De Staat - Machinery (2011)

In 2009 kwam de Staat vrijwel uit het niets met hun debuutalbum Wait for evolution. Een geweldig schijfje, dat ik helemaal heb grijs gedraaid. Wait for evolution kon je het beste zien als een soloplaat van Torre Florim, de zanger en gitarist van de Staat. Het tweede album Machinery is dat niet, het is een echt bandalbum geworden. Het geluid is beter en klinkt krachtiger en helderder dan op de eerste plaat. De live-sfeer komt hierdoor beter over, maar de ‘de Staat sfeer’ is niet verdwenen. Ook Rocco’s cowbell is zo nu en dan weer van de partij, maar is minder aanwezig als op Wait for evolution. Daartegenover staat weer andere leuken verassingen...
Ah I See en Sweatshop kende we al en zijn Ubercool. In de opener zit een autotoeter, wat het live zeker goed gaat doen. Sweatshop is simpelweg geniaal, punt. Meer woorden hoeven er ook niet aan vuil gemaakt te worden. Het eerst volgende ‘echt’ nieuwe nummer I’ll Never Marry You bevat de mooiste gitaarrif die de staat ooit produceerde en rust op een perfect passende melodie.
Het nummer I’m A Rat is net als Sweatshop geniaal en behoort tot de hoogtepunten van het album. Het nummer leunt op twee (!) gitaarnoten, en weet heel de tijd te boeien. Ook nieuw is dat het gehele nummer is gezongen met een kopstem. Psycho Disco en Serial Killer, Rooster-Man en Serial Killer zijn echte stampers. De Staat wil hier af en toe iets te ‘cool’ zijn. Soms lijkt het zelfs (met name in de zang) alsof ik ze ooit al ergens anders heb gehoord, maar storend is het niet want het zijn prima nummers.

Helaas kent het album ook enige dieptepunten. Nummers als Keep me home en Tumbling down behoren zonder meer tot de minste nummers van het album. Tumbling down is zelfs een beetje een flauw nummer, het klinkt plat en nergens echt als een goede de Staat compositie. Het lijkt ook een beetje op het bandje Krach. Ik vind het nummer zelfs een beetje irritant. Afsluiter Back to the grind had een nummer van Tom Waits kunnen zijn en de zang komt dan ook akkelig bij in de buurt van die van Waits.

Machinery bevat veel goede en creatieve ideeën. Soms pakt dit goed uit, soms ook niet. Nummers als Ah is see, Sweatshop, i’ll never marry you en I’m a rat behoren tot het beste wat de Staat ooit maakte. Maar daartegenover staan Keep me home, tumbling down en back to the grind die dan weer behoren tot het minste wat de Staat ooit maakte. Het album is dan ook in zijn geheel niet zo goed als Wait for Evolution. Machinery bevat wel een aantal meer dan geweldige nummers en live gaat ongetwijfeld het dak eraf.

Machinery is een geslaagd tweede album met een aantal geweldige hoogtepunten, maar haalt het toch net niet bij het meesterlijke debuutalbum Wait for evolution.

van: http://daanmuziek.blogspot....

Dit album is één van de grootste verassingen van dit jaar voor mij. Ik had eigenlijk nauwelijks verwachtingen van dit album. Ik ken de vorige plaat niet, had daar alleen een nummer van gehoord en die vond ik niet zo heel speciaal. Ik hoorde Sweatshop en dat vond ik een weinig bijzonder doch aardig nummer op het eerste gehoor. Ik besloot dit album maar te volgen. Heb hem uiteindelijk beluisterd en de sound beviel mij meteen, een paar luisterbeurten op de VPRO luisterpaal later ben ik enorm aangenaam verrast en heb ik deze inmiddels op CD, in een werkelijk prachtige hoes!

Het album begint met wat geluiden uit de verte, de machine draait zich warm, want dit album doet mij denken aan een stampende en stomende machine die je op de cover ziet. Dan knalt de gitaar er direct in. Ah, I See is begonnen. De eigenzinnige sound van dit album is direct te horen: rauwe, hoekige instrumentatie als door een machine gemaakt en nonchalante, al even zo hoekige zang die er perfect bijpast. Het toch best lelijke Nederlandse accent dat er toch een beetje doorheen schemert past er wat mij betreft zelfs bij. Het nummer heeft een duistere sfeer, dan wordt je opgeschrikt door een klaxon-achtig deuntje dat iedereen wel kent. Eigenlijk vind ik dit een beetje jammer, het had van mij niet gehoeven. Al met al toch wel een lekker nummertje.

Dan een knaller: Sweatshop, een nummer over het harde leven in de sweatshops, hoewel de tekst doet vermoeden dat ze het eigenlijk helemaal niet zo erg vinden. Dit is één van mijn favoriete nummers van dit album gebleken na wat meer luisterbeurten. Zanger Torre Florim wordt hier bijgestaan door Kelly Thijssen, die er ook erg goed bijpast. De nonchalante zang in de coupletten heeft hier bijna weg van een zangerige manier van rappen. Een heel erg lekker nummer.

