Sonata Arctica - Stones Grow Her Name (2012)

The Days of Grays met een vleugje Reckoning Night en een topping van Unia? Progpower? Melodic rock? Metallica ontdekt koren en keyboards? Symfonische prog/thrash?

Stilistisch kun je niet uitgesproken raken over langspeler nummer 7 van onze vrienden uit Kemi (Finland) kan ik alvast zeggen. Het lijkt me alleszins zinniger om te letten op de kwaliteit van Stones Grow Her Name. Er is geen reden om dit album van te voren af te schrijven op basis van de richting die Sonata Arctica heeft uitgezet vanaf Unia. Het enige wat ik zou kunnen zeggen is: beluister. Wat voor mij zeker is, is dat Stones Grow Her Name in het geheel iets is wat Sonata Arctica nog niet heeft gedaan. Hoelang houden ze het nog vol?

De titel doet vreemd aan en gaat niet over stenen, maar over pitten in een vrucht oftewel ‘stones’. Daar kun je niet omheen als je de cover bekijkt met de dame die een appel als hoofd heeft. Daar word in ieder geval ik nog niet echt veel wijzer van; ‘pitten groeien haar naam’… wadde? Is dat poëzie? Het trekt mij terdege de aandacht, maar verder blijf ik me afvragen of die pitten nou groeien of haar naam. De teksten van de nummers zijn dan ook pathetisch en er is een overdaad aan beeldspraak. Het is in het algemeen wel wat we van Sonata Arctica gewend zijn. Cliché’s worden ook deze keer vakkundig omzeild.

Dat is allemaal tot daar aan toe. Stones Grow Her Name is een veelzijdig, licht doch voor Sonata Arctica begrippen stevig en tevens opvallend metalalbum geworden. De productie is (lekker) vet, de ritmes zijn uiterst divers, Tony zingt theatraal de nummers aan elkaar en de koorondersteuning is in grote mate daar, Elias speelt stevige riffs tot melodieuze solo’s en Henrik is iets minder aanwezig ten opzichte van The Days of Grays alhoewel hij op de achtergrond de band veelal trouw begeleidt met een sfeervolle synth.

Het openingsnummer is een basaal melodisch rocknummer, maar geeft in ieder geval mij een energieboost van jewelste. De eerste klanken zijn een gitaartje en een effectje en dan: kaboem – het melodietje wat niet genoeg herhaald kan worden. In het refrein komt daar nog eens een goedlopende zangmelodie overheen. Shitload of Money gaat enigszins door in die rock-lijn, maar heeft een ironisch sfeertje en bepaalde hairmetal associaties zouden hier hun intrede kunnen doen. Persoonlijk vind ik het net even iets minder, doordat het net een grijpend melodietje mist of iets wat het verschil maakt en bovendien trekt het ietwat jolige cachet me ook niet zo. Dat laatste is iets wat je vaker kunt verwachten op SGHN, het sfeertje is af en toe een beetje losbandig.

Je krijgt de neiging al je conclusies te gaan trekken in de trant van hardrock. Zeker als je ook al de single I Have a Right hebt gehoord. Een nummer wat catchy probeert te zijn, maar waar ik op de een of andere manier toch een beetje zenuwachtig van wordt – vooral van het refrein. Als singlekeuze had ik Only the Broken Hearts verkozen boven deze. Verder is er het behoorlijke Alone in Heaven en The Day en de helft van het album is dan toch wel samen te vatten als rechtoe-rechtaan melodische hardrock/metal.

In de vorm van Losing My Insanity krijgt SGHN een lichte verwijzing naar powermetal met progressieve elementen. Het nummer is een cover van een Finse popzanger. Wanneer die informatie ontbeert, zou het gegeven eigenlijk nauwelijks opvallen. Ik vind het een melodieus nummer waar vooral de keyboardsolo’s goed geplaatst zijn. Geen hoogtepunt, maar Sonata Arctica maakt er een onderhoudende song van. Cinderblox is misschien het enige echt powermetal-nummer op het album. Het wordt wel op een vreemde manier gecombineerd met Amerikaanse country die me persoonlijk een beetje tegenstaat. Het is het meest treffende voorbeeld van het losbandige karakter dat het album heeft. In het geheel kan ik het nummer toch waarderen door het behoorlijke refrein. Toch zie ik de band liever ernstiger te werk gaan zonder afbreuk te doen aan een stukje luchtigheid.

