MF DOOM - Operation: Doomsday (1999)

Na twee albums met KMD (waarvan slechts één effectief uitgebracht) rees Zev Love X na een hiaat van vijf jaar weer op, gereïncarneerd als MF DOOM, het startschot van een mooie solo-carrière. Als Zev Love X was hij nog vrij speels en klonk hij jong, onschuldig en politiek geëngageerd. Bovendien waren zijn teksten nog vrij goed logisch te volgen zonder vervreemding. Als MF DOOM zou hij het over een gans andere boeg gooien.

Zowel in zijn producties als raps en thematiek is de invloed van tekenfilm- en stripfiguren manifest aanwezig. Zijn typetje dat vanaf '99 zou schuilgaan achter een masker is geïnspireerd op Dr. Doom, een slechterik die de wereld wil veroveren. Voor de schijnbaar rancuneuze MF DOOM is de rapbusiness die hem onheus behandelde het doelwit. "Came to destroy rap" rapt de zogenaamde Supervillain ergens. Alles wat in onze "normale" wereld en samenleving als gepast en vanzelfsprekend wordt gezien wordt door deze nonchalante nozem openlijk geproblematiseerd. Een totaal omgedraaide moraliteit: "a villain in your land, in his land a ruler". We herkennen hierin de typische mentaliteit en asociale houding van een gefrustreerde enkeling die zichzelf tegenover en in sterk contrast met de rest van de wereld plaatst.

Vanuit zijn persona, die bestaat uit een mengeling van autobiografische en verzonnen karaktertrekken, rapt hij meermaals vanuit een derde persoon om met opzet een afstand te creëren tussen zichzelf als uitvoerder en de woorden in de raps die hij uitvoert. Doorheen heel zijn latere oeuvre zou DOOM vaak in de derde persoon rappen. Alhoewel zijn karakteristieke MF DOOM-rapstijl hier nog niet 100% op punt lijkt te staan, is hij op "Operation: Doomsday" in erg goede doen. Op later werk zou zijn flow iets duidelijker, gearticuleerder en regelmatiger worden, terwijl hier een onafgewerktere sfeer hangt, wat niet direct negatief moet uitdraaien.

DOOM rapt erg nonchalant en breit de ene stream of consciousness-gedachte aan de andere zonder eigenlijke samenhang. Zo'n associatieve manier van rappen is echter niet voor iedereen weggelegd. Maar toch kan men niet voorbij gaan aan de weelderige hoeveelheid grappige of simpelweg onvergelijkbaar leuk klinkende one-liners op onorthodoxe doch vlot vloeiende flows, die DOOM hier met sprekend gemak te berde brengt.

Productioneel gezien haalt DOOM op "Operation: Doomsday" vooral zijn mosterd bij jaren '70/ jaren '80 soul, tv-spot-deuntjes en achtergrondmuziek van cartoons. Hij wou duidelijk alle geluiden die hij als opgroeiend kind opving op televisie en radio terug oproepen in zijn geheugen en vastleggen. Maar ook knipogen naar het traditionele hiphop-geluid zijn aanwezig, zo steunt het dromerige "Doomsday" op een drumsample van "Poetry" van Boogie Down Productions. Het algemene gevoel die de beats hier evoceren is een nostalgische, ouderwets en muffe meligheid. Het contrast van deze ondergestofte soundscape met de moderne flowtechniek van DOOM past merkwaardig genoeg perfect.

DOOM's opvatting van platen maken is inventief en interessant en wordt hier voor het eerst ten gehore gebracht. Een flow als een huis heeft hij van nature meegekregen en als hij dan ook nog eens niet vaak gebruikte samples weet op te diepen uit zijn persoonlijke muzikale geheugen dan krijg je een dijk van een plaat.

4,5*

Die 1,5* van me die hier eerder stond was wel heel belachelijk, maar MF Doom blijft niet zo mijn ding, hoe goed ik het ook wil vinden. Zijn flow ligt me gewoon niet en klinkt me regelmatig als a-ritmisch gebrabbel in de oren, hoe sterk zijn teksten zelf ook zijn. Ik snap het, zijn wat weirde flow en raptechniek is een bewust onderdeel van zijn stijl en ik waardeer zijn creativiteit, maar als puntje bij paaltje komt vind ik het simpelweg vaak gewoon niet lekker klinken. De beats zijn een stuk beter, al zitten er wel wat vaak iets te evidente loops in hier.

Eén absolute uitzondering hierop is de track Doomsday, wat mij betreft met gemak zijn beste nummer ooit. Alle ergernissen die ik normaliter bij MF Doom heb zijn hier totaal niet toepassing. Een ronduit geniale flow, heerlijke relaxed rollende beat en een perfect dromerig sfeertje. Heerlijk ook die scratches die er zo nu en dan doorheenkomen. Een dermate geweldig nummer dat ik er een extra punt voor geef en toch op een 3,5* uitkom. Heeft de man niet meer van dit soort tracks?

Een van de beste hiphop-albums aller tijden. Rawkus en Fondle ‘em waren destijds het backpack-antwoord tegen de shiny-suit-meuk van Puffy en consorten.

Met dank aan mijn 14-jarige neefje! Maar zeker cool deze MF Doom. Tante Wendy vond de Steely Dan sample in Gas Drawls natuurlijk het absolute hoogtepunt, maar dit is zeker erg goeie HipHop.