The Gathering - Nighttime Birds (1997)

Daar zingt Anneke overigens nog minder goed op

Ja daar is Anneke wat hees

Nighttime Birds is voor mij de logische stap in de ontwikkeling van The Gathering. Het is tegelijkertijd ook hun laatste album dat ik goed vind en nog wel eens luister. Na Always en Mandylion (ok, en Almost a Dance) klinkt dit album melodischer en is rest nog maar weinig van de metal die de band ten tijde van hun debuutalbum maakte.
De eerste 3 nummers vind ik heel erg goed, net als Kevin's Telescope en het titelnummer. De rest is niet slecht, maar ook niet memorabel. Shine vind ik zelfs een minpuntje en doet als afsluiter afbreuk aan het album. Nu geeft het me een beetje een Saving Private Ryan gevoel: heb je net de ontknoping gehad (denk je), komt er nog zo'n slechte tranentrekkende afsluitende scene op een begraafplaats voorbij. Daarnaast komt het plotselinge vrolijk meehuppelstukje in Third Chance een beetje misplaatst op me over.
Tot een paar maanden terug was het ontzettend lang geleden dat ik dit album had gehoord. Toen ik opeens een fragment van een van de nummers (ben vergeten welke) in mijn hoofd kreeg en dit album herontdekt heb. Een mooie hernieuwde kennismaking!

3.5*

"Nighttime Birds" is het tweede album met zangeres Anneke van Giersbergen in de gelederen. Net als op "Mandylion" eist ze met haar prachtige stem weer een hoofdrol op. De sound verschilt niet zoveel met "Mandylion". Zware gitaren in een log ritme (positief bedoeld) zorgen voor een meeslepende sfeer. Toch hoor je al kleine flarden van een wat meer progressiever geluid. De toetsen worden wat vaker beroerd en dat is toch een verrijking te noemen. Gevoelsmatig heb ik iets meer met "Mandylion", maar deze "Nighttime Birds" is een prima album en een bevestiging van de keuze van Anneke van Giersbergen als frontvrouw. The Gathering laat op "Nighttime Birds" horen dat ze tot de top van de Nederlandse muziekscene behoren, maar ook internationaal in het genre staan ze hun mannetje (of vrouwtje zogezegd).

Ik weet nog dat ik dit album vol verwachting kocht.
Na Mandylion vond ik het eerst wat tegenvallen. Minder metal en meer steunend op de schitterende zang van Anneke.
Dat bleek echter een oppervlakkige eerste indruk.
Dit album bleek een groeibriljantje dat steeds beter werd. Zoals velen vind ik On Most Surfaces en Nighttime Birds de parels op deze plaat.
dat ik dit album uiteindelijk wel minder vind dan de vooorganger komt omdat er ook een aantal mindere nummers opstaat (New Moon en Third Chance).

Het valt me op dat ik niet dezelfde favorieten heb als de meesten hier. New Moon, Different Day vind ik één van de beste Gathering songs, prachtige opbouw en zangmelodie om aan het einde eventjes met double kick in de versnelling te gaan. Daarnaast toont The Gathering in deze fase van hun ontwikkeling gigantisch veel lef in de vorm van de prachtige afsluiter Shrink, waarin Anneke met minimale ondersteuning recht je hart in zingt. Dit is zo.........Menselijk!

En datzelfde geldt voor The Gathering in het algemeen wel wat mij betreft: Ik ga niet persé verkondigen dat The Gathering bestaat bij gratie van Anneke, maar haar stem en persoonlijkheid maken van een relatief afstandelijk genre (in deze fase dus nog redelijk gothic metal) een warm bad om in te vertoeven waar je het ene moment headbangt en het andere bijna huilt. Qua originaliteit en zeggingskracht voor mij in elk geval de beste band die Nederland heeft voortgebracht.

Over dit album: Niet het beste Gathering album (voor die titel zijn de albums Souvenirs en How To Measure A Planet wat mij betreft genomineerd), maar de door mij reeds genoemde uitschieters zijn buitenaards. De opener On Most Surfaces is een gotische knaller die direct de toon zet en Confusion kabelt hier aangenaam achteraan. Deze song wordt wel een beetje gered door het refrein (Sometimes it is better...etc.).

The May song vind ik heel erg goed, beetje poppy, etherisch en wellicht te beschouwen als een eerste voorzichtige hint richting het geluid van de opvolgers. Opnieuw weer een fantasisch uithalende Anneke in het refrein. The Earth Is My Witness is okee, even adempauze..

New Moon Different is voor mij eigenlijk een wat te snelle climax op dit album, hierna zakt het een beetje in. Third Chance vind ik hier ook een beetje misplaatst, iets te "vrolijk" misschien. Had op HTMAP misschien beter gepast.

