Cocteau Twins - Treasure (1984)

Nu wordt het even slikken, want deze plaat
is eigenlijk met geen woorden te beschrijven.

TREASURE
was mijn eerste kennismaking met de Cocteau Twins.
En meteen een plaat om heel lang te koesteren
en nooit of nooit meer te vergeten ...

Schoonheid heeft vele namen,
maar deze tien semi-mythische figuren
leveren even zoveel hemelsmooie songs op.

Op Treasure vinden de Cocteau Twins het evenwicht.
Meesterlijke vocalen, prachtige mix van (veel) akkoestische
en electrisch gitaren en de deinende basmelodieën.

Geen enkele keer stoort de ritmebox, want het ritme
van Treasure zit in de gitaarakkoorden en de gezongen melodieën.
Ik versta geen fluit van de teksten en toch is het alsof ik
het verhaal achter elk nummer kan horen ...

Ivo is de koene ridder te paard die
(zich naarstig een weg banend door het woud)
met heel veel tederheid bezongen wordt door zijn geliefde.

Lorelei is zo levensecht dat elke man voor haar op de klippen gaat.
Een ijzersterk nummer waarin een nooit vertoond stemmenspel
van één enkele zangeres duizend mannenharten beroert.

Na de warmbloedige Lorelei, treedt de ijskoningin Beatrix aan.
Wat een meesterlijk arrangement: alsof je naar barokmuziek luistert.

Persephone is een heavy rocker met prominente gitaren.
Hier treedt de ritmebox enigszins storend op de voorgrond.
De vocalen smachten ... sex is het kernwoord.

Pandora ... ik ga huilen als ik het nu weer opzet.
Wat een onwaarschijnlijk mooie ballad is dit toch.
Sublieme vocalen ... ogen sluiten en vlinders tellen.

Amelia buitelt als een dartele lentefee kant 2 binnen.
Het nummer blijf op zich net iets minder lang overeind,
maar past wel perfect in deze ... tracklijst.

Bij het refrein Aloysius moet ik altijd even aan Clannad denken.
Treasure is ontegensprekelijk een mix van new wave en folk.

Met Cicely blikken de Twins al een jaartje vooruit.
Muziek die aanleunt bij hun drie volgende EP's uit 1985.
Bas in de hoofdrol en meer nadruk op drums en electrisch gitaren.

Otterley zou als gegoten passen op de eerste This Mortal Coil plaat.
Een verstilde aquarel van de kust en de branding met fluistervocalen.

En Treasure sluit af met een kathedraal van een finale.
Donimo (een woordspeling op Domino) lijkt zich inderdaad
te richten tot de Heer ... goddelijke muziek maken de Cocteau Twins.

Treasure is lachen door je tranen heen.
Deze plaat is het gezondste medicijn tegen hartepijn.


Wie mij kent, weet dat ik de neiging heb om EPs en ontbrekende
singels toe te voegen aan albums om zo de anders losse nummers
vast te linken aan een hoofdplaat ... Treasure duldt geen bonus tracks.

... en toch heb ik er The Spangle Maker achter geplakt ... na een hele, lange pauze.

Aaah, de drums vind ik nu juist zalig. Ze zijn zo heerlijk opzwepend op dit album, de Cocteau Twins zijn - if anything - soms een beetje op het ijle of zweverige af, maar de frisse drums van Treasure weten de nummers fantastisch te stutten. En zoals opgemerkt is Fraser hier vocaal in de vorm van haar leven.

Er staat ook geen enkele misser op deze CD, vijf dikke sterren voor dit meesterwerk.

Twee jaar geleden was Treasure het eerste album van Cocteau Twins dat ik leerde kennen. Ik lees net mijn berichten op deze pagina terug en blijkbaar vond ik het toen te dromerig. Inmiddels ken ik Cocteau Twins een stuk beter en nu kan ik dit album veel beter in perspectief plaatsen. Nu besef ik dat de dromerige sound juist prachtig is.

Hun latere albums klinken ook dromerig, maar op een heel andere manier. Vanaf Blue Bell Knoll / Heaven or Las Vegas ging Cocteau Twins popliedjes schrijven, ondersteund met lieflijke, dromerige muziek. Pure dreampop eigenlijk, zoals die tot op de dag van vandaag nog volop gemaakt wordt.

De dromerigheid op Treasure is totaal anders. Dit zijn geen popliedjes die toevallig worden verrijkt met een sfeervol, feeëriek geluid. De dromerigheid is hier juist ontzettend doeltreffend. Op Treasure wordt een droomwereld of sprookjeswereld gecreëerd waarin ieder nummer een eigen verhaal verteld. De dromerige klanken dragen ontzettend veel bij aan die verhalen. Sterker nog, die klanken maken de nummers tot wat ze zijn. Ze zijn onmisbaar.

