The Stranglers - Black and White (1978)

BLACK & WHITE 1978

Ik heb gisteren nog eens met grote voldoening
naar het derde Stranglers album geluisterd.

Het laatste album met hun rauwe punkgeluid,
al sijpelen de keyboards steeds nadrukkelijker op de voorgrond
en worden de cynische teksten subtieler ... kijk uit voor dubbele bodems.

Tank rijdt meteen je deur plat. Een gepantserd nummer.
I can drive my very own tank ... soldaatje spelen, de man in zijn piemel gezet.

Nice 'N" Sleazy borduurt op de succesformule van Peaches.
Stranglers reggae met wurgende bas en pruttelende keyboards.
De enige single van het 12 nummers tellende album.

Outside Tokyo doet me denken aan het schilderij van Dali
met de smeltende horloges ... een dronken wals die cynisch
het einde ter "tijden" inluidt ... op hol geslagen kapitalisme.

Sweden was een singlekandidaat, maar geraakte nooit verder
dan een videoclip en een Zweedse variant (bonustrack 16).
Ongemeen hitpotent en een zoetzure ode aan het land
waarin Hugh Cornwell nog even biologiestudent was.

Track 4 en 5 zijn op de CDversies van dit album trouwens omgewisseld.
Een foutje van de digitaliseerders dat nadien nooit werd rechtgezet.

Hey! (Rise of the Robots) is overduidelijk een ode aan Devo.
Ook Rok it to the Moon (b-kant van de single die Black & White
vooraf ging) heeft dat mechanische arrangement ...
Ruik ik hier een sneer richting Kraftwerk?

Toiler on the Sea wordt door menig fan (zie wat mijn voorgangers schreven)
als één van de meest onsterfelijke Stranglers songs beschouwd (een live sensatie).
En probeer deze mensen eens ongelijk te geven: sprankelend samenspel tussen keyboard, bas en gitaren ... opspattend water voor de boeg van de drakar.

Oorspronkelijk zou kant 1 uitsluitend nummers van gitarist
Hugh Cornwell bevatten en kant 2 nummers van bassist Burnel.
Maar die laatste had altijd wat meer tijd nodig om met meer
dan een basisriff of thematische inval te komen ...

Curfew is een produkt van toetsenist Greenfield.
Altijd goed voor een satanische grijns in de stembanden.
Net als Tank een stevige, zij het iets meer gewrochte song.
Het refrein wordt door de hele groep meegezongen.

Threatened is van Burnel, maar meteen het zwakste nummer
van het album ... het heeft wel iets aantrekkelijks in de geschifte manier
van zingen, maar muzikaal beklijft het nummer niet genoeg.

In the Shadows is andere koek ... het nummer verscheen een jaar
eerder al als b-kant van de No More Heroes single, maar laat paradoxaal
genoeg een sound horen die de groep vooral op de twee volgende albums
(The Raven en The Meninblack) zou ontwikkelen: experimenteler,
met klemtoon op de sfeerzetting, spelen met de vormgeving.

Do You Wanna en Death and Night and Blood horen samen.
Beide nummers associeer ik onverwijld met de zwart wit beelden
van de film Rumble Fish (met Matt Dillon en Mickey Rourke).
Vechtersbazen op oorlogspad: Greenfield en Burnel.

Enough Time gaat opnieuw richting The Raven.
Met als hoofdingrediënten de stemvervorming (The Meninblack)
en een heel ijle, geïmprovisteerde keyboard melodie (Ice en Sha Sha a Go Go).

De bonustracks op de 2001 remaster zijn echt de moeite.
Mean to Me en Shut Up zijn uptempo rockers uit het vuistje.
Old Codger en Walk on By verraden als nooit tevoren dat de wortels
van deze ouwe ratten onder de punkers eigenlijk in de 60s lagen.

Walk on By zat samen met Mean to Me en Tits als gratis bonus single
bij de eerste Britse persing van het album. De Bacharach cover slaagde er zelfs in
om in datzelfde jaar, als single A-kant heruitgebracht, de Britse top 10 te halen.