Kevin's Telescope is eigenlijk best een fijn nummer, maar blijft niet zo goed hangen bij mij. Dan de titelsong: Nu ga ik waarschijnlijk vloeken in de kerk, maar ondanks de prachtig slepende opbouw, raak ik vaak de concentratie kwijt.

Shrink heb ik reeds besproken en is wat mij betreft een van de mooiste afsluiter van een album ooit.

Hierna werd The Gatering alleen nog maar beter.

Lang niet meer gehoord dit album en met deze dagen pluis ik mijn cd kast weer eens goed uit.
Wat is dit genieten zeg! Wat is het toch een onwaarschijnlijk goede band en een onwaarschijnlijk goede zangeres.

Nighttime Birds vind ik niet onder doen voor de voorganger Mandylion en bevat wederom de karakteristieke logge metal en natuurlijk de krachtige, heldere en loepzuivere zang van Anneke van Giersbergen waar je niet omheen kunt. Het is wel iets meer symfonisch getint door meer gebruik van toetsen. Maar ook dit is een meeslepend en sfeervol album dat niet snel zal vervelen.

Zoals de band hier klinkt hoor ik The Gathering het liefst: lekker zwaar en meeslepend, ondersteund door mooie melodielijnen en de altijd fraaie zang van Anneke van Giersbergen. Opener On Most Surfaces zet direct de toon met loodzwaar gitaarwerk en een prachtige melancholische sfeer. Halverwege kakt de boel wel een beetje in, dat moet gezegd worden, maar vanaf Kevin's Telescope is het album weer erg mooi. Hierna zou men meer gaan experimenteren en meer afdrijven van metal; ook mooi, maar dit blijft één van de betere albums.

Dit blijft zonder twijfel een dijk van een plaat , mss iets minder dan zijn voorganger mandylion , maar deze plaat maakt me blij , doet me nadenken over alles ! na nighttime birds heb ik the gathering niet meer gevolgd ! maar deze plaat blijf ik warm in mijn hart koesteren ook al liggen mijn prioriteiten ergens anders op het moment !!

Verrassend dat weinig mensen zich hier storen aan de grotere toegankelijkheid van de muziek; gelukkig geen gemekker in de trant van "ik vond ze leuker toen ze nog exclusief waren", zelfs niet bij die rare disco-hi-hat op Third chance. Het is dan ook nog altijd geen top-40, maar door de betere productie, het slimme gebruik van toetsen en het iets evenwichtiger songmateriaal is dit in mijn oren wel een gevarieerdere en betere plaat dan Mandylion – in ieder geval een plaat waar ikzelf met veel meer plezier naar luister. Zoals hierboven ook al ergens wordt gezegd is het middendeel iets minder, maar omdat ik dan toch al zit te wachten op het absolute hoogtepunt dat het titelnummer is maakt me dat niet eens zoveel uit. Zeer fraai album.

Ik vind de Eroc versies beter eigenlijk, wat meer new wave achtig geluid hadden de nummers daar nog. Ze staan als bonusdisc samen met wat andere outtakes op de heruitgave, erg gaaf om te horen.

Momentmuziek.

Niet dit album, maar van die muziek die precíes goed is. Op het juiste volume (in dit geval KEIHARD) op de juiste plaats op het juiste moment (op dit ogenblik: terwijl ik in de keuken de afwas sta te doen, alleen thuis want vrouwlief is met de kinders even wandelen*).

Heb dit al een tijdlang niet meer gehoord, weet nog dat ik 'm destijds een beetje vond tegenvallen na Mandylion, maar echt slecht vond ik 'm ook niet. Gewoon een kwestie van tegenvallende verwachtingen. Is toen dit uitkwam ook een beetje ondergesneeuwd onder de absurde hoeveelheid cd's die ik toen kocht. Maar nu denk ik: best mooi eigenlijk! En ik heb het nog niet eens beoordeeld. Laat ik maar eens beginnen met 4*

* Wij hebben geen vaatwasser, de afwas is voor mij een meditafief momentje. Heb een aardige stereo die ook twee leuke speakers in de keuken bedient. Op dit moment echt genieten!

