Grouper - A I A : Alien Observer (2011)

Recensie voor Super Tip-Topper.

Ambient. Een genre waar ik de laatste paar jaar een enorm zwak voor heb gekregen. Dit met grote dank aan met name Gas. Ik kon bij de kringloper voor een spotprijsje z'n verzamelaar Gas - Nah und Fern (2008) scoren. Daarna bleef ik z'n albums maar draaien en draaien, nacht na nacht, voor en tijdens het slapengaan.

Ik wou buiten Gas en The Disintegration Loops van William Basinksi, jullie waarschijnlijk welbekend en ook bloedmooi, meer ambient gaan ontdekken, maar daar kwam lang niks van in huis. Enter this topic. Ik kreeg een intrigerende tip van Koen en de klik was er al meteen na de eerste luisterbeurt. Visioenen van mistige landschappen gevuld met verlangens die ik niet kan beschrijven en de -cliché incoming- nostalgie naar dingen die ik niet eens heb beleefd. Een zeldzaam brokje talent, dit album en deze vrouw. Ik was hier zo van onder de indruk dat ik 'm bijna meteen in de bestelling heb geplaatst.

Vorige week heb ik AO ontvangen, en as we speak tijdens het typen van dit stukje zit het album nu z'n rondjes te draaien in m'n CD-speler. Dit is echt zo'n album dat je moet horen terwijl je hier een beleving probeert bij te schetsen. Het toffe aan het fysiek in bezit hebben van dit album is dat je er het zusteralbum Grouper - A I A : Dream Loss (2011) gratis en voor niets -knipoog natuurlijk- bijkrijgt, en dat die niet eens heel veel onderdoet in kwaliteit.

AIA: A.O. opent met 'Moon Sharp', en hoewel Koen het niet graag zal horen, doet dit nummer me wel heel sterk denken aan de IJslandse band Sigur Rós. Eén van m'n favoriete bands ooit nota bene, zeker en vast m'n favoriete band na 2000. Dan komen de vocalen van het titelnummer inzetten en verlies ik mijn shit, om te janken zo mooi. Wat een engelengezang die boven de muziek lijkt te zweven. Ik kan hier wel proberen dit nummer tot in detail te gaan beschrijven zoals mijn voorgangers dat zo mooi lijken te kunnen, maar ik moet jullie hier teleurstellen. Ga dit gewoon luisteren, wat een pracht. Misschien wel het sleutelnummer van het album. Het nummer dat het best blijft hangen, dat alvast wel.

Na de snelle afloop van het titelnummer krijgen we de langste brok van Alien Observer, een bloedmooi stukje genaamd 'Vapor Trails'. Dromeriger krijg je ze toch niet vaak. Die fluwelen stem ook weer, begraven onder een dikke laag ambient synths, phoeh, raap me op hoor. Simpel misschien, of doch zo lijkt het, maar zo effectief. Het vliegt werkelijk voorbij, tijd lijkt even niet te bestaan.

En dan val ik misschien in herhaling, maar ook het daaropvolgende nummer 'She Loves Me That Way' is weer wonderschoon. De reverb en drones vliegen je om de oren, maar wat hou ik ervan. Dit is echt een nachtplaatje, of op z'n minst laatavondmuziek. Ik heb er ook even de tekst bijgenomen, maar die is van ondergeschikt belang op deze plaat. Het draait 'm hier voornamelijk om sfeer en gevoel. En deze dame maakt iets los hoor, jeetje. Ondertussen hebben de belletjes van 'Mary, on the Wall (For Betre Jackson)' m'n oorschelp bereikt en loopt Alien Observer helaas al weer bijna op z'n einde.

'Come Softly (for Daniel Dalzell)' is de gedroomde afsluiter, haar stem lijkt hier ook ietwat anders, duidelijker en helderder ofzo. Een spookachtig mooie stem die eerder een onderdeel van de muziek is, een extra instrument als het ware. Een soortgelijke ervaring heb ik ook met ( ), voor mij het mooiste album ooit gemaakt. Wat een vergelijking zul je misschien denken, ik kan dat alleen maar als een heel groot compliment opvatten.

Ik kan hier maar moeilijk genoeg van krijgen en besluit dan ook om Dream Loss hierna ook nog maar eens te draaien.

Tweede keer beluisterd, gelukkig was blijkbaar mijn "oorpijn" van de vorige keer op het moment zelf. Ik denk ook dat ik toen heel veel albums had beluisterd of muziek had beluisterd op korte tijd + met onhandige oortjes, terwijl ik nu een betere koptelefoon gebruik. Het probleem is onlangs wel eens teruggekeerd bij een paar liedjes van Aphex Twin, en de volumeknop iets zachter zetten, helpt dan wel. Ik denk ook dat het optreedt bij overbelasting.

Als ik mijn last.fm van toen - 29 maart bekijk (en ook 28 maart), kan ik goed geloven waarom dat zo was. Het was het laatste album van de dag, diep in de nacht, maar ook nadat ik een bijna hele dag naar onder andere het oeuvre van Crystal Castles had beluisterd , en ik herinner me inderdaad dat toen het volumeknop veel te hoog stond, want na het derde album van CC had ik oorsuizingen (hoewel ik dat niet zo vaak heb - gelukkig), en ik denk wel dat ik in die periode effectief wat last had van oorpijn, deels omdat mijn oortjes nogal vervelend deden bij overbelasting. Het zit gewoon niet comfortabel in de oren bij veelgebruik, net zoals een mondmasker ook aan de oren begint te snijden in je vel als je het constant draagt. Hetzelfde principe als doorligwonden dus.

