Saxon - Crusader (1984)

Saxon is een band die vaak in hetzelfde rijtje als Iron Maiden, Judas Priest en Motörhead wordt genoemd. Als laatste in het rijtje, dat wel. Ik zou ze zelf eerder vooraan zetten, maar ik ben een fan dus ik ben wat dat betreft misschien niet helemaal betrouwbaar. De reden dat Saxon vaak als de minste van de vier wordt beschouwd is denk ik hun slechte periode van eind jaren 80 waarin ze muziek maakte die stylistisch nogal afweek van de rauwe heavy metal van hun eerdere albums.

Crusader is eigenlijk de schakel tussen Saxon's gouden en duistere jaren. Op het album is zowel metal van het hoogst denkbare niveau als lullige hardrock die van Bon Jovi had kunnen zijn. Maar vooral iets dat tussen die twee uitersten in zit.

Het titelnummer (dat trouwens het mooiste is als je het met de prelude erbij luistert) is wat mj betreft het mooiste nummer uit de hele discografie van Saxon. Muzikaal is het sterk, de teksten en de manier waarop Biff Byford ze ten gehore brengt zijn nog sterker, en de gitaarsolo is zelfs nog beter. Crusader is een nummer dat iedereen die beweert dat hij/zij van metal houdt een keer gehoord moet hebben, en als ze gaan roepen dat ze het niet goed vinden, neem ze dan alsjeblieft niet meer serieus. In tegenstelling tot een zekere andere Britse band waarvan ik de naam niet ga noemen met een dergelijk goed nummer speelt Saxon Crusader altijd vol enthousiasme als het publiek het wil horen, en zo gat het al een kwarteeuw. En terecht, want Crusader wordt nooit oud, nooit.

Maar een goed nummer maakt nog geen goed album, al helemaal niet als de andere nummers het niveau van de aftrapper bij lange na niet halen. Begrijp me niet verkeerd, A Little Bit Of What You Fancy, Just Let Me Rock en Rock City zijn allemaal prima nummers. Stuk voor stuk zijn het goede en feestelijke hard rock knallers die op zich niet verkeerd zijn mar gewoon in de schaduw staan van het fenomenale eerste nummer.

Wacht, ik vergeet iets. Sailing To America is bijna net zo goed als het titelnummer. In Sailing To America word de reis van Britse kolonisten die naar het 'beloofde land' Amerika varen in de hoop een betere toekomst te vinden.

'' The quayside's full of friends
A farewell in their hands
No-one knows if they'll reach the shore
As Plymouth slips away
They'll not be back again
They're sailing off towards the promised land ''

Biff Byford heeft het begrepen! Leuke teksten, goed nummer.

Maar er staan helaas ook een paar aanfluitingen op Crusader. Met name Do It All For You, waar was dat in hemelsnaam voor nodig? Do It All For You doet me denken aan die slechte ballad van Aerosmith, je weet wel, dat zeiknummer dat veel te vaak op de radio komt. Ook Run For Your Lives is niet veel aan, al moet ik de band toch wel een complimentje geven voor het bedenken van zo'n toepasselijke titel voor zo'n draak van een nummer.

Het begon allemaal zo goed maar waar ging het heen? Joost mag het weten... Het lijkt de carrière van Saxon wel. Nee, dat is geen vergelijking. Saxon kwam er als band na een lange tijd van onderpresteren weer bovenop. Dat kan ik over dit album helaas niet zeggen.

Ook Saxon ben ik een beetje aan het ontdekken. Een band met een erg populaire naam waarvan ik nog niet alles had gehoord. Gisteren vertelde een kameraad aan mij dat ik het nummer 'Crusader' eens moest opzetten en nadat hij hem zelf heeft afgespeeld heb ik besloten het album nu zelf eens helemaal aan te zetten. Tot mijn verbazing vond ik de titeltrack het leukste en die blijft ook erg vers en verfrissend want de rest van het album stelde vrij weinig voor. Nee, buiten de titelsong om vond ik dit album niet zo heel veel aan, jammer.

