Laura Marling - A Creature I Don't Know (2011)

Laura Marling heeft ons al verrast met twee prachtige platen.
En nu komt haar derde album uit waarmee ze een iets andere richting mee ingaat.
Iets duisterder, maar ook met vlagen heel opgewekt.
Ik bespeur hier en daar een beetje country wat dit uiteindelijk tot een mooie mix maakt.

Eerder zei ik dat 'Rest In The Bed' en 'Don't Ask Me Why' niet zulk een grote verandering ten opzichte van haar eerdere werk was. Gelukkig maar, want deze nummers zorgen ervoor dat het de Laura Marling nog is die we kennen.
Prachtige nieuwe nummers als 'Night after night' en 'Sophia' staan er op deze nieuwe CD die in een net iets andere stijl zijn als het oudere werk.
Net als het prachtige -en mijn persoonlijke favoriet - 'Salinas' dat heel mooi overvloeit vanuit het eerdergenoemde 'Don't Ask Me Why'.
Een medley die het oudere werk heel mooi verbindt met het nieuwe werk.

Laura heeft op deze plaat een hele goede band achter haar die de plaat inkleuren met cello, bas, toetsen, mandoline en drums.

Tekstueel vind ik deze plaat tot nu toe iets minder dan de voorgangers, maar daar kan ik natuurlijk nog niet veel van zeggen omdat ik het album pas één keer geluisterd heb.

De single 'Sophia' is een heel sterk nummer dat ook de geest van dit album mooi te pakken heeft.
Het begint rustig, wordt drukker en is zowel vrolijk als mysterieus en duister.
Het is een perfecte afspiegeling van het album. Het album is zowel opgewekt als duister.
Ik krijg het gevoel alsof het gaat over opkruipen na een wat mindere periode.

Voorlopig geef ik deze plaat 4 sterren en dat wordt misschien nog 4.5 als ik de echte CD heb.

Laura Marling heb ik altijd aan me voorbij laten gaan. Geen bijzondere reden voor. Gewoon niet voldoende tijd om alles wat maar interessant lijkt ook daadwerkelijk te beluisteren.
Zo gebeurde het dus dat ik haar naam wel voorbij zag komen maar het net zo snel voorbij zag waaien.

Totdat ik via de Facebook pagina van Johan Borger terecht kwam bij een concert-registratie op 3voor12.
Dat maakte indruk.
Voeg daarbij de toch wel goede commentaren op dit nieuwe album en mijn interesse was er deze keer dubbel en dwars.

Hoor ik I Was Just a Card dan hoor ik Joni Mitchell en dan ben ik verkocht. Het nummer ging vooraf door folk in een stijltje zoals ik het toch niet zo vaak hoor (The Muse) waardoor het opvalt en dan past het derde nummer Don’t Ask Me Why ook perfect in het Mitchell straatje en dan hoeft er verder niet zo heel veel meer te gebeuren tenzij het gebodene echt drastisch daalt.

Dat doet het dus niet. Op A Creature I Don't Know lijkt alles te kloppen: geen noot te veel, nergens overdone, subtiele toevoegingen die het geheel net even mooier maken en buitengewoon sterke composities. Voeg daar aan toe dat Marling geen vervelende stem heeft om naar te luisteren en er kan gezegd worden dat dit gewoon een erg sterk album is.
Zo'n plaat waar je nog lang van kunt genieten omdat het tijdloos klinkt en het zich ook nog eens weet te onderscheiden van de grote middenmoot die het genre momenteel toch best domineert.
Niets mis met die middenmoot maar wel een ietwat te groot aanbod waardoor alles wel heel erg op elkaar begint te lijken en je soms niet meer weet naar welke zangeres je nu eigenlijk nu aan het luisteren bent.
Daar heb ik hier dus geen moeite mee. Laura Marling is de naam en het is de hoogste tijd om de vorige albums ook maar eens op te gaan zoeken.