Destijds in 97' nog op Pinkpop gezien en wat een feestje was dat. Hoewel de muziek van The Gathering zich meer leent voor een sfeervolle concertzaal was de band in vorm die dag en wist men goed contact te leggen met het publiek. Al 'crowdsurfende' (toen mocht het nog) werd ik richting het podium 'gedragen' door voor mijn gevoel duizenden armen en handen om eenmaal met vaste grond onder mijn voeten een te krijgen van Anneke. Onder een stralende hemel was het goed toeven en met enkele songs van Nighttime Birds op de set was mijn middag al geslaagd. Nog steeds is het een prima plaat hoewel ik het nooit meer draai. Third Chance is een heerlijke song, het melancholische Kevin's Telescope blijft ook weergaloos. De stemmige afsluiter vormt een passend einde voor dit fraaie plaatje dat een logische opvolger vormt van Mandylion. Hoewel ik destijds wel het idee kreeg dat men met Nighttime Birds (wat niet onlogisch is) redelijk op safe speelde, nog wat toegankelijker dan de voorganger en met enkele oorwurmen. Een topper is het echter in mijn ogen en oren net niet, daarvoor zijn de onderlinge verschillen voor mij net wat te klein en had iets meer variatie de plaat goed gedaan.

Vandaag de re-issue op groen vinyl van het eigen Psychonaut label ontvangen met vernieuwd artwork. Wat klinkt het toch super en blijft het album na 25 jaar nog mooi overeind. Misschien toch weer mijn favoriete album van de band?
Of toch nogsteeds HTMAP (nu ook op vinyl)?

Het heeft veel te lang geduurd voordat The Gathering een gouden plaat voor Mandylion ontvangt. Als dit vorig jaar zomer een heuglijk feit is brengt het de band weer in die klassieke samenstelling samen. Het vormt de katalysator voor de concertreeks ter ere van het dertigjarige bestaan van deze mijlpaal in de Nederlandse rockgeschiedenis. Eindelijk nationale erkenning, en voor het oog van hun trouwe fans krijgen ze op de laatste dag van deze korte tour in Doornroosje ook een gouden plaat voor opvolger Nighttime Birds.

Staat op Mandylion naast het persoonlijke verlies en rouwverwerking ook het verleden centraal, dan richt het gedetailleerde Nighttime Birds zich op de toekomst en persoonlijke groei. Nighttime Birds is optimistischer, minder zwaar en minder beladen en staat vooral voor een band die nog beter op elkaar ingespeeld is. Stel je voor dat single Strange Machines het startpunt van de tijdreis is, dan is het met het gemeen scheurend gitaarwerk van het bijna anarchistische On Most Surfaces (Inuït) de directe spacerock-voortzetting van deze trip. Mandylion, de donkere herfstplaat, gevolgd door het winterse, sneeuwwitte en bedrieglijke licht dat hier toegezongen wordt. Nog steeds vaag en mystiek, maar ook met overduidelijke links naar het postpunkgeluid uit de jaren tachtig. Net als op Mandylion is metal producer Siggi Bemm de meest geschikte persoon om zich over het geluid te ontfermen.

Hoe mooi is het dat juist René Rutten met een geweldige gitaarsolo de track opent en de wanhoop in de stem van Anneke van Giersbergen pas een fractie later invalt. De zangeres zingt gecontroleerd en beter dan op de voorganger en geeft haar stemkleur meer kracht. Kracht is hoe dan ook het codewoord van On Most Surfaces (Inuït), de stevigheid heeft raakvlakken met de doom van het debuut Always… Toch denkt The Gathering vooral vooruit, en maakt in deze ontwikkeling forse stappen. Anneke van Giersbergen levert de teksten aan, en laat zich hierin voornamelijk door de muziek leiden. Bij Mandylion waren de woorden al reeds aanwezig en zorgde The Gathering voor de muzikale omlijsting. Een klein genuanceerd verschil dat hetzelfde rendement oplevert maar waarbij het verleden niet verloochend wordt.

De band uit Oss vermijdt het hokjesdenken en gaat ook in Confusion een geslaagd huwelijk tussen metal en de meer gothic georiënteerde postpunkbands aan. Hiermee spelen ze op de heersende cross-over hype in, al geven ze daar een eigen draai aan. Het tussenstuk heeft thematisch veel raakvlakken met Strange Machines. Geen inspiratie-armoede, eerder een waardige terugblik op het baanbrekende werk. Confusion handelt over verwarring, wat weer uit bedrog voortkomt. Hoe kan je iemand vertrouwens als deze van je diepste verlangens en emoties misbruik maakt? Anneke van Giersbergen heeft de leeftijd bereikt dat ze serieuze lijnen voor de toekomst uitzet. Hoe vul je jouw verdere leven in, en wat nog belangrijker is, wie laat je daarin toe.

Toetsenist Frank Boeijen laat tijdens interviews al doorschemeren dat hij in zijn jeugdjaren veel naar Pink Floyd luisterde, dit stempel drukt hij overduidelijk op de warme retro-progrock, met Hammond orgel, van The May Song. Anneke van Giersbergen richt zich op een breder publiek en zoekt daarbij het grensgebied tussen rock en pop op. Vanzelfsprekend schuift The Gathering het ritmische The May Song als single naar voren, echt breed wordt deze echter niet opgepakt. Jammer want The May Song is een prachtig compact liedje dat een nieuwe lente een nieuwe liefde symboliseert. Naast de oude stervende treurwilg ontstaat jong pril levendig gewas.