Hierna wordt het wat rustiger bij I'll Never Marry You, desondanks is de hoekige, machine-achtige sound nog duidelijk aanwezig. Florim zingt hier wat melodieuzer. In dit nummer verklaart hij niets van liefde te moeten hebben, liefde is namelijk degene met wie hij nooit zal trouwen. Een erg mooi nummer in elk geval.

Old Macdonald Don't Have No Farm No More is één van de meeste eigenzinnige nummers op dit album. Opzwepende, rauwe percussie waarin naast drums ook handenklappen en ijzeren dozen worden gebruikt, iets dat nog vake wordt gedaan op dit album. Daarbij die heerlijke nonchalante zang die hier meer op schreeuwen lijkt. Een erg fijn nummer met een zeer duister sfeertje. De lyrics zijn heerlijk duister en ironisch, er wordt beschreven hoe alle dieren van Old Macdonald één voor één worden afgeslacht, waarna er lekker ironisch en zonder enig mededogen wordt verkondigd dat Old Macdonald nu geen boerderij meer heeft.

Vervolgens I'm A Rat, hierin zingt Florim met kopstem en bewijst dit ook goed te kunnen. Dit nummer is erg swingend en vrolijk, met een echt vrolijk doch niet alledaags deuntje. Ook heerlijk hoe die gitaar er inknalt. Leuke lyrics ook weer, het nummer gaat over een rat die huisdier is maar die wil ontsnappen. Wellicht een nummer met hitpotentie.

Daarna Keep Me Home, dat weer lekker onheilspellend is, met lekker donkere strijkers en een slepende percussie, qua instrumentatie doet dit nummer me aan Venus In Furs van The Velvet Underground denken. Het refrein met het koor is heerlijk duister, evenals de tekst. Florim zingt er goed op dit nummer. Het nummer heeft iets hypnotiserends en is wellicht het duisterste nummer van het album. Een favoriet van mij.

Tumbling Down is dan weer een stukken vrolijker, bijna dansbaar nummer, maar toch weer met een duister sfeertje. Een niet zo heel bijzonder nummer, maar zeker een leuk nummer. Ondanks het vrolijke is de tekst weer duister, waar het over gaat is mij tot nu toe onduidelijk.

Nu gaan we lekker stampen op Psycho Disco, ook één van mijn favoriete nummers van dit album. Een swingend nummer met een heerlijk deuntje. Het doet echt denken aan een maniakale disco, met een pompende bas en gestoorde deuntjes en zang.

Ook Rooster Man is een dijk van een nummer, wederom begeleidt door slepende percussie. De scheurende gitaren zijn echt heerlijk. Dit nummer heeft een echt knalrefrein, het is een beetje een meezinger en heeft wat mij betreft hitpotentie en lijkt mij live echt een knaller.

Waar Serial Killer over gaat, daar is geen twijfel over mogelijk, een verschrikkelijke seriemoordenaar is los, niemand weet wie het is, hijzelf vind het in elk geval juist wat hij doet. Desodanks is de muziek weer vrolijk. Scheurende gitaren, zeer goed drumwerk en vrolijke synthesizer deuntjes kenmerken dit nummer.

Dan Back To The Grind, een heel bijzonder nummer, Geert Jonkers, iemand die niet bij de band hoort, heeft namelijk een machine gemaakt die in dit nummer meespeelt. Een nummer over een dorp waar alles doodgaat en niets meer wil groeien, hoop vervliegt terwijl de honger toeslaat. Nu zijn de mijnen heropend en wordt er weer naar goud gezocht als laatste hoop, de kans dat er wat gevonden wordt is echter klein en het is bovendien gevaarlijk. Uiteraard hoor je de machine aan het werk, dit levert een interessante en eigenzinnige percussie op. Desondanks vind ik dit nummer zelf één van de mindere.

Al met al vind ik dit een erg goed album, deze jongens uit Nijmegen durven een eigen geluid neer te zetten, met eigenzinnige percussie en zang en ruimte voor experiment, daarnaast vind ik dat ze erg goede teksten hebben. Ik hoop dat deze jongens nog lang door gaan, ik kijk al reikhalzend uit naar het volgende project en hoop ze binnenkort zeker live te gaan zien.

Een dik verdiende 4,5*

Station Nijmegen.
Stap in de sneltrein van De Staat.
Ah, I See dendert voorbij.
Gelijk al in volle kracht.
Geen noodrem in Machinery.
Iets wat ik nog eens miste bij Wait For Evolution.
Te laag speeltempo.
Maniakaal gitaargeweld overheerst hier.
Tevens ruimte voor de gekte zoals een Outkast dat kan brengen.
Zoals hoorbaar bij Sweatshop.
Het lijkt alsof de muzikale opleving van Nijmegen bands probeert te overtroeven.
Na het debuut van De Staat werden ze qua populariteit gepasseerd door Go Back To The Zoo.
Het weerhoud ze niet om zich verder te ontwikkelen.
Juist de Stoner Rock sound wordt niet verder geëvolueerd.
Maar het element funk wordt geïntroduceerd.
Prince als nieuwe muzikale voorbeeld toegevoegd aan het geheel.
Hierdoor is het net allemaal een stuk dansbaarder.
Samenzang in Keep Me Home waarbij ik aan de grootste hit van Queen moet denken.
Al heeft het nog niet het nivo van deze Koninklijke grootheden.
Het vele toeren levert genoeg ruimte voor nieuwe ideeën.
Bandleden zijn beter op elkaar ingespeeld.
Enige gemis is de percussie.
Ondanks dat het meer als een geheel klinkt ontbreekt voor mij Rocco Bell.
Live is hij zeker een van de sterkste elementen.
Helaas is zijn aandeel hier beperkt.
Met hun tweede album houdt De Staat zich duidelijk staande.
Het proces tot ontwikkeling is duidelijk nog niet afgerond.
Benieuwd wat de toekomst hun zal brengen.

