloepende geheugenflard) gebiedt me te vertellen dat er qua stereogeluid ook wel een en ander viel af te dingen op de stereoversie van bepaalde (oudere) Byrds-singles. Dat heb ik niet kunnen verifiëren, maar ik weet wel dat in de cheapo box van alle Byrds-albums ook aardig wat mono-stuff is bijgevoegd.

Ik heb in mijn muziekhok, waar ik vroegâh een thuis-studio'tje had, tegenwoordig een luie stoel staan om olderwets in alle rust muziekjes te kunnen draaien. Het enige raam is een groot Velux-dakraam en daarnaast past psies een spiekerboks.

Eén spiekerboks? Betekent een en ander trouwens dat je niet meer actief bent met Smokin' Dynamite?

De 2e staat aan de andere kant van de muur grapjas ........ maar wel aan de binnenkant natuurluk

En inderdiet, Smokin' D. heeft vorig jaar het laatste optreden gedaan. Ik heb er de energie niet meer voor na m'n ziekenhuis avontuur en de smoelschuivert is naar Zweden geëmigreerd.

Nou ja, ik dacht: een monofanaat heeft aan één box wel genoeg. In de goeie ouwe tijd toen stereo net opkwam, plaatste men bij een vriend van mij twee speakers in huis. Maar ze zetten er één in de huiskamer en één in de keuken, want moeder wilde ook graag muziek horen. Daar zullen die ouwe Beatlesliedjes vreemd hebben geklonken.

Het gaat me om de mono miksen, die mogen best uit 2 boksen komen. Snap ook niet helemaal waarom de moddereter dit topic in "Apparatuur" gestald heeft ........

Ik kan net zo makkelijk van een goeje stereo miks genieten. Het punt wat ik hier aan wou kaarten is dat in den beginne, toen de stereo miks nog in de kinderschoenen stond in de pop- en rockwereld, de mono miks regelmatig meer hout sneed.



Daar was ik helemaal van in een deuk gegaan vrees ik .......

Misschien weet iemand op dit forum of technici vroeger (pakweg 1970) bij het opnemen en mixen rekening hielden met het geluid van de transistor-radio. Ik had er zo eentje, die ging mee naar de zonneweide bij het zwembad of naar het strand en vooral de Kinks klonken daar uitstekend. Ik kan me voorstellen dat bassen, ruimtelijk geluid en piepkleine details totaal niet interessant waren, als het maar goed uit zo'n radiootje kwam.

Ik denk dan dat je het over ouwe Kinks singletjes hebt ? PYE was redelijk strak in de mono leer. Village Green Preservation Society is destijds ook alleen maar in mono uitgebracht in de UK.

Volgens Bruce Botnick werd er tot 68/69 speciaal gemixed voor AM-radio, in mono dus, en gingen ze daarna nog eens kijken naar een stereo mix.

Daarna werd FM populairder en ging er meer aandacht uit naar de stereo mixes.

Tot en met Revolver bemoeiden The Beatles zich met de mono mixes en lieten ze de stereo mixes over aan de technici. Toen ik dat voor het eerst las was ik daar oprecht verbaast over. Ik had het niet verwacht van zo'n innovatieve groep.

Ook John Fogerty bemoeide zich met de mono mixes door ze eerst te beluisteren in zijn autoradio. Als het daar goed op klonk dan klonk het overal goed.

Inderdaad werd er allereerst voor de radio geproduceerd. En het genre leende zich daartoe. Liedjes met een duidelijke melodie in de leadzang en niet al te moeilijke akkoorden. Dat past het best bij mono en dan heb je het over de tijd tot ca 1968: The Small Faces, The Kinks, The Who, The Byrds en The Beach Boys, naast The Beatles en The Stones natuurlijk (heel veel ‘The’ , zie ik) maar laat ik vooral niet Dusty Springfield vergeten. Ook liefst in mono.
De stereo heeft ook de muziek veranderd. Ik denk aan een album als The Dark Side of The Moon. Dat was vooral voor de stereofonielen gemaakt, zoals later Brothers in Arms voor de CD-industrie bedacht leek.
Alles heeft zijn beperkingen, maar monoradio zorgde ervoor dat je liedje helemaal moest kloppen, anders werd er niet naar geluisterd.
Ga geen ambient luisteren op een mono transistor in het zwembad, maar Lazy Sunday Afternoon zal er vast heel lekker door klinken.

Ik heb een blinde vlek voor Dusty, in het positieve. Ik ben definitief voor haar zangkunsten gevallen door het Dusty .... Definitely album. Ik had altijd wel het gevoel dat er wat mis was met die plaat maar ik heb 'm evengoed grijsgedraaid. Pas veel later kwam aan het licht dat ze het stereo beeld vernacheld hadden bij het masteren. Iets met fase en tegenfase als ik het mij goed herinner ........ Evengoed is het stereobeeld van de gecorrigeerde versie op CD niet echt om over naar huis te schrijven .........



Daar zal je mij niet bij betrappen

De CD Chet Baker Sings (je moet ervan houden, maar dan is het ook fantastisch) had een puike mono-uitgave, maar daar namen ze geen genoegen mee: ik heb helaas een stereo-versie waar de zang een wat onduidelijk plekje in het stereobeeld heeft gekregen en waar er een later opgenomen gitaarpartij bij gemixt is. Heel jammer. Die cd was ook nog eens veel duurder dan de originele, veel beter klinkende mono uitgave.