Alone in Heaven is een soort semi-ballad, maar ligt toch tegen rock aan. De echt (beoogd) geruststellende ballad heet Don’t Be Mean. Kakko heeft mij bewezen dat hij uiterst sterke en eigenzinnige (semi)ballads weet te schrijven. Replica, Last Drop Falls, Shamandalie en In the Dark zijn voor mij voorbeelden van huzarenstukjes in het oeuvre van de Finnen. Don’t be Mean doet misschien verplicht aan, hoe gemeend en puur hij ook bedoeld zal zijn. Het is de enige ballad op het album en het lijkt als een pauzetje bedoeld te zijn voor we aan de twee Wildfire-epossen gaan aanvangen. Het nummer is wat mij betreft niet slecht te noemen; de aandacht ligt een beetje op de boodschap in de tekst en de sfeerzetting is gewoon mooi. Ach, eigenlijk hoort een dergelijk nummer ook gewoon thuis op iedere langspeler van de Finnen.

Wildfire II begint net als Cinderblox met banjo’s en violen en dan ga ik toch even billenknijpen of we niet weer een corny stamper a la Cinderblox krijgen. Als we vervolgen met bombastische klappen op de snare en een proggy vervolg te maken krijgen, is dat gevoel snel weg. Uiteindelijk kan ik het nummer na meerdere beluisteringen toch als mijn favoriet bestempelen. Het refrein komt erg intens tot me, met name door de emotionele zang van Kakko. Datzelfde refrein is duidelijk geïnspireerd op Wildfire van Reckoning Night. Toch is de sfeer net even anders door de afwezigheid van double-bass. Ook het ingetogen einde van het nummer zie ik als een fraaie afwerking.

Wildfire III is vooral retestevig met veel tempowisselingen, het klinkt soms futuristisch en kent hier en daar dissonantie. Het is het duidelijkste progmetal-wapenfeit op SGHN. Ik vind het een wisselvallig nummer en het legt het af tegen Wildfire II. Vooral het refrein vind ik een beetje storend. Het eindigt met een robotstem die nietszeggend zal zijn zonder nader in te gaan op de teksten. Ik sluit echter niet uit dat er volk is dat weg zal lopen met de song. Wildfire III is samen met Somewhere Close to You – mooiste songtitel naar mijn mening – de krachtpatser op het album. Laatstgenoemde is een hoogtepunt met vette riffs die soms nijgen naar thrash en een bevrijdend refrein die toch een bepaalde melancholie draagt. Vooral dit nummer doet sterk denken aan Unia. Het is mijn minst favoriete schijf van de band, maar een nummer als laatstgenoemde heeft toch het beste van complexiteit en power voor mij.

Met dit materiaal heeft Sonata Arctica wellicht heel zijn verleden gecomprimeerd in dit album kun je zeggen, of ze hebben juist alle mazen ingevuld die ontbraken op de vorige zes. Er zullen ongetwijfeld mensen zijn die het werk met zijn mix van genres als nietszeggend zullen ervaren, maar ik denk dat Sonata Arctica toch een pakket van degelijke en diverse songs heeft gecomponeerd. Ik vind de kwaliteit in die veelzijdigheid zitten en Sonata Arctica doet weinig aan afgezaagde trucs of handreikingen naar een bepaald publiek - alleen de ballad Don’t Be Mean kan daarvoor doorgaan. Het album is interessant, leuk, bij vlagen spannend en ik kan er een goede score aan koppelen, maar de échte energie en spontaniteit van de eerste vier platen hecht ik nog altijd de voorkeur aan - zo eerlijk moet ik zijn. Voor de volgende keer wens ik een iets meer sober album en ik hoop toch stiekem dat die meer richting powermetal zal wenden. Dat laatste is persoonlijk en Sonata Arctica blijft voor mij een gedegen machine die metal en melodie van kwaliteit weet te produceren. Duimen omhoog hoor!

