The Stranglers - The Meninblack (1981)

THE GOSPEL ACCORDING TO THE MENINBLACK 1981

Zanger en gitarist Hugh Cornwell zat in 1980 een gevangenisstraf uit
wegens drugsbezit. De band hield een commerciële kater over aan het
nochtans prachtige en zwaar onderschatte album The Raven uit 1979.

Drummer Jet Black deelde zijn fascinatie over UFO's
en buitenaards leven met de overige bandleden en zo groeide
in de cel bij Cornwell het idee om een heel conceptalbum te maken
rond het thema van de meninblack: sinistere heren die mensen
die getuige waren van UFO waarnemingen en ontmoetingen
de mond te snoerden. U kent wellicht de film met Will Smith.

Two Sunspots, een ode aan de vrouwelijke tepels, was de start.
Dat nummer bestond in 1979 al in een demofase, maar pastte
niet meteen in het eerder politieke concept van The Raven.

In de studio werd het nummer vertraagd en met een voice pitcher
werden de haast griezelige vocalen van de aliens ingezongen.
Meninblack is track 10 van het album The Raven.

In 1980 releasten The Stranglers twee singles.
Het povere Bear Cage en het werkelijk sublieme Who Wants the World.
De b-kant van dit nummer heette The Meninblack (Waitin' for Them)
en bleek achteraf een instrumentale versie van albumtrack 4.

Bear Cage is een bonus op de CD release van The Raven.
Maar de beide nummers van Who Wants the World ontbreken
(wat een nalatigheid) op de CD remaster van The Meninblack.

De single was een soort introductie op het gospel album.
In Who Wants the World wordt de vraag gesteld wie er nog wat
zou willen geven voor deze aardbol met al zijn menselijke exploten?

In de theorie die The Stranglers op dit album ontwikkelen
wordt ervan uitgegaan dat de menselijke soort een experiment
is dat door aliens begonnen werd (en waarvan je in de bijbel
sporen kan terugvinden). Natuurlijk gaat het om fictie.
Maar fictie die erg in trek was in de jaren '70 en '80.

Het Laatste Oordeel (beschreven in de apocalyps) wordt
in die theorie gezien als de wederkomst van deze beschaving
die ooit het menselijk experiment begon: Second Coming.

Dit album wil die spanning oproepen tussen een ontspoorde mensheid
en haar scheppers (de aliens) die het plan hebben de stekker uit te trekken.
Een alternatief doemscenario in volle postpunk tijdperk.

Waltzinblack is het bekendste nummer van deze plaat.
In een walstempo (Golden Brown zou een jaar later volgen)
rukken marsmannetjes met hun kriegelig gegiechel op
en teisteren ze langzaam de boxen van je stereoketen.

De instrumental werd door de BBC gebruikt
voor een docureeks en kreeg daardoor bekendheid.

Just Like Nothing on Earth is de tweede single van de plaat.
Een nummer zonder enige hitpotentie (de platenbonzen wisten
niet wat ze met deze plaat moesten aanvangen). Nochtans heeft
de groep de behoorlijk ingewikkelde song live graag gebracht.
Luister vooral naar de baslijn en de vocale lijn in de song.

Second Coming is een meer mainstream georiënteerde song.
Je hoort hier al het typische 80s geluid van bijvoorbeeld Skin Deep.
Leuk gevonden ook dat na de eerste fade out, de song zelf ook nog even
terugkomt, met backing vocals die aan Golden Brown doen denken.

Dan komt de vocale versie van Waiting for the Meninblack
(instrumentaal dus de b-kant van het genoemde Who Wants the World).
Voor mij het beste nummer van het album, al zijn het allemaal toppers.
Vooral kant 1 ... voor mij de sterkste plaatkant van The Stranglers.

Een perfecte mix tussen de sinistere dreiging van de aliens
enerzijds en een heel vlotte, bijna catchy song anderzijds.

Klemtoon van dit album ligt op de synthesizer,
maar de donkere bas ligt altijd op de loer.

Geniaal is de instrumental Turn the Centuries, Turn.
Een nummer dat zelf is opgetrokken uit achteruit afgespeelde
opnamesporen en toch klopt als een bus ... adembenemend thema.

Dan volgt het bewuste Two Sunspots dat ook muzikaal
een link kan leggen met zijn alter ego Meninblack op The Raven.
Het accent in de tekst verschuift van tepels naar zonnevlekken.
Misschien een betere single kandidaat dan de overige.