Goed, ik merk wel - ik vind het prachtige muziek - maar het is muziek op het randje omdat het echt trilt door de frequenties die de muziek aanneemt, en dus bij een te hoog volume of overbelasting omdat ik voortdurend muziek luister er wel last van heb. Maar dat maakt het niet minder mooi. Ik vind het echt prachtige muziek, maar ik kan mijn volume wel niet op 100% zetten hier. Muziek op zich ligt me wel enorm, zo een prachtige stem en heel mooi instrumenteel. Alien Observer is wellicht één van de beste nummers ooit gemaakt.

Grouper is het muziekproject van Liz Harris, een multi-instrumentaliste en zangeres uit Californië. Ze verweeft in haar werk elementen van ambient, psychedelica, droompop en folk. De naam Grouper vindt zijn oorsprong in de commune genaamd 'The Group', waarin Harris haar jeugd doorbracht in Noord-Californië. Deze achtergrond vormt een intrigerende basis voor haar sonische verkenningen en weelderige geluidslandschappen. Haar album "A I A: Alien Observer" uit 2012 is een fascinerende reis door etherische klanken en introspectieve melodieën, waarbij elk nummer een unieke dimensie van haar muzikale visie onthult.

Het openingsnummer "Moon is Sharp" verwelkomt de luisteraar met een hypnotiserende gitaarklank en zweverige zang. Dit nummer brengt de luisteraar onmiddellijk in een staat van diepe ontspanning. De hemelse klanken zijn etherisch en lijken de tijd te vertragen Harris creëert een sfeer van melancholische betovering, alsof je door een mistige nacht dwaalt onder het spookachtige schijnsel van de maan. Haar stem, vaak als een echo van zichzelf, vermengt zich met de delicate instrumentatie, waardoor een etherisch tapijt ontstaat dat zowel troostend als mysterieus aanvoelt. Het creëert een sfeer van rust die perfect overvloeit in het tweede nummer.

"Alien Observer", het titelnummer, omhult de luisteraar met dromerige klanken en een gevoel van buitenaardse eenzaamheid. Dit nummer lijkt radiofrequenties van ver uit het heelal te hebben opgevangen, gemanipuleerd door Grouper om een sfeer van mysterie en vervreemding te creëren. De spaarzame gitaarnoten en de fluisterende zang creëren een sfeer van introspectie, alsof je afdrijft naar een verre, onverkende wereld. De geluiden zijn intrigerend en laten je als luisteraar nadenken over de oneindigheid van het universum. Harris' vermogen om een gevoel van ruimte en afstand te vangen in haar muziek is hier duidelijk voelbaar, en het nummer resoneert als een sonische meditatie.

Het derde nummer, "Vapor Trails", voert de luisteraar mee op een zwevende reis door sonische landschappen. Dit nummer heeft een onheilspellende ondertoon, met trage en zware soundscapes die een gevoel van naderend onheil oproepen, De subtiele harmonieën en de delicate texturen van de instrumentatie creëren een gevoel van gewichtloosheid, alsof je zweeft door een luchtige droomwereld. Harris’ stem fungeert als een leidende gids door dit fragiele universum, waarbij elke noot een nieuwe laag van emotionele diepgang onthult.

“She Loves Me That Way” biedt een welkome verademing. Dit nummer klinkt luchtiger en lichter, bijna als een serene wandeling op een zonnige dag. De dromerige melodieën en zachte zang zorgen voor een kalmerend effect, dat contrasteert met de zwaardere tonen van de vorige nummers.Het is een intieme compositie die de luisteraar dicht bij Harris’ innerlijke wereld brengt. De minimalistische benadering van de instrumentatie, gecombineerd met de kwetsbare vocalen, zorgt voor een intense luisterervaring. Het nummer lijkt te spreken over verloren liefde en de zoektocht naar verbinding, waarbij de emotionele lading bijna tastbaar is.

"Mary, on the Wall (For Betre Jackson)" roept beelden op van de iconische serie Twin Peaks. Het is alsof je wacht op de verschijning van Julee Cruise, met haar mysterieuze en melancholische klanken die de sfeer van het nummer perfect aanvullen. Er is een nostalgisch gevoel dat door het hele nummer heen sijpelt. De spaarzame, bijna spookachtige instrumentatie en Harris’ etherische stem roepen beelden op van verlaten landschappen en stille, eenzame nachten. Het nummer lijkt een intiem gesprek te zijn tussen Harris en haar eigen gedachten, een passende afsluiting van een album dat zo doordrenkt is van persoonlijke reflectie en emotionele diepgang.

Het album sluit af met "Come Softly (For Daniel Dalzell)". In dit nummer lijkt Julee Cruise te zijn verschenen, maar met de onmiskenbare signatuur van Liz Harris. De zachte, bijna fluisterende vocalen en de delicate instrumentatie zorgen voor een prachtig melancholisch einde aan een diepgaand album. Dit nummer fungeert als een kalm baken aan het slot van de soms stormachtige emoties van het album

Conclusie: "A I A: Alien Observer" is een onderhoudend en fascinerend album dat even tijd kost om volledig te begrijpen. De muziek is gelaagd en complex, en elke luisterbeurt onthult nieuwe details. Het is een album dat je uitnodigt om je volledig onder te dompelen in de wereld die Grouper heeft gecreëerd, een wereld vol mysterie, schoonheid en introspectie. Het vraagt geduld en aandacht, maar biedt een rijkdom aan muzikale beloningen voor degenen die de tijd nemen om echt te luisteren.

Eerder verschenen op www.jorros-muziekkeuze.nl