Lost in the Trees - A Church That Fits Our Needs (2012)

Dat er meestal mooie muziek voortkomt uit ellende blijkt meestal een feit. Het zal voor Ari Picker niet anders geweest zijn toen hij de nummers voor dit album schreef.
De dood van zijn moeder, die op de hoes staat afgebeeld, vormde het uitgangspunt. Een eerbetoon.
We hebben het artiesten vaker horen doen en hier resulteert het in A Church That Fits Our Needs.

Een album dat opent met Moment One, een onheilspellend intro van 50 seconden, de opmaat voor het nummer Neither Here Nor There. Het is de opbouw van een monument voor Ari's moeder: emotioneel en meeslepend. Dat Lost in the Trees niet vies is van zwierige melodieën konden we al ervaren op het vorige album maar het lijkt wel of er nu veel meer diepgang is. Prachtig ingenieus vervlochten tonen die ons meesleuren in het verdriet maar die gek genoeg ook hoop lijken mee te geven. “I wanted to give her a space, in the music, to be, and to become all the things she didn’t get a chance to be when she was alive,” aldus Picker. Het is hem zeker al bij deze opener gelukt om dat waar te maken.
Red klinkt wat luchtiger alsof we luisteren naar jaren '60 popnummers waar lievige meisjes de boventoon voerden. Maar dan onderschat je de tegendraadsheid die in dit nummer verstopt lijkt te zitten en die je moet gaan leren ontdekken na meerdere draaibeurten. Ondanks de op het eerste gehoor enorme brok luchtigheid hoor je ook iets verwrongens. Dat valt moeilijk uit te leggen; dat moet je zelf zo ervaren. Er hangt ook gespannenheid in de lucht en hierdoor is niets wat het lijkt.
Golden Eyelids ademt het barokke wat een band als Arcade Fire ook heeft. Het mag dan allemaal wel over de dood gaan maar het leven wordt ook gevierd, dat straalt dit nummer zeer zeker uit. Het is een prachtig gezongen nummer dat staat als een huis en dat elke draaibeurt weer weet te betoveren. Ari neemt je echt mee op reis in zijn wonderlijke muziekwereld. Het is een mysterie waar je elke draaibeurt een beetje van mag ontrafelen om er vervolgens achter te komen dat je dat nooit helemaal zal lukken. Wat een prachtmuziek levert het dan toch op.
Icy River opent met het geluid van een kraai en wat natuur(?) geluiden op de achtergrond om zich vervolgens te ontvouwen als een mooi door strijkers gedragen nummer. Voor Lost in the Trees-begrippen zou je het haast sober gaan noemen. Laat ik Emma Nadeau trouwens niet vergeten te noemen met haar achtergrondvocalen want die zijn absoluut belangrijk voor het geluid van dit gezelschap.
De nummers op dit album vloeien mooi in elkaar over. Tall Ceilings kent een fraaie opbouw waar de akoestische gitaar een subtiele rol in heeft maar waar de strijkers het voorzien van een donker geluid. Ondanks de massa die de muziek toch vormt is het nergens dichtgeplamuurd en dat vind ik de kracht van deze muziek. Het is orkestraal en toch intiem. Dit nummer kent wat bijzondere twists: zo na twee en een halve minuut krijgt het haast een jazzy sfeertje maar door het gebruik van de instrumenten kun je het geen jazz noemen. Toch krijgt het nummer er een bijzondere break door die ook niet meer verandert naar waar het mee begon.
Moment Two is een kort intermezzo dat haast bedoeld lijkt als meditatief rustpuntje.
This Dead Bird Is Beautiful is behoorlijk direct en komt dan ook indringend over. Dit ongetwijfeld doordat het nummer kalm begint zonder al te veel instrumenten waardoor de zang van Ari extra naar voren komt. Je voelt dat het nummer zal gaan groeien en dat laat toch nog wel even op zich wachten maar dan lijkt iedereen zich inderdaad volledig te geven zonder dat het bombast wordt. Een beetje huiveringwekkend is het wel: lekker!
De plaat blijft even hangen en Garden knalt er in. Het is weer van adembenemende schoonheid, nergens frivool terwijl de strijkers over elkaar heen buitelen, donker en toch heel licht. Ruim vier minuten vol tegenstrijdigheden die me soms ademloos achterlaten. En wat zingt Ari hier toch ongelooflijk mooi. Er komt maar geen einde aan alle schoonheid die op dit schijfje gebundeld is.
Villain (I'll Stick Around) opent met een geluidsopname waarin gevraagd wordt (door Ari's moeder?) 'Is There Anything You Need in Your Life? That You Don't Have? Can You Think of Anything?' waarna een antwoord volgt van een man die haast niet te verstaan is. Ari sluit er zijn treurnis op aan. Zonder echt klagerig te worden bouwt hij stug door aan het monument voor zijn moeder. De 'church that fits our needs'. Van alle nummers voelt dit het meest als een klaagzang aan. Het kruipt al snel onderhuids en doet dat met vrij minimale, haast onderkoelde middelen.
In An Artist's Song hoor ik wat van het geluid van de vorige cd terug, een geluid dat me toen ook al zo goed wist te pakken. Fijn om dat terug te horen. Het borduurt ook naadloos voort op de nummers die hiervoor staan. Dus ja: mooie zang, ja: akoestische setting, en ja: heerlijke strijkersarrangementen. Je moet er wel voor open kunnen staan; doe je dat niet dan heb je sowieso weinig te zoeken bij deze band. Ook op dit nummer weer bijzondere wendingen. Niet abrupt maar toch weer apart genoeg om het nummer boeiend te houden.
Vines vormt het slotakkoord. Een passend einde. Akoestisch en met een mijmerende toon. Weemoed en berusting klinken hier duidelijk in door. Mooier kan het niet zijn.

