Björk - Vespertine (2001)

Blijf dit album maar draaien. 4,5 dik verdiende sterren.

Ik heb het onlangs ook nog eens gedraaid. Ongeacht dat er heel bijzondere dingen op te horen zijn wist het me nooit in zijn geheel te boeien, maar ik had nu het gevoel dat er toch nog wel meer in zit.

Laatst aangeschaft, vind deze plaat vele malen beter dan Debut, heerlijk rustig maar toch iets onderaards wat er achter schuil gaat. Met Debut irriteren de 'bonk bonk' nummers mij mateloos.

Dit is één vloeiende lijn van prachtige nummers, met name de eerste helft. Tweede helft moet ik nog vaker luisteren. Daarna geef ik mijn oordeel.

Ik ben totaal onbekend met haar albums, ken haar natuurlijk wel van wat "hits" of in smaenwerking met andere artiesten,
is dit een goed album om mee te beginnen?

Ik ben zelf met dit album begonnen. Het is vergeleken met haar andere werk nog vrij 'rustig'. Dit was voor mij in ieder geval een goed begin

En...
4 --> 4,5

Als ik je top 10 zo bekijk lijkt dit me zeker een goed album om mee te beginnen, deek. Maar eigenlijk zijn Debut en Homogenic ook een goede keuze.

Björk beschreef deze plaat als een geheel van alles die zich onder haar huid afspeelde. Ik kan mij helemaal in deze beschrijving vinden. Je hoort als het ware de rare hersenkronkels die uit deze exentrieke dame komen.

Het is een soort mix van kalmte en onderdrukte angst... Prachtig toch deze plaat staat in schril contrast met haar vorige werken zoals Debut en Post. Debut was het iets speelsere broertje terwijl Post dan het excentrieke tegenhanger vormt voor deze plaat.

Ik heb telkens de indruk dat deze drie en wsl ook homogenic samen eignelijk een beeld geven over de ware aard van deze dame. Kun je deze artieste omvatten in een zin...

Neen dat msh niet maar volgens mij wel in 4 platen. Laat het dan haar eerste 4 officiële albums zijn. Dit is toch zeer lovenswaardig voor een artieste dat ze haar hele persoonlijkheid in haar muziek kan leggen. Dit lukt enkel de groten der aarde reken voor mijn part dan maar Björk bij deze selecte groep.

Toen ik een jaar of zeventien was kreeg ik deze cd voor mijn verjaardag.
Ik was namelijk erg onder de indruk van het nummer Yoga en wou dus graag het gehele album horen.
Toen ik eenmaal het album in handen had, was ik teleurgesteld: geen Yoga. Ik luisterde het album even door een dag later en het was niet mijn ding.

Zo ruste het album jaren lang op mijn cd speler.

Op een avond toen ik mij wat sip voelde en ik graag wat muziek wou tijdens het luisteren kon ik maar niks vinden wat bij mijn stemming paste. Toen zag ik Vespertine weer op mijn cd speler liggen.

Het werd een onwijs intense ervaring om een zwaar melancholisch verhaal te lezen in een melancholische bui samen met Vespertine.
Toen drong het album tot mij door en begreep ik 'm. Sindsdien trek ik 'm alleen op speciale momenten uit de kast, want ik wil niet het risico lopen om een grijs te draaien. Dat ik het album als "gewoon" ga ervaren. Dat hou ik al sinds 2001 vol en ik geniet er iedere keer nog steeds zo intens van.

Daarom is het niet meer dan terecht dat ik hier alleen maar de volle vijf sterren kan geven.

Hidden Place

Voor de opvolger van het meesterwerk ‘Homogenic' (de soundtrack ‘Selmasongs' even buiten beschouwing gelaten) dook Björk verder het experiment in. Met haar meest intieme hersenspinsels weefde ze een cocon rond zich, die ze verpakte in delicate elektronische arrangementen. De titel plukte ze uit de botanische terminologie - ‘Vespertine' staat voor een bloem die haar kelk pas 's avonds openvouwt - en duidt meteen op het nachtelijke karakter van de plaat: sluipende beats, sacrale klassieke invloeden en melodieën die flirten met het ritualistische. De breuk met popinvloeden maakt dit haar minst toegankelijke album, maar tevens haar grootste artistieke verwezenlijking.