De titeltrack zou me op het lijf geschreven moeten zijn, maar eerlijk gezegd doet het me vrij weinig. In mijn oren een vrij generieke epic. Nee, dan geef ik de voorkeur aan het sfeervolle Sailing To America. Crusader is helaas wel het album waarop Saxon graag toegankelijker en gladder probeert te klinken. De commerciële knieval is het ergst te horen op songs als Just Let Me Rock en Rock City. Tenenkrommend zelfs. Ik houd van de powersongs van Saxon, maar op dit album geef ik voorkeur aan de ballads. Do It All For You is redelijk en de Sweet cover komt goed uit de verf. Zet ik Crusader af tegen de voorgangers, dan is dit echt de minste. De B-kant is met uitzondering van Do It All For You uitzonderlijk zwak. De komende drie albums gaat waarschijnlijk een nog moeilijkere zit worden.

Tussenstand:
1. Strong Arm Of The Law
2. Wheels Of Steel
3. Power & The Glory
4. Denim And Leather
5. Saxon
6. Crusader

Ik heb de titeltrack altijd hoog zitten, maar buiten Sailing To America, de gave cover van Set Me Free en Do It All For You is het gros het hier gewoon net niet. Erg ingespeeld op een meer commerciele kant met obligate meezingers over 'rock', maar de band onwaardig. Niet gek dat er van dit album buiten Crusader om zelfs bijna nooit live iets gespeeld wordt. Echt geen grote ramp omdat de muzikanten goed zijn, maar de teksten en composities zijn gewoon teleurstellend.

Tussenstand:
1. Power And The Glory
2. Strong Arm Of The Law
3. Wheels Of Steel
4. Denim And Leather
5. Saxon
6. Crusader

In 1980-1981 was Saxon de populairste groep van het Verenigd Koninkrijk binnen de New wave of British heavy metal. Vanaf 1982 was het echter Iron Maiden, in '83 vergezeld door Def Leppard, die samen hard op weg waren het in de Verenigde Staten te gaan maken. Saxon wilde niet achterblijven, maar willen is iets anders dan kunnen. Inmiddels weten we dat het hen niet is gelukt. Wat deden zij fout, wat die andere twee goed deden?
Vroeger dacht ik dat het dan altijd om de muziek ging, tegenwoordig weet ik dat zakelijke factoren als platenmaatschappij en management cruciaal zijn. Toch ging het ook qua muziek niet goed.

Ik was omver geblazen door hun tweede worp Wheels of Steel, teleurgesteld bij Denim and Leather maar met liveplaat The Eagle has Landed en studioplaat The Power & the Glory behoorden ze weer tot mijn topfavorieten. In de bieb las ik nieuwsgierig wat Oor had te melden over de opvolger. Koert Hoyng bleek allesbehalve positief over Crusader (scrol naar beneden en je ziet ook wat hij van de nieuwe Whitesnake vond).
Wie eveneens negatief was, was bassist Steve Dawson. Wat hij producer Kevin Beamish hoorde doen, beviel snorremans bepaald níet, zo blijkt in de docu 'Heavy Metal Thunder - The movie' (2012). Dit haantje lag al in de clinch met ander alfamannetje Biff Byford en de twee botsten opnieuw in de studio vanwege de gepolijste productie. De prachtige documentaire (eens in de twee jaar bekijk ik 'm onder het genot van een goed speciaalbiertje) is zeer openhartig: beide partijen mogen hun kant van de zaak belichten. We weten wie uiteindelijk het veld moest ruimen.

Als je de hoes het beste van een album vindt, gaat er iets mis. En dat is precies wat ik in '84 van deze klaphoes dacht, toen ik die uit de bieb had geplukt: schitterend! Maar dat Byford nu opeens geblondeerd was, vond ik wel een tegenvaller - subjectieve visie, ik weet het, maar op mij kwam het over als commerciële uitverkoop. En inderdaad, de groep had net als op Denim and Leather zijn geluid gepolijst. Nog veel meer dan toen.
De gitaren zijn zachter en de drums ruimtelijker, net als Tygers of Pan Tang vanaf 1982 met album The Cage had gedaan. Het effect was hetzelfde als met die band: Amerika trapte er niet in en de oude fans mopperden, om na enige tijd af te taaien.

