Nine Inch Nails - Pretty Hate Machine (1989)

Het eerste wapenfeit van Trent Reznor. Opeens was hij daar, en hij stond er dus ook gelijk.
Wat hij hier laat horen was voor mij totaal nieuw. Zoveel agressie en tevens zoveel schoonheid in electronica kunnen stoppen.
Nine Inch Nails was (en is) erg vooruit strevend.

Head Like A Hole is een geweldige opener, al klinkt het nu na al die jaren voor mij een stuk minder hard als toen ik het de eerste keer hoorde. Toen werd ik totaal van de wereld weg geblazen.

De overgang naar Terrible Lie is erg mooi gemaakt. Luister vooral goed naar de keyboardlijnen bij het soort van refrein. Er zitten zoveel meer lagen in deze muziek, die je vaak de eerste paar keren nog niet helemaal goed hoort.
Hier is echt wel goed over na gedacht.

Vergeet niet dat hij dit album helemaal alleen in elkaar heeft gezet. Ook bij Down In It heb je het idee dat je hier een hele band hoort; niet dus.
Wat moet er in dat brein om gegaan zijn, om hier mee in de muziekwereld te stappen.
En dit mooie nummer is zelfs een van de mindere van dit album. Zegt duidelijk iets over de rest.

Sanctified heeft een mooie baspartij, die dus blijkbaar gewoon uit een doosje getoverd wordt. Waarschijnlijk ben ik een van de weinige die in dit nummer het geluid van Joy Division in terug hoor.
Je hoort ook een geluid er in terug dat mij sterk doet denken aan het reanimatie apparatuur. De muziek lijkt in de verte ook op Frankie Goes To Hollywood.

Het beste nummer van dit album blijft toch wel Something I Can Never Have. Die opbouw van dit nummer is niet te overtreffen.
Ik werd vooral ontroerd toen ik het terug hoorde in de film Natural Born Killers, en vanaf toen hoort hij toch wel bij de 10 mooiste nummers die er ooit gemaakt zijn.
Het geeft me rust, maar pept me tevens weer op.
Knap als je dat klaar krijgt.

Kinda I Want To klinkt redelijk toegankelijk, en ook behoorlijk dansbaar.
Ik heb het idee dat de tekst over een persoon gaat die zich niet bij een relatie kan houden.
Autobiografisch??

Het derde hoogtepunt vind ik toch wel Sin. De vergelijkingen met Front 242 zijn wel hoorbaar. Maakt het er niet minder spannend om. Het enige minpunt is het af geraffelde einde. Daar had meer in gezeten.

Zo vind ik bij That’s What I Get vooral het begin erg sterk, maar verwacht vervolgens te veel van het nummer. Gelukkig komt het halverwege nog even terug, maar ook hier viel meer uit te halen. Ik hoor hier wel Depeche Mode in terug.

Natuurlijk moet er ook een nummer op staan wat terug grijpt naar andere grootheden uit de elektronische muziek. Bij The Only Time lijkt het alsof ik een samenwerking hoor tussen Soft Cell en Foetus. Het sensuele van Mark Almond zit hier wel in verborgen.

En dan de afsluiter.
Dat is eigenlijk gewoon een echt House nummer.
Ringfinger had een stuk harder gemixt mogen worden. Gemiste kans. Sommige stukken komen goed uit de verf, maar vooral het begin is te zacht. Juist dat thema wat steeds terug komt is het mooiste.

Nu het concert in de HMH er aan komt, luister ik het oeuvre van NIN nog maar 's door. De kans is blijkbaar groot dat het hun laatste optreden in Nederland is...

Dit album leerde ik 10 jaar geleden kennen, toen ik binnen een paar weken het complete oeuvre van Trent Reznor bij elkaar kocht. Zo gek van The Fragile was ik. Gelukkig ging de rest er ook goed in.

Nu 10 jaar later is het wel redelijk bezonken en hoef ik dit album niet meer zo vaak te horen; ik ken het eigenlijk wel van buiten en het heeft niet zoveel verrassends meer te bieden. Voor de kick luister ik liever Broken of The Downward Spiral nog 's terug... Dit album klinkt toch wat meer gedateerd en wat minder overweldigend dan bv. die platen.