In vergelijking met de eclectische voorganger gaat ‘Vespertine' voor een totaalgevoel, waardoor individuele songs minder uit het beeld springen. Toch staat het buiten kijf dat elk nummer alweer een toonbeeld van detailwerk is. Het uitgelezen voorbeeld daarvan is natuurlijk ‘Pagan Poetry', het meest bewonderswaardige werkstuk dat Björk tot nog toe neerpende. De doorbraak van een intensere persoonlijkheidsbeleving, dankzij de overgave aan de liefde, wordt met ritualistische beats, Aziatische invloeden en gelaagde vocals als een sprookje gepresenteerd, dat in de verstilde finale een amoureuze epifanie bereikt. Ook de orkestratie van opener ‘Hidden Place' intrigeert onmiddellijk: een sluimerende, diepe beat overspoeld door golven van strijkers. De verhaalde voorzichtige fysieke exploratie van brandende liefde is in se uiterst herkenbaar, maar transformeert door het klankpatroon tot een bijna onaardse emotie.

Dergelijke dualiteiten doorspekken de plaat. Het belgerinkel in het instrumentale ‘Frosti' verenigt resonanties van melancholische tragiek en kinds geluk. Boven ‘An Echo, A Stain' pakken zich donkere wolken samen wanneer de aanraking, in de eerste nummers nog zo teder beschreven, plotseling in plaats van intimiteit een dreigende beklemming evoceert. Dit alles in zeer doorzichtige termen, want hoewel de muzikale drempel duidelijk verhoogd is, zijn de teksten van ‘Vespertine' veel tastbaarder dan andere pennenvruchten. De gebruikte beeldtaal is toegankelijker en helpt de diepste gevoelens naar boven te brengen. Om geborgenheid uit te drukken zal je bijvoorbeeld moeilijk een treffender beschrijving vinden dan "I have a recurrent dream every time I lose my voice, I swallow little glowing lights my mother and son baked for me" (‘Heirloom').

De reis door Björks inner sanctum gidst je subtiel langs alle hoekjes en kantjes. In ‘Cocoon' bezingt ze de serene liefde in een engelachtig hoge toonaard, terwijl het gekraak van haar stem - eveneens weerspiegeld in het arrangement - haar porositeit benadrukt. Toch is er ook plaats voor vleselijke passie, op ‘Harm of Will' als een nagenoeg religieuze belevenis voorgesteld. De song verheft de seksualiteit van Harmony Korines expliciete scenario ("He placed her unclothed long (long) longlegged atop the family tree") tot een sacraal ritueel.

Hoewel de meeste critici zich uiterst lovend uitdrukten over zoveel schoonheid, hoorde je hier en daar de kritiek dat ‘Vespertine' te monotoon klinkt om echt indruk te maken. Als je je ten volle openstelt voor het album is ‘in trance voerend' echter een betere bewoording. De plaat is gestut op enkele basisthema's, zowel op muzikaal als op tekstueel vlak, die door herhaling de luisteraar echter volledig absorberen. Eens je de beleving van het album ten volle ondergaan hebt, zou een doorbreking van het patroon fataal zijn. Na de intimistische openers ‘Hidden Place' en ‘Cocoon' lijkt de overgang naar een meer extravert ‘It's Not Up to You', de song die qua klank de schakel met ‘Homogenic' vormt, zelfs al te abrupt. ‘Vespertine' is zeker en vast geen plaat die iedereen kan bekoren; het is dan ook geen commercieel massaproduct, maar een delicaat artefact.

Leander, prachtige recensie!
Ik zag tot mijn schrik dat ik hier nog niet eens een stem had staan, bij deze.
4,5 sterren met een grote kans op hoger, wat een album is dit.

Je bent niet de enige sq. De intieme en erotische gloed die over dit album hangt is toch bijna niet te missen? Ook de clips van Pagan Poetry en Cocoon sluiten mijns inziens mooi aan bij deze sfeer.

"Who would have known that a boy like him
Would have entered me lightly
[...]
Who would have known that a boy like him
After sharing my core, would stay going nowhere
[...]
Who would have known that a boy like him
Possessed of magical sensitivity
Would approach a girl like me
Who caresses cradles his head in her bosom

He slides inside
Half awake, half asleep
We faint back
Into sleephood
When I wake up
The second time, in his arms
Gorgeousness
He's still inside me
[...]
A train of pearls
Cabin by cabin
Is shot precisely
Across an ocean"

Inderdaad een mooi stuk Leander1991! Alleen bij:


denk ik toch echt aan Medúlla.

