Yes - Time and a Word (1970)

De ritmesectie steelt wat mij betreft de show, luister eens naar het machtige quasi nonchalante baswerk van Chris Squire op het openingsnummer.
Samen met de drummer Bill Bruford zijn ze een klasse beter als de gitarist en keyboardspeler.
Hun echte klassieke sterbezetting zou ook na dit album tot stand komen.

Zo hoor ik gitarist Peter Banks af en toe iets vals spelen vooral in de snelle solo stukken en weet keyboardspeler Tony Kaye de middelmaat niet te ontstijgen.
"Then" is een heel chaotisch nummer, de instrumenten doen maar wat zo lijkt het.
Alleen het reffrein en het snelle stevige stuk blijven me bij.

Kan niet echt wennen aan het orkest, op de een of andere manier weten ze samen met Yes nooit een eenheid te vormen.
Luister eens naar het snelle stuk op "Everydays" waar alle instrumentalisten verzuipen in het geheel (inclusief orkest) terwijl ze proberen tegelijk te soleren, maar dan ieder voor zich.

Na dat geweld is "Sweet Dreams" een aardig rustpunt, om daarna het in principe aardige "The Prophet" productioneel om zeep te laten helpen.
Alsof alle sporen tegelijk benut moesten worden, wat een eindmix !

"Clear Days" is zo'n liefelijk Jon Anderson nummer, voor het eerst komt het orkest tot zijn recht want de overige instrumenten doen even niet mee.
Chris Squire gaat lekker los op "Astral Traveller", een voorbode op al het moois wat Yes later nog zou maken en al een stuk geslaagder omdat het orkest er niet doorheen tettert.
Heerlijk bombastisch einde trouwens.
Het slotnummer sust je wat in slaap op een prettige manier totdat je wakker schrikt van het orkest die het weer verpest.

Het moge duidelijk zijn dat ik niet echt kapot ben van dit album, met de beste bedoelingen gemaakt maar vooral de producer Tony Colton laat hierop zien hoe het niet moet.

Een fractie minder dan het debuut, zonder dat ik nou heel precies de vinger op de zere plek kan leggen. Wellicht omdat er net wat meer matige nummers op staan (voor mij met name Sweet dreams en The prophet), maar ook wel omdat ik de orkestpartijen eigenlijk nergens echt met de muziek vind versmelten, alsof de band zelf al zúlke rijke muziek maakt dat de orkestrale arrangementen meer een "afterthought" of een overbodig extraatje dan een organisch geheel vormen. Droombolus hierboven vindt dat dat laatste bij de Rhino-remasters wel opgelost is, maar ook op die versie klinkt het orkest in mijn oren als een vreemde eend in de bijt, niet eens qua sound maar meer in het compositorische totaalplaatje.
        Verder natuurlijk zeker geen slechte plaat, met Squire's bas steeds meer op de voorgrond (bijvoorbeeld op het openingsnummer en op Sweet dreams), vrij spectaculaire work-outs op de covers, en twee magnifieke nummers op het einde, eerst Astral traveller dat qua sfeer al op de komende platen vooruit lijkt te lopen en daarna het titelnummer als de ultieme meeslepende ballade. Bovenstaande bezwaren nemen dan ook niet weg dat dit een mooie schakel is in de fraaie ketting van de eerste vijf Yes-studioplaten.
        Nog iets grappigs : een aantal jaren geleden heb ik de film The big country (1958) voor het eerst gezien, en wat me daarbij onder andere opviel was de weidse themamuziek van Jerome Meross, die ik sindsdien vele malen heb gedraaid. Ook Time and a word heb ik al vaak beluisterd (en ken ik overigens al veel langer), maar toch legde ik pas de link met het openingsnummer daarvan toen die mij aangeduid werd in een oude documentaire over Yes die ik een paar weken geleden zag. Het is de moeite waard: zoek op YouTube eens naar bijvoorbeeld the big country theme en vergelijk dat eens met de passages vanaf 0:15 en vooral vanaf 2:25 van No opportunity necessary, no experience needed. (En pas na het schrijven van voorgaande zinnen lees ik de review op allmusic.com waar ook naar Meross verwezen wordt.)

Deze heeft wat tijd nodig gehad om te landen en eigenlijk komt dat vooral door de wat hectische opener. Daarvan weet ik nog steeds niet goed wat ik ermee moet. Het is niet slecht, maar ik denk dat ik het in de toekomst vooral oversla om naar de betere songs te kunnen luisteren die erna komen. Kwalitatief vind ik het nog niet zo indrukwekkend als het debuut. Met name het orkest is soms een beetje teveel, maar de songs zijn wederom goed! Everydays klinkt me wel heel bekend in de oren. Ik heb even gespiekt bij het debuut, maar het is geen heropgenomen versie. Tekstueel lijkt het waarschijnlijk teveel op Yesterday and Today. Sweet Dreams kende ik al. Lekkere meezinger!

De mooiste verrassing is The Prophet, waar Yes al wat de epische tour op gaat. Ik weet nu al dat Lennert hiervan gaat smullen! Terecht, mooi nummer! Astral Travellers is al helemaal een feest als de gitarist gaat duelleren met de toetsenist. Ik word wederom erg vrolijk van deze muziek!

Heerlijke progplaat dat over het algemeen laagdrempelig is maar veel herluisterwaarde heeft.

Tussenstand:
1. Yes
2. Time And A Word

Knap album weer. Dat orkest was de eerste keer even wennen, maar uiteindelijk komt vooral het sterke songmateriaal goed naar voren. Wat mij betreft ook een puntje beter nog dan het debuut, helemaal zo'n song als Everydays is in deze uitvoering echt ongelooflijk knap. Sweet Dreams kende ik zelfs al, ondanks dat ik dit album zelf niet heb, dus ik vermoed dat Arrow Classic Rock deze af en toe draait? En mijn marathon-kompaan heeft gelijk, The Prophet is een fantastische track. Astral Traveller heeft ook echt fenomenale instrumentatie qua bas/toetsen/gitaar.

Het debuut had al een weergaloze sound, maar hier is songmateriaal voor mijn gevoel toch net een stapje beter. Heel erg fijn dit.

Tussenstand:
1. Time And A Word
2. Yes

Fijn album dat Yes hier aflevert. Het is naar mijn mening veel sterker dan het debuutalbum, wat Time And A Word met name te danken heeft aan de sterkere composities. Het orkest dat op deze schijf door Yes wordt toegepast is even wennen, maar na een aantal luisterbeurten vind ik het niet storend. Ik durf zelfs wel te zeggen dat het orkest in de meeste gevallen een sterke toevoeging aan het totaalgeluid is (uitzonderingen daargelaten), zoals bijvoorbeeld op het titelnummer.

Wat me met name kan bekoren is de diversiteit op dit album. Van het bombastische van de openingstrack en het nummer Then (met het kalme outro dat tegenover deze hectiek wordt geplaatst) tot het jazzy Everydays en het episch-aanvoelende The Prophet.

Al met al dus een sterk album, met een hoge herbeluisteringswaarde.

Stand:

1. Time And A Word - 4*
2. Yes - 3.5*