De dromerigheid wordt op Treasure uiterst doeltreffend ingezet en doet me daardoor veel meer dan op de hierop volgende albums. Twee jaar terug noemde ik dit album nog 'veel van hetzelfde', maar ondertussen weet ik wel beter. Ik ken geen album van Cocteau Twins waarop de contrasten tussen de nummers zo groot zijn. En toch is het een sterk samenhangend geheel.

Erg goed opnieuw, al zal het ook wel weer wat tijd nodig hebben om te rijpen zoals met ieder album, maar dit soort gezang valt wel in mijn straatje, en sluit aan op de artiesten, albums en nummers die ik mooi vind, waar quasi telkens (quasi zonder uitzondering) de naam van Cocteau Twins valt als inspiratiebron. Vocaal vind ik het erg mooi met een stem die voor mij de juiste hoogte vindt en abstract maar goddelijk, esoterisch en etherisch klinkt, maar misschien verwacht ik op instrumenteel vlak nog iets extra's. Al zijn op dat vlak groepen die in deze tijd optreden gigantisch in het voordeel natuurlijk.

Ik beluisterde dit album voor het RYM top-250 review topic – anno augustus 2022 was dit RYM #207

Ik ken niet veel bands waar de meningen over de beste plaat zo verdeeld zijn als Cocteau Twins. Zowel Treasure als Victorialand en Heaven or Las Vegas heb ik in de muziekjournalistiek als de topper benoemd zien worden. Terwijl afgaand op MuMe’s stemgemiddelden juist Head Over Heels de nummer 1 is. En zoals albums waar je eigen favoriete tracks doorlopend wisselen meestal de absolute toppers zijn is ook deze ambiguiteit doorgaans een teken van kwaliteit. Toch merkte ik in het verleden dat mijn eigen mening over dit esotherische gezelschap ook verdeeld was. Head Over Heels, waar de etherische sound mooi contrasteert met een onheilspellende agressie, scoorde goed (4.5*), deze Treasure vond ik wat erg luchtig en vluchtig (3*). Echter zit er 14 jaar tussen de geplaatste stemmen, dus ik was heel benieuwd of ik dit nu net een mindere plaat vind, of dat ik het vroeger gewoon niet helemaal begreep.

Nu wordt Cocteau Twins vaak in een adem genoemd met mijn grote shoegazefavorieten, maar dat komt voor mijn gevoel in de eerste plaats voort uit het feit dat het ‘Similar Artists’ kopje nu eenmaal al bestond en dat men graag wil vergelijken. Want er zijn maar weinig bands die zo op zichzelf staan als Cocteau Twins. Toch begrijp ik bij beluistering van Treasure wel waar ik eerder moeite mee had. De ijle zang van Elizabeth Fraser balanceert een hele dunne lijn tussen enerzijds uniek en krachtig en anderzijds aanstellerig en kitscherig. Het is jammer dat het woord ‘zweverig’ zo’n negatieve connotatie heeft, want het omschrijft deze muziek perfect, zolang je het in positieve of toch tenminste neutrale zin leest. De muziek is zo vederlicht en ontkoppeld, dat ik 15 jaar geleden niet wist hoe ermee om te gaan.

Maar eigenlijk vind ik Cocteau Twins stoer in hun onafhankelijkheid en afwezigheid van angst om een opengespreid en kwetsbaar geluid neer te leggen. Treasure zit ook met zijn louter mythische titelnamen op het randje van gimmicky, maar speelt en balanceert op dat randje waardoor het intrigeert. De plaat is uitgebracht in 1984, een jaar dat ik associeer met tijdgebonden geluid, maar deze plaat is daarentegen opvallend tijdloos. De productie is ruimtelijk en gewichtloos. Waar in Head Over Heels dit nog contrasteerde met een zekere vinnigheid, is deze plaat opgetrokken uit een omgevingsloos vacuum. En daarmee is hij niet alleen intrigerend, maar ook sensitief en schoon.

Ik durf wel te zeggen dat mijn magere waardering voor Treasure voortkwam uit ongemakkelijkheid met mezelf over wat ik hoorde. Met het niet kunnen plaatsen en het missen van context. Inmiddels concludeer ik dat er geen missers opstaan, de sound coherent en toch varierend is, en de verwondering in positieve zin overheerst. Het voelt onzinnig om bij deze plaat op individuele tracks in te gaan, want de waarde zit in de coherentie en samenhang. Ik word er weliswaar niet diep door beroerd of volledig door meegesleept, maar wat een schone plaat is dit - een flinke opwaardering is dus op zijn plaats.

Van 3* omhoog naar een ruime 4*

Inderdaad een zeer sterk album met een mysterieuze, hoopgevende sfeer. Voorloper der alle dream pop acts. 5 sterren.