Laura Marling heb ik om een of andere reden voorheen aan me voorbij laten gaan. Nu haar nieuwe ook zoveel lovende kritieken ontvangt, heb ik me laten verleiden om het album te beluisteren. Eigenlijk biedt dit album exact wat ik ervan verwachtte: een prima folk album, met nummers die mij bij vlagen net iets té gelikt zijn, gezongen door een jongedame met een stemgeluid die niet klinkt als één van een frisse twintiger. Dat laatste is positief bedoeld, uiteraard. A Creature I Don’t Know laat Laura bij momenten op haar best horen, die momenten worden afgewisseld met 'n paar mindere tot zelfs twee slechte liedjes.

Onder de hoogtepunten kan je met gemak de, zo’n beetje, meest sobere nummers Night After Night en Rest in the Bed scharen, niet in de laatste plaats omdat dergelijke composities het beste in Laura’s stem naar voren weten te halen. Een nogal opvallend contrast in vergelijking met de eerdergenoemde nummers, maar zeker niet minder de moeite waard, is The Beast. De bij vlagen donkere, rockachtige aard van de instrumentatie biedt een welkome afwisseling, en dat zorgt misschien wel voor het meest noemenswaardige moment van het hele album. De twee nummers met een kleine flirt naar het country genre zijn ook erg geslaagd, ik heb het over My Friends en Sophia, het zijn die kleine details waardoor albums in dit genre de moeite waard zijn. Daar komt bij dat de achtergrondvocalisten die te horen zijn bij Sophia ook nog een meerwaarde leveren; alleen jammer dat ze zo’n (relatief) kleine rol innemen.

Mindere momenten worden gevormd door bijvoorbeeld I Was Just a Card. Haar frasering is, naar mijn persoonlijke smaak, ontzettend irritant. De manier waarop ze het inzingt bezorgt me de rillingen, niet op een positieve manier, helaas. Een nummer als Don’t Ask Me Why heeft ook niet het vermogen om de interesse van de luisteraar te wekken, het vormt het grootste, monotone gaapmoment van het album. De drie andere nummers die ik niet noemde vind ik mooi, maar toch iets te gelikt. Vooral uit de opener blijkt, hoewel het een prima nummer is, dat er teveel poespas omheen is gebouwd; iets wat bij mij de twijfels oproept bij het folk genre. Het is verder een (kleine) kanttekening, en niet iets om over te vallen.

Een ruime voldoende. Drie-en-een-halve ster.

Allereerst mijn complimenten aan Angelo, met zijn heldere mening. Ikzelf ben nog iets positiever gestemd, en wil dan ook uitleggen hoe dat komt. Hopelijk op een even duidelijke manier als Angelo.

Eerst eens gaan kijken wat Marling al heeft gepresteerd. Zij is 21 jaar (7 dagen ouder dan ik, om precies te zijn), en heeft toch al één en ander gepresteerd waarop menig ander jaloers zou moeten zijn. ‘A Creature I Don’t Know’ is haar derde langspeler in 4 jaar tijd, en laat voor mij zien dat Marling volwassener is geworden, ten opzichte van de vorige platen. Haar debuut was prima, heel erg goed zelfs, en de opvolger die vorig jaar uitkwam, had zeker z’n goeie momenten, maar werd soms een beetje teveel overschaduwd door haar begeleiders, Mumford & Sons.

Ook heeft Marling een relatie achter de rug met Charlie Fink van Noah and the Whale, rookt ze als een schoorsteen en was ze te horen op een nummer van de laatste plaat van Johnny Flynn. Met andere woorden, Marling is nog jong in jaren, maar heeft al wat meegemaakt. Dat doorleefde hoor je ook terug in haar stem, die helemaal niet klinkt als die van een 21-jarige frisse deerne. Maar het klinkt bij tijden wel uiterst charmant, zoals in het prachtige ‘Night After Night’, tevens één van de beste nummers op de plaat.

Andere uitblinkers zijn ‘The Beast’, zowat de tegenpool van ‘Night After Night’, dat naarmate het einde eraan komt, steeds heftiger wordt, en opener ‘The Muse’, met z’n heerlijk jazzy instrumentatie. Met iets meer dan 40 minuten is ‘A Creature I Don’t Know’ zeker niet te lang (helemaal niet), en je wordt ook zowat heel de speelduur verplicht geboeid te blijven luisteren, omdat het gewoonweg erg goed is. Echt zwakke nummers vind ik hier niet terug.