Stones Grow Her Name. Wederom een nieuw geluid, waarvoor respect. Na de koerswijziging ten tijde van Unia zijn ze een stuk progressiever geworden, en het werkte goed, vond ik. Het zou verleidelijk zijn om in dat nieuw geplaveide weggetje te blijven, maar Kakko blijft zijweggetjes aanleggen in het wegennet van Sonata Arctica en Stones Grow Her Name is een afslag die gedeeltelijk terugkeert naar het geluid van Unia en gedeeltelijk naar Reckoning Night, met nog steeds de drift om iets nieuws te creëren, wat m.i. ten dele lukt.

De drie openers van het album laten een oud vertrouwd geluid horen dat vele fans van de vroegere Sonata Arctica wel op prijs kunnen stellen, maar dat niet het geluid van Unia en The Days of Grays volledig ontkend. Wat direct opvalt is dat de productie veel meer gitaargericht is dan op voorgaande platen en dat ook de nummers zelf zich hiernaar gaan gedragen. Toch denk ik dat het drieluik Only the Broken Hearts (Make You Beautiful), Shitload of Money en Losing My Insanity de grote zwakte is van deze plaat. Naar mijn mening drie middelmatige liedjes die erop waren gekwakt puur om weer een beetje als vanouds te klinken. Shitload of Money doet overigens denken aan The Gun, destijds uitgegeven op Takatalvi.

Het is echter het vijftal nummers dat hierop volgt dat Stones Grow Her Name betekenis geeft. Het chaotische, zware en tóch mooie Somewhere Close to You trapt het feest af, om te eindigen met Cinderblox; bij uitstek hét hoogtepunt van de plaat. Kakko forceert hier een experiment tussen country en power metal. Zoiets kan alleen maar óf heel goed gaan, óf faliekant de mist in gaan, en het is hier uitstekend uitgewerkt. Het verbaast me nog hoe zeer de elementen van beide genres overeind blijven, van de country/bluegrass baslijntjes en samenzang tot aan de power metal snelheden en dubbele basdrum toe. Alone in Heaven is een prachtige, rustige meezinger met een rake, leuk gevonden tekst. De single I Have a Right is wederom een hoogtepunt, met een refrein dat nooit verveeld, hoe repetitief het ook is. Bij The Day moest ik meerdere malen fronsen voordat ik het door had, maar dit is een experimentele Sonata Arctica op zijn best.

De afsluiters zijn een geval apart. Don't Be Mean wordt bijna overal afgedaan als saaie en voorspelbare ballade, en ik zal niet ontkennen dat het voorspelbaar is, maar het is vakkundig uitgevoerd en een mooi rustpuntje tussen Cinderblox en de Wildfires in. Dan de twee Wildfires. Deel één op Reckoning Night vond ik een sterk nummer, maar de intro gaf mij altijd kippenvel omdat ik dat soort intro's nou eenmaal niet vind kunnen. Dat het leuke country-getinte introotje van Wildfire II dan weer wordt onderbroken door die rare fluisterstem (gelukkig kort), geeft wél de nodige sfeer en link naar deel één, maar daar blijft het ook bij. Daarbij moet ik toegeven dat ik meer verwacht had van deze twee lange, progressieve en loodzware nummers en juist waar je gaat linken naar oude nummers ontstaan grote verwachtingen. Deel twee, One With the Mountain, is een wat epischer nummer met veel toffe melodieën en concept-gewijs goed te volgen, maar deel drie, Wildfire Town Population: 0, vind ik te druk, te chaotisch en hoe goed ze het ook bedoelen, geen touw aan vast te knopen. Als die rare fluisterstem aan het einde nog wat zegt, hoe irritant het ook klinkt, is de boodschap mooi en zet je zeker aan het denken, gezien de rest van het verhaal.

