Brian Eno - Ambient 1 (1978)

Muziekbehang, niet te verwarren met behangmuziek. Heel rustgevend!

De afgelopen periode had ik mede door de warmte moeite met inslapen, niet handig als je de volgende dag vroeg er weer uit moet! Music For Airports is perfect om bij in slaap te vallen en in geen tijd lig ik heerlijk in dromenland. En als ik even genoeg heb van al die herrie mag ik er ook graag naar luisteren. Echt een heerlijk rustgevende plaat.

Ik heb een stuk of 10 Eno platen. Elk heeft zijn sterkte.
Another green world, Here come the warm jets, Before and after science, Taking Tiger Mountain als ik zin heb in perfect gekte.
Fourth world als ik lees.
Deze is dan weer diegene die perfect is als ik mijn boekhouding wil doen.

Ik ben altijd gefascineerd geweest door de albumhoezen van de Ambient-albumserie. Voor mijn gevoel zijn het landkaarten van imaginaire gebieden, waar de muziek van de albums je mee naartoe op reis neemt. Deze kaarten worden steeds gedetailleerder naarmate de muziek op de albums dat ook wordt. Het is daarom niet gek dat de hoes van Music for Airports de meest minimalistische variant is in de reeks. Minimalistisch op een goede manier, namelijk wel met een warm gevoel, en ontdaan van de donkere en mysterieuze details die bijvoorbeeld de hoes van Ambient 4: On Land sieren. Als Music for Airports een land is, is het er eentje waar je heen gaat voor je rust.

En rust, dat is wat dit album als geen ander weet te brengen. Zoals bekend had Eno met de Ambient-serie het idee om muziek te creëren waarnaar je zowel aandachtig kunt luisteren als die op de achtergrond kan spelen. Dit experiment is direct geslaagd met het eerste Ambient-album, sterker nog, met het eerste nummer! 1/1 klinkt ogenschijnlijk als een repetitief achtergrondnummer. En toch is het zo overduidelijk aanwezig als ik het opzet, dat ik het absoluut niet af zou kunnen doen als muzak of muzikaal behang. Kristalhelder, schijnbaar ontdaan van elke emotie, en toch zo overduidelijk "aanwezig", dat ik het moeilijk vind om goed uit te drukken hoe dit nummer klinkt of wat het met me doet. Deze sfeer wordt voortgezet op 2/1, waar het nog versterkt wordt door engelachtige, welhaast etherische vocale samples. Slechts op 1/2 klinkt er iets van emotie door: de klankkleur van de piano voelt hier een tikje mistroostig en melancholiek. Dit wordt echter nergens té uitgesproken, waardoor ook dit nummer prima binnen de rest van het album past.

Toegegeven, binnen de Ambient-reeks geef ik persoonlijk nog nèt de voorkeur aan Eno's samenwerking met Harold Budd op Ambient 2: The Plateaux of Mirror (en diens donkere tweelingbroertje The Pearl). Die hebben net iets meer afwisseling en details en neigen een beetje naar de subtiele weemoedigheid die hier al te horen valt op 1/2. Maar het is een fotofinish en als we kijken naar de missie die Eno met Ambient als muziekstijl voor ogen had, kan ik niet anders dan concluderen dat hij die op Music for Airports al heeft voltooid.

Normaal gesproken zet ik muziek op omdat het een bepaalde emotie bij me oproept, Music for Airports zet ik juist op omdat het mijn emoties laat wegebben. Of misschien mogen we absolute rust ook een emotie noemen?