Four Horsemen geeft het podium aan toetsenist Dave Greenfield.
Hij tovert hier een soort progrockwave uit zijn klavieren en stembanden
die het tremendum et fascinorum van het hele album bundelt.
De ruiters van de apocalyps rijden letterlijk door je kamer.

Thrown Away was de eerste single van het album.
Een nummertje van bassist JJ Burnell met een catchy melodie.
Maar zo bewust emotieloos ingezongen dat het nooit een hit kan worden.
De mensheid is klaar voor de vuilnisbak.

Manna Machine is een intrigerend stukje Stranglers experiment.
Flirten met jazz is de band niet vreemd en onder het zeepbellengeluid
van de broodmachine murmelt Cornwell zijn eigenwijze tekst.

Afsluiten doet deze plaat met het volgens mij iets te bombastische
Hallow to Our Men. De tekst is het Onze Vader gebed, maar herschreven
met de aliens als onze scheppers in gedachten.

De UFO die aan het einde van dit nummer opstijgt
doet dat stereofonisch zo echt, dat je toch voor alle veiligheid
even uit je raam kijkt. Een schitterende luisterervaring is voorbij.

Tenzij je ook nog even tijd hebt voor de b-kantjes.

Top Secret bijvoorbeeld dat even inzoemt op de rol
van die vermeende Meninblack. Waren het FBI agenten
die de burgers één of ander militair geheim wilden besparen?

En Maninwhite waarin niemand minder dan Johannes Paulus II
als gastvocalist mag invallen tijdens het klokkengelui in het Vaticaan.
Altijd te vinden voor een grapje, die Stranglers.

The Meninblack, dat waren natuurlijk ook The Stranglers zelf.
Maar dat had je misschien ook wel zonder mijn uitleg begrepen.

Hoe zorg je ervoor dat je van het label van ‘dat punkbandje met orgeltje’ afkomt? Album The Raven (1979) was een eerste stap, de soloplaten die zanger / bassist Jean-Jacques Burnel en zanger / gitarist Hugh Cornwell in datzelfde ’79 maakten gingen verder. Februari 1981 verscheen (The Gospel according to) The Meninblack en toen was de verwijdering fors.
Vanaf oktober 1980 was de dorpsfonotheek mijn toegang naar albumland. Ik kende als jong menneke alleen de debuutplaat en toen The Meninblack op mijn draaitafel belandde, werd onmiddellijk duidelijk dat ik géén herhaling moest verwachten, precies zoals Swie Tio in Oor mij had voorgehouden.

Na de knotsgekke driekwartsopener Waltzinblack (in mijn hoofd zijn het ratten die daarin lachen, immers het symbool van de band) volgt het nerveuze Just Like Nothing on Earth, dat ik wel lekker vond met z’n licht-grommende basje en nerveuze drumpatronen; Jet Black mept hier stoïcijns door. Het is één van de toegankelijker nummers van de plaat, net als Second Coming waarin een fraai uittro zit met zowaar dat orgeltje (hoera!) en oorwurm Waiting for the Meninblack.
Van kant B belandden Two Sunspots en Thrown Away met zijn vrolijke (?!) keyboardlijntje op cassettebandje, en tenslotte (was een twijfelgeval) Hallow to our Men. Met de abstractere nummers had ik minder.

Van het conceptverhaal snapte ik niet veel. Ja, iets met de Bijbel, dat maakte de binnenzijde van de klaphoes wel duidelijk, maar wat deed die Blues Brother daar? De plaat verkocht slecht, las ik later in de Popencyclopedie. Geen wonder met zoveel rare muziekjes. Dat zoveel experiment én een dure klaphoes mochten van de platenmaatschappij was al bijzonder.

De muziekjes keerden met de komst van internet terug in mijn leven. Soms indirect: een aantal jaren geleden hoorde ik weer eens 't Lijk van Klein Orkest. Ik schoot in de lach: volgens mij heeft toetsenist Léon Smit dit geschreven nadat hij Waltzinblack had gehoord. Wie weet?

De plaat staat hier nu op vinyl, een tweedehandsje. De toegankelijker nummers zijn nog altijd mijn favorieten. Opvallend is de vette productie, die de heren zelf deden en die door Steve Churchyard werd gemixt. Het vinyl bevat diepe tonen, zelfs in het slot waar een ruimteschip opstijgt.
De muziek ligt in het verlengde van de soloplaten van de twee zangers. Vaak enigszins nerveus met een eigenwijze rol voor experiment en keyboards. Daarmee was de verwijdering van het punkstickertje compleet.