Gillian Welch - The Harrow & The Harvest (2011)

‘The Harrow & The Harvest’, de vijfde plaat alweer van Gillian Welch. Haar vorige dateert al van 2003, lang wachten dus voor de fans. Ik ken haar nog niet zo lang (ben nog maar een paar jaar echt serieus muziek aan het luisteren), maar ik heb haar oude albums maar eens opgesnord, met uitzondering van ‘Soul Journey’, die vorige plaat. Haar debuut ‘Revival’ en opvolger ‘Hell Among the Yearlings’ vind ik zeer goed, maar ‘Time (The Revelator)’ spant wat mij betreft toch wel de kroon. Gillian Welch heeft een geweldige stem, die me ontzettend pakt. Muzikaal wordt zij bijgestaan door David Rawlings.

In 2009 was Welch nog te horen op diens plaat ‘A Friend of a Friend’. De twee zijn onlosmakelijk verbonden met elkaar, en passen in het rijtje hedendaagse countrymuzikanten die ertoe doen, waartoe naar mijn mening ook onder andere Ryan Adams en Ryan Bingham behoren. Gillian Welch heeft een select maar trouw publiek hier op MusicMeter; dat spreekt uit de gemiddeldes van haar platen. Deze heeft momenteel wel een erg hoog gemiddelde, en wat mij betreft volkomen terecht. ‘The Harrow & the Harvest’ bestaat uit 10 ijzersterke songs, met de prachtige stem van onze favoriete roodharige zangeres in de hoofdrol. Zij draagt songs als ‘Dark Turn of Mind’ en het fabelachtige ‘Tennessee’ met grandeur en tegelijk ook bescheidenheid.

‘Scarlet Town’ mag de plaat openen, met vinnig gitaarspel van David Rawlings. Één van de uptempo nummers op de plaat, en meteen een geweldige binnenkomer. Het meest vinnige nummer op de plaat, achteraf bekeken. De meeste nummers zijn dan ook heerlijk ingetogen. Ik krijg er zowaar tranen van in mijn ogen, zo mooi is dit plaatje. ‘Six White Horses’ heeft een hoog “traditional”-gehalte, het kon zomaar uit de opnamen van Alan Lomax komen. ‘The Way It Goes’ is ook ietwat vinniger dan de ingetogen nummers, met alweer dat kenmerkende gitaarspel van Rawlings. Fingerpicking noemen ze dat toch, niet?

De ondertoon van de plaat lijkt somber, een waarneming die je ook al uit de titels kan opmaken. ‘Hard Times’ en ‘The Way the Whole Thing Ends’ zijn twee prachtige songs, met van die sombere titels, waaruit alle hoop lijkt te zijn vervlogen. En vergis u niet, ook de meer uptempo nummers, die ik hierboven al aanhaalde, zijn qua tekst niet al te optimistisch. Maar over de teksten later meer. En avant la musique!

‘The Way It Will Be’ doet me denken aan Neil Young. Het lijkt alsof Welch ieder moment kan gaan overschakelen naar het titelnummer van diens LP ‘On the Beach’ uit 1974. Maar op het ogenblik dat dit ietwat storend dreigt te worden, wordt er toch weer een andere richting ingeslagen. Verrassende wendingen zijn niet uit den boze bij Gillian Welch. Het mooiste nummer op de plaat zou zomaar ‘Tennessee’ kunnen zijn. Een meedogenloze sleper van zo’n 6 minuten en een half lang. “Fa la la la; fa la la lee; now let me go, my honey oh; back to Tennessee; it’s beefsteak when I’m working; whiskey when I’m dry; sweet heaven when I die” zingt Welch, en iets in haar stem doet me denken dat ze het nog meent ook. Verdriet is een grote, bepalende factor in het leven, en Welch begrijpt dat als geen ander. Dit is dan ook niet het enige nummer dat over dit onderwerp gaat.

‘Down Along the Dixie Line’ wordt hier en daar genoemd als zwakke broeder, maar ik vind het gewoon een leuk nummer, countrysong in hart en nieren. Beheerst gitaarspel. Tekstueel misschien niet zo hoogstaand als andere nummers, maar Welch contempleert op haar eigen manier over het verleden. ‘Silver Dagger’ is ook weer zo’n nummer met een torenhoog “traditional”-gehalte. Een simpel nummer, zoals de meeste op ‘The Harrow & the Harvest’. Eigenlijk is deze plaat een prima bewijs voor het feit dat het niet altijd moeilijk moet. In combinatie met een geweldige zangeres en tot de verbeelding sprekende teksten kan dat ook erg goed zijn.

En dat die teksten wel degelijk tot de verbeelding spreken, is een feit. Welch staat bekend om haar mooie, zwaar op de hand liggende teksten. Mijn mening zou dus geen volledige mening zijn zonder een korte bloemlezing:

“Standing in the backdoor crying;
Now you wanna be my friend;
That’s the way the cornbread crumbles;
That’s the way the whole thing ends.” (‘The Way the Whole Thing Ends’)

“I lost you awhile ago, but still I don’t know why;
I can’t say your name, without a crow flying by;
I got to watch my back, now that you turned me around;
Got me walking backwards, into my hometown.” (‘The Way It Will Be’)

“But of all the little ways I’ve found to hurt myself;
Well you might be my favorite one of all.” (‘Tennessee’)

“I don’t mind a little town;
Or drinking my coffee cold;
But the things I seen in Scarlet Town;
Done mortify my soul.” (‘Scarlet Town’)

'Seems every castle, is made of sand;
And the great destroyer, sleeps in every man." ('Silver Dagger')

Nu rest mij nog volgende vraag: “heeft Gillian Welch met dit album PJ Harvey naar de kroon gestoken wat betreft vrouwelijke singer songwriters in 2011?” Wat mij betreft, luidt het antwoord daarop: “ja”. Maar het is een close catch; ook PJ Harvey heeft dit jaar een prachtige plaat uitgebracht, zij het een totaal andere, maar toch ook met raakvlakken. Het voornaamste raakvlak is natuurlijk dat beide platen me enorm weten te raken. Op verschillende vlakken.

4,5 sterren

alweer 14 jaar geleden, dat dit laatste reguliere solo album van Gillian Welch uitkwam, met medewerking van haar muzikale partner/echtgenoot David Rawlings.

10 door henzelf geschreven wonderschone liedjes van dit bijzonder muzikale duo, spaarzaam geïnstrumenteerd en zonder enig (roots) rock nummer en dat bevalt prima.

Favoriete tracks "Scarlet Town", "The Way It Goes", het iets meer uitbundige "Six White Horses" en "Hard Times" waarop hun stemmen als vanouds prachtig harmoniëren.

hoewel de kwaliteit van hun nummers buiten kijf staat, had de muziek wellicht iets meer instrumentale invulling (bijv. dobro, fiddle of pedal steel) mogen hebben, zoals spinout hierboven opmerkte.

dit album maakt in ieder geval benieuwd naar het duo-album "Woodland" uit 2024, 1 van de weinige "roots" albums die vermeld worden in de MuMe eindejaarslijst van 2024.

Album werd geproduceerd door David Rawlings
Recorded at Woodland Sound Studios, Nashville, Tennessee

Gillian Welch: vocal, guitar, banjo, harmonica, hands & feet
David Rawlings: vocal, guitar, banjo, harmonica