John Cale - Music for a New Society (1982)

Ik ben een Cale-adept. Altijd al geweest sinds ik The Velvet Underground leerde kennen. Niet Lou Reeds gitaarwerk, stem & melodiën boeiden me vooral. Nee, het was John Cale die met z'n bas, z'n viool, z'n piano (denk aan Waiting For The Man) meteen m'n aandacht trok. Dit zette me meteen aan tot solowerk te zoeken van de beste man. Maar Cale's solowerk is een hard eitje om te kraken beste mensen. Soms gaat hij de rock-tour op, soms heeft hij iets poppier nummers, of gaat hij velvet-achtige nummers maken of maakt hij niets-klinkende nummers. Dat komt beste lezer omdat John Cale niet weet wat een compromis is. Hij zoekt altijd de extremen op. Zo ook op deze Music For A New Society.

Deze plaat is misschien wel 1 van de heftigste platen die ik heb in m'n collectie heb. Cale gaat hierop namelijk heel ver in zijn extremen zoeken. Dit is iets wat ik de beste man nooit zo heb zien doen. Ok, The Academy In Peril was ook niet meteen de meest rockende of vrolijke plaat, maar deze overtreft alles. Als we Cale's discografie even bekijken zien we dat deze plaat net na Cale's zogezegde come-back albums komt. De man had goed gescoord toen ie bij Island Records zat & probeerde dit succes te evenaren met Sabotage/Live & Honi Soit. Deze albums zetten Cale weer op de goed weg, zodat iedereen in 1982 dus weer een album in dezelfde stijl verwacht.

Niets daarvan: Cale ontslaat heel de band die hij rondom hem had & trekt nieuwe mensen aan en maakt deze minimalistische plaat. Zo doet ook zijn vrouw Risé Cale met hem mee, en laat hij haar ook meeschrijven. Zo schrijven ze bijvoorbeeld samen het nummer Damn Life. Niet meteen een vrolijk nummer om als koppel te schrijven, maar wel een nummer dat mede door de tekst, en de titel alleen al, wel de sfeer van het album reeds oproept. Want dat is wel het gevoel dat Cale bij ons luisteraars oproept: Damn Life! Eigenlijk is dit nummer vooral muzikaal opgebouwd rond een stuk uit Beethovens 9e Symfonie (welk deel lijkt me niet moeilijk te raden). Het nummer bouwt langzaam vol pijn & woede op naar het o zo bekende melodietje om nadien even (niet te lang hoor) in een rocker over te gaan. Daarna haalt de pijn & de woede weer de overhand.

In het nummer Risé, Sam And Rimsy-Korsakov horen we mevrouw Cale nog maar eens terug. Ze debiteert een tekst op een melodie die van (hoe kan het ook anders) Rimsy-Korsakov is. De Sam uit de titel is overigens Sam Shepard, de man die 2 nummers heeft mee neergepend op deze plaat (deze & If You Were Still Around).

Maar het prijsnummer op deze plaat is nog altijd (I Keep A) Close Watch. Cale's versie van een liefdesliedje. Zo puur, zo eenvoudig & toch zo mooi, zo pakkend. Het nummer grijpt je meteen en laat je niet meer los. Dit nummer gaat ook op de cd-versie over in Mama's Song. Een instrumentaaltje is dat, dat op de lp een aparte track was, maar nu het perfecte einde voor (I Keep A) Close Watch vormt. Oorspronkelijk was Mama's Song overigens een opname van een telefoongesprek tussen Cale en z'n moeder die 'Arlan y Mor' zong. Maar moeder Cale werd ziek, en zoon John besloot het er niet op te zetten, maar wel een instrumentaal met een beklemmende sfeer & dezelfde naam.