Het is juni 2023. Vandaag op het werk speelde ik dit album af via streaming, bij een klusje waarvoor veel concentratie nodig was. Best lekker. Bij thuiskomst ontdekte ik een fijn stukje van Queebus bij Wheels of Steel : kennelijk hangt Saxon vandaag in de lucht. Dankzij hem ontdek ik dat gitarist Paul Quinn in maart heeft aangegeven niet meer met de band te zullen touren. Inmiddels is bekend dat hij op de planken zal worden vervangen door Brian Tatler van Diamond Head. Vanavond draai ik mijn exemplaar van het album, te vinden op cd 4 van deze box met een hoes van dezelfde kunstenaar als Crusader. Hoe komt dit album 39 jaar later binnen?
De productie is gemoderniseerd met meer ruimte voor drums, waaraan Beamish veel aandacht heeft besteed. Vooral de toms rollen heerlijk en de snare zit in een wolkje echo. Indertijd dacht ik vóór beluistering dat dit een conceptalbum was, wat misschien een beter idee was geweest om het album te promoten. Vervolgens bleek het echter een verzameling losse liedjes over allerlei onderwerpen. Soms sterk maar te vaak hoor ik melodieën als zwetende kaas, die te lang buiten de koelkast ligt.

De ruitergeluiden van Prelude gaan mooi over in het titelnummer, waarin halverwege een rare, veel te harde spreekstem is gemixt. Voor een verhalend nummer is het me niet pakkend genoeg, okay is het wél. Geleidelijk blijkt de hoofdmoot van de plaat te bestaan uit popachtige refreinen in rock 'n' rollertjes, zoals gebeurt bij A Little Bit of what You Fancy. Af en toe klinken sterkere nummers, zo is het uptempo Sailing to America nog altijd heerlijk, zelfs al is het niet hard. En dat laatste was voorheen een kwaliteit van de groep.
In Set Me Free zitten akkoordenlijnen en een deel met dubbele basdrum, lijkend op die van Machine Gun van mijn geliefde Wheels of Steel, maar hier klinkt het alsof het met een Amerikaanse reus als Styx of het Brits-Amerikaanse Foreigner moet concurreren. Dat werkt niet en al helemaal niet als je in de eindtonen een vervormingseffect uit de jaren '70 inzet.
De B-kant: Just Let Me Rock is midtempo waarin de coupletten sterker zijn dan het refrein; een soort Denim and Leather deel 2 en dat meezingertje vond ik al niks. Bad Boys is als titel uitgekauwd en de muziek is dat ook, al is het refrein wel aardig. Do It All for You vind ik zovele jaren later een hele fijne ballade, ik ben misschien romantischer dan ik wil toegeven... Vullertjes Rock City en Run for your Life met daarin een voetbalkoor zijn precies wat de titels zeggen. Gaaphardrock.

In het boekje bij mijn cd-box formuleert Steve Dawson het zo, nadat de video van Just Let Me Rock is genoemd: "I hated every minute of that shit, and it ended in me and Kevin Beamish nog seeing eye to eye (...)". Ik zag op Sky Channel een blonde Byford met boerenzakdoek om de nek en Quinn met plotseling een volle haardos; wat was er gebeurd met mijn pure helden?
Ach, was ik in 1984 dertien geweest, dan had ik het misschien heel fijn gevonden, maar in dat jaar was ik de puberteit voorbij en ging ik voor hardere muziek van ongeblondeerde metalen mannen. Vandaag ben ik milder. Dank u meneer Quinn, voor uw fijne gitaarwerk gedurende al die jaren. Dit album is zeker niet uw beste, maar de hoes is briljant (als ik die in een bak met tweedehands werk tegenkom...) en drie nummers zijn dik in orde. Het ga u goed, geniet van uw oude dag. Welverdiend!