Maar niettemin blijft dit een dijk van een plaat waarop een jonge Reznor eens goed zijn teenage angst en liefdesverdriet van zich afbrult. De oprechtheid die hij hier tentoonspreidt is dan ook het sterkste punt van dit album, wat mij betreft.

Wat dat betreft zijn het dit soort rake teksten die onder de huid kruipen:

Why does it come as a surprise.
to think that I was so naive.
maybe didn't mean that much.
but it meant everything to me.

(over zijn eerste serieuze vriendin die hem dumpt voor een ander, uit That's What I Get)

Ik hoop dat ze in de HMH ook weer Head Like a Hole en Terrible Lie (in '00 begonnen ze op Werchter zelfs hun optreden met die 2 nummers, geweldig) spelen. Maar eigenlijk mogen ze allemaal wel voorbij komen, want mindere nummers staan hier niet op.

Dit is dus het debuut van Nine Inch Nails, een groep die ik een paar weken terug ontdekt heb en er inmiddels helemaal van ondersteboven ben. Een band als NIN heb ik eigenlijk nog nooit eerder gehoord, een genre opzich.

De kennismaking kwam met The Downward Spiral, een depressieve maar geweldige plaat. Deze plaat heeft datzelfde, duidelijk herkenbare, Nine Inch Nails geluid: agressief en op deze plaat worden ook veel synths gebruikt, wat de plaat alleen maar beter maakt.

Nummers als Head Like a Hole, Sin, Terrible Lie en vooral Something I Can Never Have maken deze plaat voor mij tot een zeer goed debuut.

Deze ga ik zeker vaker draaien!

Ik kwam op het spoor van dit album via YouTube. Bij een tribute-video werd Something I Can Never Have gedraaid. Ik vond dat meteen een heel mooi nummer en ben meteen gaan opzoeken van wie het was en op welk album het stond. Een paar maanden later kocht ik het album, samen met zijn opvolger The Downward Spiral. Ik kende toen inmiddels ook al Head Like A Hole, Terrible Lie en Sanctified van deze plaat: alle drie uitstekende nummers. Ik ben hem met veel verwachtingen gaan luisteren en ik werd toch een beetje teleurgesteld. Ik kwam tot de conclusie dat de vier willekeurige nummers die ik van deze plaat geluisterd had ook de vier beste van de plaat waren en dat de rest wat minder was.

Head Like A Hole is een uitstekende opener. Een mooi gelaagd intro waarna een NIN-tirade start die ook nog eens swingend is. Dit vloeit heel mooi over in het woedende en dreigende Terrible Lie. In het refrein creëert Trent Reznor met zijn keyboard een naargeestig, kaal landschap. Een angstige muis rent over deze vlaktes heen, op zoek naar een verstopplek, terwijl een bloeddorstige arend over de vlaktes heen vliegt en zich klaar maakt om zich op zijn weerloze prooi te storten. Ik weet bij dit nummer nooit of ik de muis ben of de arend.

Dan komt Down In It. Begint heel interessant, maar maakt zijn pretenties niet 100 % waar. Wel een goede tekst en hoewel het een van de mindere nummers van de plaat is hoor je toch dat Reznor heel creatief is. Bij Down In It luister ik mijn oren uit, als ik het zo mag noemen. Zoveel geluidjes en melodielijntjes.

