Immortal - At the Heart of Winter (1999)

Had je mij twee jaar geleden gevraagd om deze plaat te beluisteren, ik ging je voor gek verklaren, want ik ben geen Death Metal fan en geen Black Metal fan … of dat dacht ik toch. Sinds een tijdje bewandel ik sporadisch voorzichtig de wegen van deze twee stromingen en vind hier en daar wel schitterende dingen terug, waaronder deze plaat. De aanleiding om Immortal eens te proberen, was het prachtige album Between Two Worlds van I, waar Abbath de grote roerganger is.
Voorgaande plaat effent wel het pad voor snel luistergenot: de stem ben ik al gewoon, de toon van de songs raak ik gewoon, alleen die blastbeasts bevallen mij nog niet, maar ik heb nog alle tijd van de wereld. Ik hoor hier gewoon enorm doorbeukende nietsontziende Metal van het allerzwaarst kaliber, met technisch zeer onderlegde muzikanten en tonnen afwisseling.
Een plaat om luidop van te genieten en mijn favoriet is het titelnummer natuurlijk: wat een monsternummer! Waar heb ik toch die corpsepaint gelaten?

Zojuist voor het eerst beluisterd, en tegen de verwachtingen in ben ik toch behoorlijk onder de indruk. Enkele uitzonderingen daargelaten ben ik niet echt fan van het 'pure' blackmetal-geluid van de jaren '90. Dit album biedt echter meer dan die pure blackmetal. De composities hier zijn ongelooflijk krachtig en zitten boordevol variaties, waarbij de woeste metalen stukken en de rustigere cleane passages elkaar perfect aanvullen en nergens geforceerd klinken. Grootste pluspunt voor mij zijn de leadgitaren, die echt een ijzingwekkend gevoel op weten te wekken. Ergens doet het me heel erg aan de partijen van Chuck Schuldiner van Death denken, maar ook de naam van Metallica doemt bij me op. Daarentegen doet de toon en de klank van het gitaargeluid me denken aan Vildhjarta, een band die zeker de moeite waard is een keer te beluisteren. Ten slotte is de sfeer, wat ook wel een beetje aansluit op het verhaal van de leadgitaren, werkelijk magistraal: de kille, koude, gure winterdagen in het immer koude Scandinavië worden perfect vertolkt door zowel de hoes, de teksten, als het totaalgeluid en de composities op deze schijf. Een briljante samensmelting van alle componenten tot één totaalwerkje dus.

Bij een ander blackmetal-album, het meest recente album van Fluisteraars, merkte ik op dat ik blackmetal 'met een twist' prima te pruimen vind. Hier vallen mij voornamelijk die krankzinnig goede leads op, alsmede een (voor de 'pure' blackmetal) heldere productie en zeer verrassende en vernuftige composities. Daarnaast bevalt het me dat de drummer met voldoende variatie speelt en dat de karakteristieke blackmetal-screams goed te verstaan zijn en fijn in het gehoor liggen.

Met andere woorden: At the Heart of Winter is een blackmetal-album dat op mijn 'goedgekeurd'-lijstje kan worden toegevoegd. Ik zal nog geen cijfer verbinden aan dit album, maar met de score moet het vast goedkomen. Vanavond nog maar een keer luisteren, wanneer het zonlicht plaats heeft gemaakt voor de nacht...

Het einde van de jaren 90 leek geen beste tijd voor Immortal. Het laatste album, Blizzard Beasts, was niet bepaald hun beste werk. En toen moest oudgediende Demonaz zijn gitaar aan de wilgen hangen vanwege een blessure. (Ja, ik weet dat hij bandlid bleef als tekstschrijver, maar aangezien je met de woorden ice, snow, cold en Blashyrkh een nieuwe Immortal-tekst in elkaar kunt flansen, kunnen we ons afvragen hoeveel tijd hij hieraan kwijt was.) Voor veel bands zou zo’n situatie het einde betekenen, of in ieder geval een flinke afname in kwaliteit. Maar niet voor Immortal. Abbath is de uitdaging aangegaan en de band heeft zich hier opnieuw uitgevonden.

De muziek klinkt duidelijk anders dan het eerdere Immortal-werk. De songs zijn langer en technischer. Abbath heeft de plek van Demonaz op de gitaar ingenomen en het moet gezegd: de man heeft een oor voor goede riffs! De stijl van Demonaz paste goed bij de pure black metal van de oudere albums, maar Abbath injecteert een vleug heavy metal in de nummers, waardoor alles heerlijk episch aanvoelt. En nergens verzandt dit in technisch exhibitionisme: het album is erg sfeervol en dit wordt versterkt door hier en daar een wat rustigere passage toe te voegen. Dat laatste moeten we niet te groot maken (het is geen Opeth of zo), maar bijvoorbeeld de intro van het titelnummer geeft aan dat de band ook echt wel rekening houdt met het sfeerelement.

Voor de productie bezocht men deze keer de Abyss Studio van Peter Tägtgren. Een naam die soms niet zo gewaardeerd wordt vanwege vermeende platgeslagen en klinische producties, maar dat hoor ik hier niet zo terug. Het is een lekker knallend album waarop je alle instrumenten goed kunt horen, en dat is precies wat At the Heart of Winter nodig heeft. Het grootste euvel van voorganger Blizzard Beasts— een fletse, dunne productie die alles doodsloeg — is daarmee opgelost.

Ik had deze op 4* staan, maar nu ik hem weer heb geluisterd, ga ik daar een halfje bij doen. Mijn favoriete plaat van Immortal.

Tussenstand:
1. At the Heart of Winter (4,5*)
2. Battles in the North (4*)
3. Pure Holocaust
4. Diabolical Fullmoon Mysticism
5. Blizzard Beasts (3*)