De plaat klinkt ook als een geheel, waar dit bij haar vorige platen niet echt het geval was. Zo vloeit ‘Don’t Ask Me Why’ mooi over in ‘Salinas’ zonder dat je er erg in hebt, en zijn er op tekstueel vlak ook verwijzingen onderling. Enkele voorbeeldjes:

“I’m nothing but the beast;
And I’ll call on you when I need to feast.” ( ‘The Muse)

“Calling Sophia, goddess of power.” (‘The Beast’)

Enfin, wat ik wil zeggen, is dat Laura Marling dit keer niet enkel haar hart uit heeft gestort, maar ook goed heeft nagedacht over de boodschap die ze wilde overbrengen, en de manier waarop je dat het meest efficiënt kan doen. De titel van het album slaat volgens mij op ‘The Beast’, een wezen dat in ieder van ons schuilt, en dat maar moeilijk in z’n kaarten laat kijken. ‘Sophia’ is zijn tegenspeler, “sofia” is volgens mij Grieks voor “wijsheid”, of laat m’n kennis me nu in de steek? ‘Sophia’ staat voor het gezonde verstand, denk ik dan. En op die manier leg je al heel wat dingen bloot. De knappe, subtiele teksten van Marling geven bij mij de doorslag, geven mij het signaal dat ik deze jongedame best één of meerdere pluimen op de denkbeeldige hoed mag steken.

Laura Marling speelt op haar nieuwe plaat ook met aardig wat verschillende stijlen, gelukkig op een ongedwongen manier, zodat het niet al te veel in de spotlights komt te staan. Al kan je het country-achtige einde van ‘Sophia’ moeilijk negeren (erg geslaagd, dat wel). Dat is het meest voor de hand liggende voorbeeld dat ik kan geven. Maar ook in de andere songs hoor ik invloeden uit andere genres. Wat ik daarnet al zei over ‘The Muse’, geldt op een andere manier ook voor ‘I Was Just A Card’, dat een speciaal sfeertje uitademt, en de manier waarop Marling fraseert, weet mij dan weer wel te overtuigen. Het doet me zelfs denken aan de jazzzangeressen van de jaren ’50.

‘Rest in the Bed’ is gedrenkt in een lekker walssausje, terwijl ‘Salinas’ weer meer de traditionele folk opzoekt. Wat ook in haar voordeel pleit, is dat ik haar erg graag bezig hoor, op één of andere manier weet haar zang mij nu helemaal te overtuigen en mee te slepen. Met haar derde plaat heeft Marling bevestigd, en zelfs meer, haar twee eerste platen overtroffen. Hopelijk maakt ze nog veel platen van dit allooi in de toekomst.

4 sterren

Vanaf The Muse bevend kort in de hoogte wordt afgetrapt met "God's work is planned" om diezelfde zin nog schuddend in een lange diepe noot te laten vallen, zijn we vertrokken op een labyrintisch parcours doorheen wezen. De kortste weg bestaat niet. Op en neer, als haar zang, met een hoofd in de blauwe hemel en voeten die niet van de donkere aarde kunnen loskomen. Een verhaal vertellend, belevend, kinderlijk, in haar hoofd klopt het. Je snapt het wel. Uiteindelijk. Uitzonderlijk, de manier van overdragen, voorbijrollend, schijnbaar moeiteloos, maar moeilijk bij te benen. “Don’t be scared of me, I’m nothing but the beast”.

Over The Beast zucht ze fluisterend frustrerende steken. Frustrerender en scherper, haar messen slijpend, van passie en uit liefde. Eerder bewandelde paden eindigen nu in muren. Opgebouwd, steen per steen. De nacht, donker, toch helder, roept. Schreeuwt. Huilt. Zij scheurt, wonden open. Knarsetandend in een plotse stilte. Een even plotse razernij onder volle maan schijnt licht. Zonder reactie. Genoeg is genoeg. “I’ve been runnin round for hours, Calling my Gyptian blood to bear me flowers, Calling Sophia, Goddess of power”.

