GZA - Pro Tools (2008)

Ik vind het wel tof eigenlijk.. Jammer van zijn zoontje.

Live is hij niet om aan te horen en de verkoopcijfers van zijn albums vallen flink tegen. GZA/Genius heeft geen vlekkeloze reputatie en is lang niet zo bekend als veel van zijn Wu-Tang-collega’s. Maar in tegenstelling tot deze collega’s probeert hij het geluid dat de Wu-Tang Clan in 1993 roem bracht wel trouw te blijven, getuige zijn vijfde soloalbum Pro Tools.

Pro Tools is een album dat de luisteraar nergens omverblaast en dat geen enkel moment echt verrast. En dat is juist fijn, want dit is precies de kern van het geluid dat we van GZA/Genius kennen en wat hem zo onderscheidend maakt. Rappend lijkt hij de rust zelve – hij klinkt soms zelfs alsof hij midden in een couplet zo in slaap kan sukkelen – maar weet hij toch op een merkwaardige manier altijd de aandacht van de luisteraar goed vast te houden. Zijn lichte stemgeluid werkt op die manier haast hypnotiserend, wat perfect aansluit bij het soort rapper dat GZA/Genius is.

Hij is namelijk een verhalenverteller in hart en nieren. Het heeft weinig zin om precies te vertellen waar de teksten over gaan, het is veel fijner het als luisteraar over je heen te laten komen. Om toch een illustratief voorbeeld te geven, de eerste regel van het zwartgallige Cinema: “There was a clubhouse, owners kept special guestin’//Place kept darker than the room I rest in.” Meer dan twee regels heeft GZA/Genius niet nodig om een sinistere sfeer te scheppen. Na hiermee een uitstekende bodem te hebben gelegd, wat overigens ook toe te schrijven is aan de goed verzorgde productie, gaat hij gretig door met fantasierijke en beklemmende verhalen over fictieve personages.

Deze verhalen-vertellerij is iets wat GZA/Genius compleet uniek en authentiek maakt. Maar hij leunt niet op deze kwaliteit, want op Pro Tools staat lang niet alles in het teken van de verhalen. Ze vormen meer een welkome onderbreking tussen de gewonere nummers, zoals de vermakelijke opener Pencil, een kleine reünie met RZA en Masta Killa die de oude Wu-Tang-dagen voor even doet herleven. Alphabets leunt met een intelligente tekst (“My inkt lay all over the sheets//Letters gather around, form words, evertime to me”) op het sterke pianoloopje van True Master, een Wu-Tang gerelateerde producer die al tijden meedraait.

Hij is een van de leden van het Wu-Tang gerelateerde productieteam (o.a. Arabian Knight, Bronze Nazareth en Mathematics) dat onder aanvoering van RZA (die twee beats levert) de muziek van Pro Tools verzorgt. En dat is de reden dat het album zo’n klassieke sound heeft. De beats zijn simpel van opzet en hebben geen hoog tempo, maar sluiten daarmee perfect aan bij de raps van GZA/Genius, die zijn werk voortreffelijk doet. Net zoals dertien jaar geleden, toen hij het legendarische Liquid Swords opnam, lijkt hij zich van niemand om zich heen iets aan te trekken en trekt hij volledig zijn eigen plan. Speciale vermelding verdient nog producer Black Milk, die onlangs ook al furore maakte op het album van Elzhi, voor zijn indrukwekkende beat van 7 Pouds, die maar weer eens onderstreept dat de producer een van de betere is vandaag de dag.

Het enige dat van het gebruikelijke plaatje afwijkt is Paper Plate, waarop 50 Cent flink gedisst wordt. Het is jammer om te zien dat GZA/Genius zich tot het dissen van iemand als 50 Cent moet verlagen om aandacht te krijgen, maar de manier waarop hij het doet is dan wel weer typerend: bijna betogend onderbouwt hij over een traag piano-melodietje en met dito raps zijn mening, die erop neer komt dat GZA/Genius “lyrical and not material” is en dat een gemaakt en eenzijdig artiest als 50 Cent dat moet respecteren.

Dus zelfs als hij zich inlaat met het dissen van bekende mensen, lukt het GZA/Genius een sterk nummer af te leveren. Toch is Pro Tools geen feilloos werk geworden. Enkele nummers zijn net wat te gewoon om na herhaaldelijk luisteren nog enige toevoegende waarde te hebben, en, wat nog erger is, veel gastrappers bakken er weinig van. Als True Master achter de microfoon kruipt, is het nog prima om aan te horen, maar op het moment dat GZA’s zoon Justice Kareem ten tonele verschijnt, wordt het desbetreffende nummer meteen twee keer zo slecht. Met een raar, verdrongen stemmetje, geen flow en saaie teksten slaat hij de plank met elke regel mis. Dat doet hij niet een, maar twee nummers, wat nogal veel is voor een cd van minder dan drie kwartier.

Pro Tools kan deze missers hebben, want verder is het een meer dan degelijk album geworden. GZA/Genius is en blijft de meester van het verhalen vertellen en productioneel blijft hij trouw aan de welbekende Wu-Tang-sound. Meer hoeven we eigenlijk ook niet van hem te vragen.

Bron: Hiphopleeft, maar op ook KindaMuzik, in verkorte vorm, te lezen.