Een album dat je na beluistering achterlaat met een verlaten gevoel, vol met pijn, woede, ontreddering, ... Ik voel me zo verdomd alleen is een reactie die bij deze plaat zou passen. Een album om alleen in je zolderkamertje te draaien, alleen met je gevoelens. Luchtig en vrolijk wordt het dan ook nergens. Maar als je openstaat voor al deze zwaarmoedigheid en voor Cale's ontegensprekelijke talent, zal er een wereld voor je opengaan. Niet zeer toegankelijk deze Music For A New Society, maar wel pretentieus: ik zou niet graag in zo'n nieuwe samenleving zitten die Cale ons voorschrijft. Vrolijk kan het daar nooit worden.

Concluderend is dit voor wie er voor openstaat een meesterwerk, voor anderen is dit gewoonweg een plaat met 11 nummers over niets die niets brengen. Ik schaar mezelf graag onder de eerste groep.

In mijn zoektocht naar albums uit 1982, bleek ik het meest nieuwsgierig naar dit album van John Cale.
Een gevoel, de reacties hier, de Engelse wiki...kun je dus onmogelijk laten liggen.
Toch een voorkeur voor platen met een gitzwart randje. Is meestal een gemeend iets, en dan haalt een artiest het beste uit zichzelf.
Een soort bluesgevoel, maar dan niet geuit in bluesmuziek.
Nu, daar is deze plaat wel een schoolvoorbeeld van.
De pijn, treurigheid en ellende, wordt hier straight in the face tot je gebracht.
Zelden een plaat gehoord die zo intens is gemaakt.
Puur en zeer melanchonisch.
Natuurlijk op z'n Cale's niet te doorzichtig, want die val is makkelijk gezet.
Nee, hij verpakt het wel zo dat het altijd vol originele vondsten zit, tot klassieke en traditionele referenties aan toe.
Wat kan een gepijnigd kunstenaar ( want daar kunnen we Cale hier wel onder scharen) tot iets geweldigs komen.
Minimalistisch, gedetailleerde muzikale aanvullingen, tegendraadsheid, maar toch in en in melanchonisch.
Avant-garde in een aantal opzichten, maar nooit ten kosten van de emotie.
De boodschap is duidelijk; life sucks en dat is ook de rode draad van dit werkstuk.
Hier moet je voor in een bepaalde stemming zijn, maar wat valt het allemaal mooi op zijn plek.
De viool, de pianostukken, sporadische gitaren en de functionele spanningsboog van percussie/ drums.
Cale is een stuk stemvaster en zingt zich wat rauwig door de nummers heen, maar de beleving is voorbeeldig.
Favo's : de opener, Sanctus, If You We're Still Around, Close Watch, Broken Bird, Chinese Envoy en Damn Life, die met enig inlevingsvermogen een song van Tom Waits had kunnen zijn.

Natuurlijk geen makkelijke kost, maar dit is een meesterwerk.
Het gaat door merg en been en halverwege wilde ik eigenlijk niet weglopen voor een consumptie.
Het bleek het waard.
Nog een aantal keren afgespeeld en het werd alleen maar mooier en indrukwekkender.
Hoe dan ook een soort van Cultplaat, maar wel een heel indrukwekkende.
Subliem.

Getypt in de album top 100 van...

En daar is de volgende Velvet al. John Cale duikt wel vaker op in deze lijst, we zagen hem al als producer en wellicht zien we hem nog een keer terug. Dit is mijn favoriete soloplaat van hem. Een koude poolwind waait op deze plaat, deze zet je zeker niet op om de visite te behagen maar meer om ze huiswaarts te bewegen. Maar het is meer de productie dan de nummers zelf, die op latere live-uitvoeringen een stuk warmer klinken. Ik vind het mooi dat de productie bijdraagt aan de grimmigheid. Cale was hier in zijn privé-leven ver heen en dat klinkt door. en Cale zou Cale niet zijn als er niet een paar hele academische verkenningen tussen de gewone "plebs"-nummers zouden staan. Wat het concept is van Sanctus ben ik nog steeds niet achter, waardoor dit huiveringwekkende stuk blijft intrigeren. Spoken word, doedelzakken, er is genoeg variatie.
(I Keep a) Close Watch is hier de klassieker.

Aangekruist als favoriet:
1. Close Watch
2. Taking Your Life in Your Hands
3. Chinese Envoy