Tot Sophia zich nestelt in schijnbaar vreedzame zang. Lichamelijke rust, maar geestelijke gestoordheid. De wanhoop nabij, kijkend naar de blauwe hemel. Vast aan de donkere grond. In het donkerste hoekje, waar geen maanlicht gevangen wordt, verlangend nog eens ondersteboven zweven. Het bestaat. Bestond, toen. Helder wordt het, als de donkere nacht. Lichamelijke gestoordheid, voor geestelijke rust. Luid en duidelijk spuwt ze nu de woorden uit. Ergens tussen frustratie en passie, razernij en liefde. De brokken lijmen. Of opruimen. “Oh Sophia, I’m wounded by dust”.

Bovenstaand bericht stond vorig jaar op mijn site. www.jorros-muziekkeuze.nl. Inmiddels heb ik de tekst een stuk opgepimpt en wel als volgt:

Het album "A Creature I Don’t Know" van de Britse liedjesschrijfster Laura Marling, gelanceerd in 2011, markeert een fascinerende evolutie in haar muzikale odyssee. Dit werk onthult een rijker, diepgaander geluid dan haar eerdere uitgaves, wat een luisterervaring schept die zowel intiem als ontsluitend is. Met dit derde album maakt Laura Marling een ommezwaai van de Folkrock op haar debuut en tweede album, naar Alternative Rock. Althans volgens de info op Discogs.

Het openingsnummer, "The Muse", zet direct de toon met een levendige melange van folk en jazz invloeden, waarbij Marling’s kenmerkende akoestische gitaar wordt vergezeld door een subtiel doch expressief jazz ritme. Haar stem, altijd een amalgama van zoetheid en scherpte, navigeert behendig de complexe melodieën.

"I Was Just a Card" reflecteert een meer contemplatieve kant, met een melodie die zowel melancholisch als bevrijdend werkt. De tekstuele lagen van het lied spreken van onvermijdelijke vergankelijkheid en de acceptatie van een onvolmaakt verleden, wat Marling’s vermogen toont om diepe, persoonlijke thema’s te verkennen zonder aan poëtische kracht in te boeten.

In "Don't Ask Me Why" vinden we Marling worstelend met de dualiteit van verlangen en de noodzaak van zelfbehoud. De melodie is ingetogen, de akkoorden zijn spaarzaam, maar het effect is onmiskenbaar krachtig, een toonbeeld van haar capaciteit om met minimale middelen maximale emotie te kanaliseren.

"Salinas" is een rijk, beeldend nummer dat de luisteraar meeneemt naar verre, stoffige landschappen. De invloeden van Americana zijn duidelijk aanwezig, verstrengeld met Marling’s Britse folk wortels, wat een boeiend trans-Atlantisch geluid voortbrengt dat zowel nostalgisch als vernieuwend aanvoelt.

"The Beast", wellicht het meest onthullende nummer van het album, toont een donkerdere, meer introspectieve Marling. De zware, bijna dreigende arrangementen complementeren haar teksten over innerlijke strijd en de confrontatie met de eigen demonen, waarmee ze de luisteraar uitdaagt tot zelfreflectie. Dit nummer vertegenwoordigt bij uitstek haar koerswijziging.

De opeenvolging van "Night After Night", "My Friends", en "Rest in the Bed" toont een graduele verschuiving naar thema’s van isolatie en reflectie, waarbij Marling’s tekstuele scherpzinnigheid en melodische vernuft voortdurend op de voorgrond treden. Elk nummer is een studie in de balans tussen vertelkunst en muzikale expressie. Rest in the Bed is mijn prijsnummer op dit album.

"Sophia", een bijna religieus klinkende folksong, biedt een moment van inkeer, een uitbarsting van helderheid te midden van de vaak sombere toonzetting van het album. De overgang van akoestische eenvoud naar een volledig bandarrangement symboliseert een ontwaken, zowel thematisch als muzikaal.

Het album sluit af met "All My Rage", een bevrijdende explosie van energie die de thematische reis van het album samenvat. Hiermee verlaat Marling de schaduwen van introspectie om plaats te maken voor een hernieuwde kracht en zelfverzekerdheid.

"A Creature I Don’t Know" is een getuigenis van Laura Marling’s evolutie als artiest en als verhalenverteller. Het biedt een diep inzicht in haar persoonlijke groei en toont haar uitzonderlijke vaardigheden in het vervlechten van poëzie en muziek tot een aangrijpend narratief dat zowel uitdaagt als verzacht.