Ach, De Staat, da's ook weer zoiets. Torre Florim riep allemaal gekke dingen als "Party Party" en nog meer overbodig Engels, maar soit, toen had ik me al door een blonde engel laten overhalen om deze cd te kopen, ik zou korting krijgen zo. Niet dat ze het zelf wat vond: toen het optreden aanving in een niet nader te noemen cd-winkel te Arnhem ging ze even naar een niet nader te noemen tweedehandsboekwinkel in dezelfde stad.

En dan zat ik eigenlijk na die wat tegenvallende set met die cd opgescheept. Gelukkig dat De Staat meer een studiocreatie blijkt te zijn, want productioneel en qua arrangementen steekt alles gewoon goed in elkaar. Het machinale is wat zwaarder aangezet met meer synths en samples (autotoeters in "Ah, I See" bijvoorbeeld). Ten opzichte van de ook alleraardigste voorganger is het rootsy karakter wat minder, en neigt het meer naar iets dat sommigen "industrieëler" zouden noemen.

Een voorbeeld hiervan is "Old Macdonald Don't Have No Farm No More". Nu zijn de enige blanken die zulke dubbele ontkenningen en verkeerde werkwoordsvormen mogen toepassen William Faulkner en John Berryman. Florre valt ook best wel door de mand hier met z'n dunne stemmetje. Muzikaal is het ook zo subtiel als "Party Party" roepen, maar het idee is best aardig: een soort kruising tussen een worksong (zo eentje die men vroeger zong onder het katoen plukken; dit is trouwens niet racistisch bedoeld) en "Z.N.S." van Einstürzende Neubauten.

Het gaat hier om ritme zoals vele recensenten voor mij al aangegeven hebben. Het is geen groovy monster of iets van die strekking, maar de liedjes zijn gewoon prettig ritmisch. De naar Sprechgesang neigende vocalen van "Sweatshop" geven het liedje iets dwingends mee. Het liedje zelf is verder knap dichtgemetseld met een zware riff, synthesizer er bij, een ware baksteen van geluid. Ook "Psycho Disco" is log en ritmisch: er zit bijna een soort foute jaren 90-housebiet in, maar dan met live-instrumentatie gespeeld. U raadt het al: subtiliteit is ver te zoeken.

De langzamere nummers zijn trouwens ook weinig diepgaand. "I'll Never Marry You" is een leuke Roy Orbinson-imitatie op z'n Staats, maar blijft wat plat. Hetzelfde geldt voor het dreigende "Keep Me Home"; er wordt meer diepgang gesuggereerd dan er te vinden is. Ook Prince wordt overigens even nagedaan: probeer bij de wat geforceerde kopstem van "I'm a Rat" eens aan iets anders dan die gillende, kleine geilbal te denken.

En stiekem is het allerleukste liedje zo dom als het zitvlak van Kelly Bundy: "Serial Killer" kent ronduit debiele zinnen als "I'm a ghost from an other town/I'm the king with the darkest crown" (kan zo in de agenda van een gothicmeisje van 14), maar het refrein is gewoon leuk: "Seeriàl killûh on de loes-ûh". Vreselijk accent, domme tekst, maar daarom niet minder leuk. Dat ontbreekt er soms aan op de rest van het album: ondanks de productie die zeker in orde is valt er gewoon net iets te vaak net niet genoeg plezier te beleven aan de liedjes omdat echte opwinding (daarvoor probeert u maar "Grinderman 2", "Relationship of Command" of "The Eternal") te vaak uitblijft.

Machinery. Een perfecte omschrijving van het kille, dansbare geluid. Een soort disco inferno. Met dít geluid kan ik erg veel. Een soort poppy variant van het door mij geliefde industrial. Voor het eerst komen de creatieve sappen van De Staat terecht in een enorm lekkere cocktail. Voor het eerst komt Torre Florim met zijn stem goed naar voren en is zijn charisma te horen en te voelen. Hoe hij je commandeert op "Old Macdonald Don't Have No Farm No More"; hoe hij de nare boodschap overbrengt op "I'll Never Marry You"; maar ook hoe hij een ouderwetse frontman kan zijn op "Rooster Man". De eigenaardige drumstijl van Tim van Delft komt hier ook goed naar voren en de samples van Rocco Bell voegen enorm veel toe aan het geluid. Hoekig, kil, dansbaar. Machines met tóch net dat stukje menselijkheid waardoor het je kan raken!