Na het 'Royal Opera House' concert DVD gezien te hebben heb ik nog meer respect voor deze vrouw! En die was al immens. Hoe 'Unison' live wordt vertolkt bracht tranen in mn ogen, zo mooi en overweldigend. Homogenic blijft tot nog toe mijn favoriete Björk album maar Vespertine is specialer, de onderhuidse sfeer kruipt zover naar binnen dat je bijna hypergevoelig wordt voor alles om je heen.

Tweede Björk-plaat die ik aangeschaft heb, nadat Homogenic een enorme indruk op mij achter liet. Gelukkig heb ik bij die plaat mijn lesje geleerd: de muziek van deze dame leent zich niet voor snel luisterwerk. Een zeer intieme en sensuele plaat van Björk; ik hoor hier en daar al zeer mooie klanken, maar de echte wurggreep moet nog komen.

3 jaar heb ik deze plaat al in de kast liggen en Hidden Place blijft me nog altijd op dezelfde manier bezweren

Tamelijk ijzig en koud op een zeer irritante manier. Het irritante gekerm van Bjork is een van de hoofdredenen dat ik haar buiten dit album links laat liggen. Had het in mindere mate ook al met Portishead. Velen zullen het genre ongetwijfeld onarmen vanwege al de weirde electronica maar het doet me helaas helemaal niets.

Björk heeft idd een stem die makkelijk tegen kan staan. Ik moest er zelf ook aan wennen. Het : "tamelijk ijzig en koud" kan ik dan weer moeilijker plaatsen. Ja, dit album klinkt soms als een winterlandschap, maar dan wel een die betoverend en sprookjesachtig is. Ondanks de sneeuw is de muziek juist warm, sensueel en gevoelig. Organische elektronica las ik bij Herman en dat is beschrijving die ik graag onderschrijf.

Zo ervaar im het niet. Het snerpt bij een nummer als Cocoon op een manier die erg ver van me afstaat. Het voelt als een instrumentale plaat waar de zang is opgeplakt in plaats van andersom.

Wat een absurd lage score. Ik kan je redenatie vrij goed volgen, maar je stem lijkt meer op een statement dan op een daadwerkelijke mening.

Gelukkig hou ik me niet zo bezig met een zogenaamde objectieve score. Snap best wel dat het het niet leuk is als een van je favoriete albums een lage score krijg maar ik vind het gewoon een verschrikkelijk irritant geheel. Als ik een statement zou willen maken waarop moet ik dat dan baseren?

De wereld van Björk heeft mij altijd weten te raken, in het bijzonder haar muziek uiteraard. Wat Kate Bush is voor Engeland, Sinéad O'Connor voor Ierland is Björk voor IJsland. Is mijn mening.

Maar ik kan ook heel goed snappen waarom mensen haar muziek irritant vinden.

Maakt me ook niet uit hoor - ik was wat verwonderd

Een betere vraag is misschien waar je irritatie op gebaseerd is. Je schrijft wel dat het je niets doet, maar tegelijk valt al enkele keren dat woord irritatie.

Ik denk dat deze muziek je gewoon (nog) niet ligt maar het omwille van de hoge waarderingen wel wilde proberen. Als je dan niet hoort wat anderen er blijkbaar wel in horen kan dat frustrerend zijn.

Nee, zo bedoelde ik het niet. Het was maar een losse opmerking

Sterker nog ik heb het album blind gekocht vanwege de waardering, maar ik had aan de hand van Portishead kunnen weten dat dit waarschijnlijk niets zou worden.

Tsja, ik kan we begrijpen dat albums als Third van Portishead en deze onder de huid gaan zitten. Alleen is dat bij mij niet het geval.

1:34:37 Uur tranen in mijn ogen: Bjork - Royal Opera House

Vespertine vind ik toch een stuk minder dan Debut, Post en Homogenic. Enkele Pagan Poetry is een echte topper, verder vind ik It's Not Up to You en Unison ook wel mooi. De andere tracks weten me echter veel minder te overtuigen.