A Church That Fits Our Needs biedt van alles wat. Troost, hoop, reflectie, noem ze allemaal maar op. Het hoort ook bij een monument voor een overleden moeder. Een moeder die passend geëerd wordt door een zoon die met zijn band de meest schitterende muziek weet voort te brengen. Muziek die mij weet te raken op allerlei manieren.
Het is goed dat er nog steeds artiesten zijn die dat kunnen. Ari Picker is er eentje van.

Koesteren die man.......

Omwille van de krankzinnig hoge waardering heb ik deze plaat blind (doof) uit het schap getrokken en afgerekend. Je moet in het leven de onverwachte meevaller soms een handje helpen. En het viel mee.

Om te beginnen, geen probleem met de hoes. Maar is dit Folk? Nooit geweest, en wordt het ook niet. Dat dit duurzame kwaliteit is, kan iedereen met twee correct gepositioneerde oren herkennen. De plaat balanceert voortdurend op het randje tussen barok en overdaad, en de bravoure in arrangement levert fantastisch werk op zoals in Red. Een nummer als This Dead Bird Is Beautiful valt daarentegen weer nét aan de verkeerde kant van de scheidslijn. Vooral de achtergrondkoortjes zijn soms teveel van het goede. Garden krijgt daardoor op het eind ongewild de trekjes van een kerstlied, bij An Artist Song klinken ze haast parodisch. Dat neemt niet weg dat Ari Picker een prachtige stem heeft, je zou willen dat Tom Yorke tot zo'n performance in staat zou zijn als hij in Villain brengt. Ja, dán begrijp ik die monsterscore wel.

‘All Alone in an Empty House’ was mijn kennismaking met Lost in the Trees, een Amerikaans collectief rond Ari Picker, het was een bijzonder aangename kennismaking. Niet dat muziek is waar je vrolijk van wordt, nee hoor. Maar het is van dat soort getergde zielenfolk die me wel aanstaat. En omdat ik nu toch in die mood ben (met ook Matt Elliott niet ver uit de buurt), leek het me een geschikt moment om de nieuwste van Lost in the Trees te bespreken.