Tits, hier in een los uit de pols live uitvoering met introductie
van de daarna solerende bandleden, eindigt zelfs met de volgende quote:
Now you know why nobody wanted to watch us play two years ago ...

Of hoe het viertal het punkmasker op dit album afgooit
om zich te ontpoppen als een schalkse rockgroep met wortels.

Producer Martin Rushent had er genoeg van en zou afhaken
tijdens de opnamesessies van The Raven ("too much synths")
om in 1981 doodleuk Dare! van The Human League te producen.

Na het succes van hun tweede lp en de twee hitsingles daarvan, ging het altijd cruciale derde plaatje volkomen aan de Nederlandse album- en hitlijsten voorbij. En dus ook aan de radio op mijn zolderkamer. Black and White stond bovendien niet in de fonotheek in mijn dorp en bleef een mij onbekend album, al kwam ik later via concerten en live-cd’s wel enkele nummers tegen.

Februari 2020 ging ik met mijn museummaatje naar een tentoonstelling over Vikingen in het Fries Museum in Leeuwarden. We kenden de stad niet en belandden eerst in de voormalige gevangenis Blokhuispoort. Daarin bevinden zich allerlei kleine winkeltjes, waaronder eentje met platenbakken. U raadt het al: deze elpee stond daar ook. Ik had geen zin om de rest van de dag met een elpee te sjouwen, maar het maatje haalde deze aartsluie Viking over om ‘m toch te kopen.

Dat bleek een meer dan goed advies. Vanaf het moment dat ik ‘m thuis opzette, werd deze vijftiger als een dertienjarige omver geblazen. Kant A bevat allemaal volledige buitencategorie topsongs, meestal op hoog tempo, waarbij Dave Greenfields toetsenlijnen raasden als op het debuut, zij het nu nóg heftiger. Dit dankzij het gebruik van een nieuwe set synthesizers, een instrument dat in die jaren aan een snelle ontwikkeling bezig was. Het levert een fascinerende botsing op tussen grommende bassen en nieuwe geluiden, een sound hun tijd ver vooruit. Bizar goed, die kant A.
De B-kant opent even furieus met Curfew, waaruit de albumtitel is gehaald. In de coupletten hoor ik een 7/4 maat, tijdens de toetsensolo zelfs 9/4. Altijd zó fijn als deze band met oneven maatsoorten stoeit! Daarna kakt de plaat enigszins in. Niet vanwege de furie, die blijft; de composities echter doen mij minder.
Op afsluiter Enough Time na dan. Hier klinkt een bliepende synthesizer, geluiden die twee albums later prominent terugkeerden op het eigenaardige Themeninblack, een plaat die ik wél kort na uitgave hoorde. Leuk om hier al een hint daarnaar te horen, mede omdat opnieuw een 7/4 maat in de coupletten wordt gebruikt en het solodeel uit morsecode bestaat.

De teksten zijn donker, maar gelukkig is het mannelijk snobisme verdwenen. Enough Time bevat een apocalyptische waarschuwing: “What’s gonna happen when the sky goes black, what you do when the sea comes back?” Past goed bij de huidige klimaatcrisis.

Op streaming check ik de drie non-albumsingles en bijbehorende B-kanten. Ze zijn aardig, met als topfavoriet Sweden van de A-kant, nu als het Zweedstalige Sverige. Leuk is de pubrock op Mean to Me en vooral Old Codger, met op zang de mij onbekende George Melley en op mondharmonica de vorig jaar overleden Lew Lewis van Eddie and the Hot Rods. Ik hoor iets van The Stranglers vóórdat punk losbarstte.

In 2013 plaatste bastens op pagina 1 bij deze plaat een zeer bruikbare link naar bassist JJ’s herinneringen bij deze songs, waarvoor ik u hartelijk dank. Tjonge, dat Nice ‘n’ Sleazy over het home van de Hell’s Angels bij de Bijlmerbajes gaat, vanuit de trein heb ik dat vele malen gezien! Fijne anekdotes lees ik hier.
Conclusies: de A-kant, Curfew en Enough Time krijgen zeven *, het totaal inclusief bonustracks een 4,5, Leeuwarden moet je minimaal éénmaal bezocht hebben en luister naar het wijze advies van vrienden.