Het mooiste album van Björk - vandaag voor de eerste keer beluisterd! - waarbij de opening van grootse schoonheid is. Ja ja, albums van Björk liet ik tot voor kort altijd links liggen. Zal misschien wel komen door haar vreselijke acteren in die filmdraak "Dancer in the Dark". Zingen kan ze daarentegen wel. Dat heeft ze in dit bijzonder sfeervolle album wel bewezen, waarbij de prachtige elektronische muziek en het koortje op de achtergrond zeker niet onvermeld mag blijven.

Op het moment zit ik in een compleet verduisterde Mexicaanse avondbus. Het complete gebrek aan licht en de vrij enthousiaste airconditioning hierbinnen betekenen dat ik vals kan spelen en Vespertine in een warm klimaat (zo’n 30 graden hier buiten) kan afspelen. Want ja, de enige mogelijke reden dat Vespertine nooit mijn favoriete album aller tijden kan zijn is dat het onmogelijk volledig tot zijn recht komt als de thermometer boven de 15 graden uitkomt. Maar als je de ijzige warmte in je omgeving voelt, nestelt deze muziek zich in je hoofd als geen ander.

Voordat ik een copyrightclaim aan mijn voeten heb: die paradox van ijzige warmte heb ik niet van mezelf. Ik heb hem van een concurrerende website, om precies te zijn de RYM-gebruiker GrapeOfWrath, die de term “icy warmth” gebruikt om de Vespertine-sfeer te duiden. Een vrij simpele beschrijving natuurlijk, maar ik ben in de tien jaar dat ik dit album ken nog geen betere tegengekomen. De ijzige warmte op Vespertine uit zich, zoals misschien te verwachten, vrij letterlijk, met winterse xylofoons en statige vioolarrangementen tegenover knisperende elektronische percussie en zalvende harptonen. Veel indrukwekkender is echter dat de emotionele dimensie van de twee woorden zo goed verkend worden. Op An Echo, A Stain klinkt Björk afstandelijker dan ergens anders in haar discografie, tot de dissociatie bij de luisteraar naar het einde toe opengebroken wordt door haar steeds venijnigere stem en een draaikolk van violen. Even terug daarentegen laat ze in het eindeloos fragiele Cocoon zien dat ze muziek kan maken die zo naakt en intiem klinkt dat je praktisch het idee hebt dat ze naast je in je oor aan het hijgen is tijdens - nou goed.

Een gerelateerde tegenstelling binnen Vespertine: seksueel en pastoraal. Een voorbeeld hiervan kunnen we in hetzelfde nummer vinden: in de ongekend mooie afsluiter Unison bezingt ze seks op een manier zo poëtisch dat je je niet kan voorstellen dat de bezigheid ooit iets banaals met zich mee zou kunnen brengen. Het is echter de begeleiding van, zo lijkt het wel, duizenden koorstemmen die de boodschap van deze tekst verheft tot een goddelijke schoonheid. Nog een tegenstelling? Oke: van kleiner dan klein naar het weidse dat we altijd met IJsland associëren, zoals in Undo, met zijn refrein dat zo mooi is dat Mount Eerie er een paar jaar later een heel nummer aan heeft gewijd. Eigenlijk verwoord ik het te simpel, want hoewel het nummer inderdaad ingeluid wordt met een lieve ingetogenheid die je ervan overtuigt dat je in hetzelfde zolderhokje als Björk zit, en hoewel het nummer inderdaad daarna langzaam opbouwt naar een ontlading vlak voor de derde minuut die je als het ware een paar meters boven jezelf laat zweven, gaan we daarna weer terúg naar zolderhokjesklein, en dan weer terug naar wolkenzwevendgroots, om wéér terug te gaan!

Ik hoop dat ik in de bovenstaande misschien iets te lange zin duidelijk heb kunnen maken welk effect deze tegenstellingen binnen Vespertine op me hebben. Als dat nog niet zo is: het is ongelooflijk meeslepend hoe Björk zulke tegenstrijdige elementen binnen haar muziek kan combineren, en precies daarom komt de winterse sfeer van dit album, wat mij betreft haar hoogtepunt, zo verschrikkelijk overtuigend binnen.

De man naast me kijkt overigens een film op het schermpje recht boven onze stoel en bereidt zich ongetwijfeld alvast voor op de warme blauwe zee bij onze volgende bestemming. Hij vraagt zich misschien af waarom ik compleet geen oog heb gehad voor deze best leuk uitziende film. Kan hij weten dat ik in het afgelopen uur zo’n 6843 kilometer hiervandaan boven de IJslandse wolken heb gezweefd.