‘A Church That Fits Our Needs’ luidt de titel van die nieuwste, die in het teken van de dood van de moeder van Picker staat. Ruim drie kwartier gaat men op zoek naar die ene geschikte plaats die verlossing zal brengen. Maar die bestaat helemaal niet, en dan moet je de waarheid onder ogen zien. De laatste regels van ‘Vines’, het afsluitende nummer, gaan dan ook als volgt: “Am I helpless? I trust you… but where are we walking to?”

De teksten zijn niet zo pijnlijk direct als die van Radical Face op ‘The Family Tree: The Roots’, maar wat subtieler verpakt. Toch vind je heel wat verwijzingen naar de moeder van Picker, en het miserabele pad dat haar naar de wanhoopsdaad die zelfmoord toch wel mag genoemd worden leidde. Enkele voorbeelden:

“Did god put you in that wheel chair?
A berserker;
Who’s eating every part;
Such a grey grief;
Which one is the villain?” (‘Villain (I’ll Stick Around)’)

“You walked through this horrid life;
But you got to sing before you closed your eyes.” (‘An Artist’s Song’)

Picker ziet haar ook al seen sort beschermengel. Zo zingt hij in het prachtige ‘This Dead Bird Is Beautiful’ het volgende: “Hell won’t come into my house; not when you’re around”. Ook is de plaat een mooi geheel, en is het concept er duidelijk in gesmeed. Er wordt in verschillende nummers verwezen naar de titels van andere nummers, en dat verstevigt natuurlijk dat geheel. In ‘Red’ heeft Picker het bijvoorbeeld over “a beautiful garden blooms”, in ‘Villain (I’ll Stick Around)’ zingt Picker “she’s neither here nor there”, en in verschillende nummers wordt verwezen naar het nummer ‘Red’. Dit alles zorgt voor een meer dan geslaagde symbiose.

En dan het muzikale gedeelte. Veel dramatiek, die echter nooit vervalt in groteske (lees: overdreven) taferelen. De twee intermezzo’s hebben hun plaats, al voegen ze niet ongelooflijk veel toe (alhoewel, in deze context natuurlijk wel, die voetstappen), en voor het overige worden er veel instrumenten gebruikt, met Picker’s stem op kop. Hij kan veel aan met die stem, en laat dat horen. Hij klinkt als iemand die veel verdriet heeft, maar het heeft leren aanvaarden. Ik denk dat in deze plaat behoorlijk wat werk gekropen is, en dat kan je horen.

De songs zijn soms op zulk een manier gearrangeerd dat je zou zeggen dat het klassieke muziek is. Violen, cello, tuba, piano, trompet, viola, het zit er allemaal in, zonder “gemaakt” over te komen, al schuurt het soms gevaarlijk dicht tegen het kitscherige geluid aan. Dat is meteen ook mijn enige negatieve bemerking bij deze plaat.

“She led me to the woods where our church was started”, klinkt het in ‘Icy River’, en die kerk blijkt nog maar een schim van zichzelf te zijn. We zijn uiteindelijk toch weer op onszelf aangewezen. Picker en zijn band maken ons daarop attent, op een erg fraaie manier.

4 sterren

Hoeveel pijn kan een mens verdragen in zijn leven? En, nog belangrijker in een recensie, hoeveel daarvan kun je vervolgens in je artistieke product stoppen voordat het tenenkrommend en onbeluisterbaar wordt? Vragen die Ari Picker uit North Carolina wel bezig moeten houden, net als iedereen die zijn muziek beluistert.

Niet lang na het uitkomen van All Alone in An Empty House, de vorige plaat van zijn band Lost In The Trees, pleegde de moeder van Picker zelfmoord, naar verluid ook nog kort na de trouwdag van de muzikant.