Tonight I Dance Alone sluit mijn versie mooi af met een (te) kort, maar pakkend rustpunt. Mijn verwachtingen waren hoog na het uitstekende The Days of Grays, en misschien wel te hoog, waardoor ik met een welverdiende vier sterren toch ietwat teleurgesteld ben. Ik heb de afgelopen week veel verwachtingen moeten laten gaan, en dat deed het middensectie van de plaat toch stijgen in mjin achting, en misschien groeit de rest nog, maar misschien is Stones Grow Her Name bewust een stapje terug en wordt de volgende plaat weer een topper.

Sonata Arctica 1.0 <-> 2.0

Ok, ik denk dat ik langzaamaan toch wat terug moet komen op mijn oorspronkelijk geschreven recensie voor Metalfan.nl waar ik dit album een 90/100 gaf en het een van de beste albums van de band noemde. Ik vind het nu so far het minste album van de band. Misschien ligt dit ook aan het feit dat Days Of Grays nu eindelijk als kwartje is gevallen en ik dit album zodoende beter in context kan plaatsen. Stones Grow Her Name is namelijk vrij... onevenwichtig.

Opener Only The Broken Hearts is catchy hardrock. Shitload Of Money is een slappen Unia-achtige single, Losing My Insanity is matige fanservice, Somewhere Close To You is snoeihard, I Have A Right is een simpele single etc. Het album vliegt een beetje alle kanten op en is op individueel songvlak best goed, maar als geheel loopt het voor geen meter. Net als Alone In Heaven best een sterke meezinger is, valt het kaartenhuis weer in duigen met het saaie The Day. Cinderblox is een grappige song, Don't Be Mean is een wanstaltig stuk suikerzoete ballad. Wildfire II en III horen dan samen met Somewhere Close To You tot het beste en vooral hardste werk van de cd. Vooral de laatste twee songs laten mooi horen hoe Sonata Arctica stevige power/progmetal kan maken en hierbij vooral intelligent kan zijn.

Dit is meer een album waar ik wat losse nummers van pak dan dat ik het graag in zijn geheel aanzet. Interessant hoe de tijd visies op albums kan veranderen. Dit wil niet zeggen dat ik Stones Grow Her Name niet meer waardeer, het album bungelt echter wel onderaan de lijst.

1. Winterheart's Guild
2. Reckoning Night
3. The Days Of Grays
4. Silence
5. Unia
6. Ecliptica
7. Stones Grow Her Name

Toch knap dat een band als deze kan openen met een aardig nummer om vervolgens gewoon echt vaak de plank mis te slaan. Shitload of Money is meteen tenenkrommend. losing My Insanity heeft een tussenstuk waarbij het wederom lijkt alsof het nummer nog helemaal niet af is. Ik verbaas me erover hoe vaak dat wel niet het geval is bij Sonata Arctica. Met wat voor geluidsmensen werken ze? In ieder geval met lui wiens schoenmaat hun IQ overtreft.

Op dit album val ik van de ene in de andere verbazing. Had ik bij de eerste albums het gevoel dat mijn afgunst nog wel meeviel, begint het hier langzaamaan te veranderen in een soort van haat. De band schrijft vaak wanstaltige teksten en is hier en daar jolig op incompetente wijze. Zo is Cinderblox absolute kitsch en Don't Be Mean een draak van een ballad, waar ik echt vind dat Tony Kakko zich moet schamen. Het is zulke zoetsappige meuk dat ik de Wildfires niet meer serieus kan nemen. Ik wist dat deze reis niet makkelijk zou worden, maar dit is echt beneden alle peil.


tussenstand:
1. Winterheart's Guild
2. Silence
3. Ecliptica
4. Reckoning Night
5. The Days Of Grays
6. Unia
7. Stones Grow Her Name