De vocale uithalen op The Earth Is My Witness brengen je terug naar Leaves, al is The Earth Is My Witness zachter, liever en vrouwelijker. The Earth Is My Witness is een kritische, maatschappelijke track die die nog steeds heel actueel is. Het moederinstinct ontwaakt in de ziel van Anneke van Giersbergen, het meisje transformeert zich tot een vrouw. Nogmaals een duidelijk teken dat Nighttime Birds volwassener dan de eerdere platen is. Daar liggen de thematiek en problematiek wat dieper verborgen, nu openbaren deze zich aan de oppervlakte. Het moederschap zal later een scheur in de eenheid van The Gathering, maar daarvan is nu nog geen sprake.

Het ochtendglorie New Moon, Different Day stapt uit de duisternis en laat een positieve bewustwording toe. Deze spirituele new age benadering heeft zijn oorsprong in de donkere dieptes van Mandylion. Het is vooral bassist Hugo Prinsen Geerligs die met zijn postpunkbenadering het grote verschil maakt. Anneke van Giersbergen wordt dan wel terecht als boegbeeld naar voren geschoven, in de studio is iedereen gelijkwaardig, en dat voel je. Het zijn de twee stevig uitbarstende herfstige gitaarpartijen van René Rutten en Jelmer Wiersma die je uit de doezelende droom laten ontwaken en het kletterende slagwerk van Hans Rutten die steevast aan de metal-oorsprong vasthouden. Het bewijst nogmaals hoe bijzonder een band als The Gathering is.

Het vreugdevolle uptempo Third Chance werkt bevrijdend, helend. Een therapeutische oppepper tussen het woeste gitaargeweld. Ook hier benadert vooral Anneke van Giersbergen net als bij The May Song met haar stem een meer commerciële invalshoek. Een overwinnaarsdans als je voor de zoveelste keer het uitputtende gevecht van een relatiecrisis bent aangegaan. De zangeres houdt het persoonlijk en dicht bij haarzelf. Hoe dierbaar is het dan dat je The Gathering als uitlaatklep mag gebruiken. De track wordt al tijdens het memorabele Pinkpop-concert uit 1996 gespeeld, en is waarschijnlijk de kiem van Nighttime Birds.

Hoe fijn is het om aan de waanzin en onzin van de dag te ontsnappen en gewoon eventjes in gedachten weg te zweven. Kevin’s Telescope onderscheidt zich door die diepere dimensionele lagen. Het escapisme is tevens tot een definitief einde te herleiden; een bewuste keuze om de stekker eruit te trekken. Romanticus Anneke van Giersbergen in de rol van engel die de pijn verlicht en vervolgens wegneemt. Het doemdenken verpakt in zwart cadeaupapier.

In het avontuurlijke, verduisterende en epische titelstuk Nighttime Birds zitten flarden Indiase fluitmuziek verwerkt. Muziek die tevens bij het sprookje van De vliegende fakir in de Efteling gebruikt worden. Hoe treffend is het dat later de Nederlandse gothic rock vaak als sprookjesachtige Eftelingrock getypeerd wordt, al ligt bij het merendeel van de volgelingen van The Gathering het theatrale en bombastische er wel heel dik bovenop. De aanpak van The Gathering is vernieuwend, subtieler en ruimdenkend.

Toetsenist Frank Boeijen is de leverancier op het bijna klassiek geschoolde Shrink. Zijn indrukwekkende pianospel is het belangrijkste ingrediënt, waar Anneke van Giersbergen haar fabelachtige zang op loslaat. Het melancholische Shrink is een meer dan waardige afsluiter van het uitgebalanceerde Nighttime Birds. Gekristalliseerde perfectie, soms tegen het breekbare aan, dan weer fluweelzacht.

Voorganger Mandylion is rauwer dan Nighttime Birds; een klap in je gezicht en wanhopiger. De schoonheid zit daar meer van binnen, maar die onderhuidse spanning is toch net wat aansprekender.

The Gathering - Nighttime Birds | Rock | Written in Music - writteninmusic.com

Dat is een mooi verhaal die uitnodigt om het cd-werk weer eens in de lade van het bestofte apparaat met de laser te leggen.

Op zich heb ik het nooit een slecht album gevonden. Ergens had ik wel altijd wat moeite om er doorheen te komen. Nighttime Birds voelt als een logisch vervolg op Mandylion maar leed in mijn herinnering ook alweer aan wat moeheid. Moeheid die zorgde dat The Gathering het allemaal weer over een alternatievere boeg ging gooien. Die herinnering ga ik snel eens opnieuw proberen te staven.