Al Stewart - Past, Present & Future (1973)

Weer eens een keer beluisterd. Hij staat natuurlijk niet voor niets in mijn top 10. En daar blijft hij lekker staan. Wat een fantastisch album.

Heel veel muziekliefhebbers luisteren niet eens naar de teksten. Tja, en als je dat bij Al Stewart doet - en zeker bij dit album - dan snap ik dat velen de muziek wel aardig vinden, maar niet meer dan dat.

Nee, bij Al zijn de teksten van groot belang voor een totaalbeleving. Het album heet immers niet voor niets Past, Present & Future. De teksten gaan op kant A over een admiraal van de Britse marine, die een lange carrière had, de spanningen aan de vooravond van WO 1 zag aankomen, maar niemand wilde luisteren. Tja, en vlak voor die oorlog uitbreekt moest hij met pensioen en had niemand hem meer nodig.

Daarna volgt een kleine sfeerimpressie over de periode vlak na WO1, dus de jaren '20. Warren Harding was destijds gedurende korte tijd president van de USA.

Over naar de periode eind jaren '20 en beginjaren '30: ook een wat vrije sfeerimpressie, dit keer over de Londonse wijk SoHo (Needless to Say), zeker destijds een roemrucht uitgaanscentrum.

De geschiedenisles gaat verder naar een historisch kantelpunt, namelijk The Last Day of June 1934. Dat staat in Duitsland bekend als de Röhm-Putsch, bij ons beter bekend als de Nacht van de Lange Messen. Tijdens die nacht (en de 2 dagen erna) is de hele top van de SA (het partijleger van de Duitse nazipartij NSDAP) vermoord door de Schutzstaffel (SS) van Heinrich Himmler. Hiermee bevestigde Hitler zijn absolute macht. De song gaat over de liefhebbende en feestende burgers, die van de vrede na WO1 genoten en zich van geen kwaad bewust waren over wat zich daar in Duitsland aan het voltrekken was. Ik vind het Al's beste song, maar ja, je moet wel naar de tekst luisteren.

En dan wordt de chronologische volgorde van het album doorbroken. Want het volgende nummer is Post World War Two Blues en gaat - zoals de titel duidelijk aangeeft - over de periode 1945-1970. En daarna volgt pas Roads to Moscow, dat handelt over Operatie Barbarossa, de Duitse inval in Rusland in 1941.
Ik vermoed dat de reden van deze volgorde een heel praktische is: een LP-zijde duurde ongeveer maximaal 20 minuten en dus paste deze lange song niet meer op kant A.

Terminal Eyes lijkt qua melodie een tikkie op I Am The Walrus van The Beatles, iets dat Al zelf heeft toegegeven. De tekst gaat over het groeiende aantal zelfmoorden, zeker in de wereld van de popindustrie.

Al was een beetje uitgepiest qua thema's, maar wist dit op te lossen met Nostradamus, iemand die in The Past pretendeerde te kunnen voorspellen, dus The Future. Nou ja, met een beetje fantasie dus. Maar het blijft een geweldig nummer, en ja, ook hier weer mede dankzij de tekst. Bijzonder is ook dat Al dit nummer niet vaak op zijn setlist had staan. Maar op Al Stewart - Live Indian Summer (1981) staat gelukkig wél een prachtige en erg lange versie.

Als ik een tweedehands vinyl van Al Stewart tegenkom voor een nette prijs, koop ik die. In het geval van Past, Present & Future was ik echter vergeten dat deze al vier jaar in de kast stond. Bij aankoop gedraaid en in dat lockdownjaar vervolgens vergeten. Leve MusicMeter, want zo herontdekte ik de plaat.

Het is met verschijningsjaar 1973 de oudste langspeler die ik van hem bezit. Een keur aan gastmusici deed mee, waaronder toetsenisten Rick Wakeman van Yes en Bob Andrews van Brinsley Schwarz en later Graham Parker & The Rumour. Waarschijnlijk herkent potjandosie bij de namen veel meer bekenden.
Opgenomen in de Londense Trident Sound Studios is dit een album waarop historische verhalen van de twintigste eeuw de rode draad vormen. In de binnenzijde en op de achterzijde van de klaphoes staan niet alleen de teksten afgedrukt, ze worden bovendien door Stewart toegelicht: handig! Zo leer ik dat generaal Guderian de enige was die durfde terug te schreeuwen als Hitler naar hem bulderde. Typisch zo'n voetnootje in de geschiedenis dat ik onthoud...

Opener Old Admirals bevat verrassend een brassband en niet-verrassend-maar-wel-heerlijk strijkers. Op het tweede nummer Warren Harding word ik volledig verrast door het feit dat een steelband meedoet. Soho (needless to say) is aangenaam en uptempo en The last day of June 1934 (ik houd de typografie van de achterzijde van de hoes aan) is iets ingetogener en even sfeervol. Kant 1 besluit met het vriendelijk (country-)rockende Post World war Two Blues.

Kant 2 opent met de acht minuten van Roads to Moscow en hierboven bij AdrieMeijer lees ik dat dit liedje ertoe leidde dat er Amerikaans succes kwam: het album haalde in juli 1974 #133 in de Billboard 200.
Muzikale overeenkomsten tussen Terminal Eyes en The Beatles' I Am the Walrus berusten niet op toeval, vertelt Stewart eerlijk op de hoes, waarna het lange Nostradamus afsluit, begeleid door een uitgebreid commentaar van auteur Erika Cheetham op de achterzijde van de hoes.

Wie de muziek hoort, zal genieten. Wie dieper in de teksten en uitleg duikt, geniet nog meer. En laat ik laatst in een alleraardigste kleding- annex vinylwinkel in Vianen nóg een plaat van Stewart zijn tegengekomen! Elf jaar verder, op naar Russians & Americans.