Het zal niemand verbazen dat A Church That Fits Our Needs nog eens de overtreffende trap is van de al redelijk intense voorganger: letterlijk een soort conceptalbum over zijn overleden moeder. Haar eigen leven als schilderes, haar mentale problemen, haar invloed op het leven van Picker. In de woorden van de man zelf, een kathedraal voor zijn moeder in de muziek. De albumtitel dient ook ongeveer zo te worden opgevat: een plek waarin zijn moeder kan floreren, zo'n plek die geen enkele kerk haar kon bieden, die het leven haar niet kon bieden.

Maar laten we ons even terugtrekken uit de context van persoonlijk drama, want A Church That Fits Our Needs is veel meer dan een exhibitionistisch tranendal. Wellicht is het zelfs de mooiste popplaat van het jaar. Wat betreft gevoel, inventiviteit en melodie ondervindt deze plaat in 2012 eigenlijk alleen concurrentie van het (nog niet officieel in Europa uitgekomen) debuut van Asaf Avidan.

De klassieke scholing van Ari Picker is duidelijk te horen: geen riffs van drie akkoorden maar weelderige, gelaagde arrangementen. Geen meezingrefreintjes maar complexe, verhalende melodieën. En toch, en dat is nog het meest bijzondere, blijft het allemaal behapbaar: de liedjes blijven klein en memorabel, en Ari Picker mag zich rekenen tot het selecte clubje van mensen als Rufus Wainwright en Joanna Newsom van mensen die conservatoriummuziek in hun popliedjes kunnen verwerken zonder dat het kitsch wordt.

Het heeft misschien een paar luisterbeurten nodig, maar de mate van muzikale en emotionele bagage die de luisteraar over zich krijgt uitgestort in acht genomen, is A Church That Fits Our Needs een verrassend behapbare plaat. Schitterende, warme liedjes die recht uit het hart komen, met gevarieerde instrumentatie die de muziek in beweging houdt. Een plaat die gedrenkt is in een graad van schoonheid die alleen maar kan worden bereikt door iemand die ook ware lelijkheid kent. Een plaat die ik nog wel duizend keer in zijn geheel zou willen draaien.

Het is daarom zoals McTijn aangeeft inderdaad wat bevreemdend dat deze plaat zo weinig aandacht heeft gekregen, en in deze tijden van jaarlijstjes zelfs volkomen wordt genegeerd. In mijn tot nader order weer tot leven geroepen blog ga ik op dat laatste nog iets dieper in (deze recensie is feitelijk een wat ingekorte versie van de blog)

Don’t you ever dare think she was weak-hearted
She led me to the woods where our church was started

Wat een geniale plaat is dit, zo groots en toch persoonlijk, theatraal en toch intiem, gebouwd rond een triest thema maar toch gevuld met schoonheid en troost. Bij vlagen een bijna zwierige treurdans die je het volgende moment weer genadeloos bij de keel grijpt. Hoogtepunt in dezen is zonder twijfel This Dead Bird Is Beautiful dat rustig en klein begint met de bezwerende stem van Picker om naar het einde toe steeds verder aan te zwellen. Kijk ook deze prachtige live-versie waar ze er nog een schepje bovenop doen: Lost In The Trees - "This Dead Bird is Beautiful" (Violitionist Sessions) - YouTube


Ik ben ook wel benieuwd, A Church... en Hospice zijn wmb de beste platen van de laatste jaren.

Dit wordt alleen maar beter met de tijd. Garden knalde net door de woonkamer en laat iedereen verbluft achter. En dan moet An Artist's Song nog komen... Echt prachtig allemaal.

Fenomenale herdenkingsplaat, -alsof Ari Picker zijn moeder alsnog zijn R.I.P. in wil zingen: Met deze plaat, - zó wil ik je herinneren. Ik zal een plek voor je oprichten en in ere houden zolang ik leef, want God heeft je zwaar gestraft: dubbel gestraft.
De prachtige melodieën zijn wat mij betreft te vergelijken met de grote, emotionele opera aria's uit het verleden, in de zin dat Picker deze verder voert, de 21e eeuw in. Want het hele leven staat nu eenmaal niet stil, maar meandert cumulatief voort. Eén van mijn all time favorieten: een onverwoestbare parel.