Dan zijn we aanbelandt bij de twee beste nummers van de plaat, die het mooiste zijn als je ze in combinatie met elkaar luistert: Sanctified en Something I Can Never Have. Dit omdat ze zo mooi in elkaar zijn vervlochten, zo erg bij elkaar horen, dat ze net zo goed als een lang nummer op de plaat hadden kunnen staan. Sanctified: een beklemmend klaaglied. Reznor is wanhopig omdat hij een kant op gaat die hij niet wil, maar er zelf geen controle over heeft. Ik stel me zo voor: een alcoholist die zijn verslaving nooit heeft willen erkennen, altijd heeft gezegd zo te kunnen stoppen, altijd in de waan is gebleven dat hij de controle nog had, die als hij wil stoppen tot de ontdekking komt dat hij echt verslaafd is en dat de controle nu heel ergens anders ligt. Sanctified gaat niet over een drugs-, rook- of alcoholverslaving, maar over verslaafd zijn aan een meisje. Reznor zit verstrikt in een liefde die zijn leven langzaam afbreekt, maar kan niet meer ontsnappen. Tussen alle wanhoop in, klinken in de verte al geluiden van Something I Can Never Have. Als iets dat op de loer ligt, in het verschiet ligt, maar nog niet helemaal te voor schijn komt. Reznor is woest op zichzelf; doet zichzelf pijn; probeert zijn woede te bekoelen met bloederige wonden. Dan bereikt Reznors lied van zelfbeklag zijn climax. I AM SANCTIFIED INSIDE YOU zingt hij wanhopig, en dat is het moment waarop hij op zijn knieën zakt en verdoofd op de grond gaat liggen, toegevend aan de roep van de diepte. Het bloed stroomt uit zijn zelf veroorzaakte wonden, de levenslust loopt uit hem weg, terwijl hij hulpeloos op de koude vloer ligt. Hij doet geen poging meer om zijn triestheid weg te drukken en laat alles over hem heen komen in de vorm van de donkere nacht. De tv klinkt nog zachtjes op de achtergrond, maar alles gaat nu aan hem voorbij. Alleen hij, zijn depressie en zijn trieste herinneringen zijn er nu nog. Snijdende geluiden klinken, geluiden die door merg en been gaan, als een grote zaag die door hem heen getrokken wordt en die op zijn moordende weg zoveel moois kapot maakt. Pianotonen klinken, donkere bastonen werken hierop in. Something I Can Never Have is begonnen. Hij denkt terug aan tijden toen het beter was... en hij denkt aan hoe hij dat alles vernield heeft.

You'll make this all go away, you'll make this all go away
Hij smeekt om genade, om een eind aan al zijn pijn. Hij smeekt om nog een kans, om alles nu beter te doen. Maar hij weet dat hij dat nooit kan krijgen, en dat dat zijn vloek is. De vloek die hij de rest van zijn leven zal moeten meedragen. Het einde van het nummer is als een bijna dood-ervaring. Een aantal seconden staat de hoofdpersoon direct in contact met het hiernamaals, met de dood, maar het nummer eindigt weer terug op de aarde, waar hij nog steeds hoort.

Na dit nummer kan ik niet meer echt lyrisch zijn over dit album. Kinda I Want To, Sin, Ringfinger: het zijn best goede nummers maar ze doen me veel minder dan het latere werk van NIN en ook minder dan de eerdere nummers van dit album. En dat maakt Pretty Hate Machine voor mij een beetje een vreemd album. Het merendeel zijn wel aardige nummers, maar niet ontzettend goed. Een beetje zoals een debuut voor mij wel mag klinken, namelijk een artiest/band die de ambities al wel heeft, maar ze nog niet op volle kunnen uitwerkt. Een debuut met wat experimenten in een pril stadium. Maar dan opeens staan er twee dijken van nummers op (moet ik zeggen welke ik bedoel? ) die zo bovennatuurlijk goed zijn, en die eigenlijk tot het beste werk van NIN behoren, zodat het lijkt alsof deze band zojuist zijn grootste meesterwerk heeft afgeleverd. Daarom een ongebruikelijk debuut. Mijn eindscore is een 4.0 omdat Sanctified/Something I Can Never Have echt heel veel goed maken.

Prima debuut, al valt het een beetje in het niet vergeleken met de rest van het oeuvre van Nine Inch Nails. De songs zijn hier makkelijk te behappen en vrij compact, met veel invloeden van een band als Depeche Mode. Alles klinkt met terugwerkende kracht best toegankelijk en haast poppy, iets dat je in 1989 niet direct zou zeggen. De produktie is helaas een beetje achterhaald- alles klinkt een beetje blikkerig en kaal. Neemt niet weg dat er veel sterke songs aanwezig zijn, met als positieve uitschieters het intense Something I Can Never Have en het catchy uptempo Sin. Een paar jaar later zou Trent Reznor het perfecte bandgeluid bewerkstelligen met het oneindig meer sombere en superieure The Downward Spiral.