Jethro Tull - A (1980)

Onlangs heb ik dit album uit een platenbak gevist. Ik had het album nog nooit gehoord maar was mij er bewust van dat dit niet tot het beste werk van de band behoort. Na een aantal luisterbeurten moet ik zeggen dat het album me prima kan bekoren. Weliswaar klinkt de band anders met de prominentere rol van synthesizers, maar als je daar doorheen luistert hoor je toch de vertrouwde Tull. Kant A kan prima boeien, tegen het einde van de tweede plaatkant heb ik toch moeite om de aandacht erbij te houden. Geen topper, maar desondanks een solide album.

Score: 69/100

De 5.1 remix van Steven Wilson haalt alles uit deze release. de box set is echt top! Eddie Jobson als gast is geweldig. zwaar ondergewaardeerde release!

Met de koude nacht die we vannacht plotseling meemaakten (-7° in mijn woonplaats) en de bevroren rijp (moest de auto stevig krabben) moest ik denken aan Jethro Tulls A. Dit omdat ik nog goed weet hoe koud mijn zolderkamer was toen ik deze plaat uit de bieb had opgepikt. Het zal in begin 1981 of ’82 zijn geweest, want dit album kwam toen heel digitaal op me over. Anders dan Aqualung of Stormwatch zijn de synthesizers hier heel dominant; althans, zo ervaarde ik dat.
Daarbij wist ik dat dit eigenlijk een soloplaat van frontman Ian Anderson was; de titel slaat op zijn achternaam, en niet op ‘anarchy’ zoals nogal eens werd gedacht maar wat hij ferm van zich wierp. Van de nieuwe bezetting van de groep was ik me niet bewust, net zomin als van het feit dat degenen die moesten vertrekken dat vernamen dankzij een bericht in Melody Maker. Een journalist van dit tijdschrift was met Anderson naar de kroeg geweest en de laatste was daar wat loslippig geraakt, beschrijft Scott Allen Nollen in zijn biografie ‘Jethro Tull: A History of the band, 1968-2001’.

Had ik de groep Kansas in die dagen al gekend, dan had ik hier en daar de vergelijking gemaakt met die groep. Dit door de toetreding van Eddie Jobson van de groep UK, die naast keyboards ook viool speelt. Ook nieuw was bassist Dave Pegg, die door de slechte gezondheid van zijn voorganger al bij de Stormwatchtournee was toegetreden. Wonderdrummer Barrie Barlow was klaar met de groep – en de anderen met hem; Mark Craney moest zien of hij in diens voetsporen kon treden.
Dit album was geen makkie voor de tiener die ik was, maar ik wist inmiddels dat herhaaldelijk draaien werd beloond. Onder die ingewikkelde structuren zaten waarschijnlijk verborgen pareltjes verborgen. Dat lukte echter nauwelijks, omdat er wel veel synthesizerbliepjes klonken ten koste van de scheurende of juist akoestische gitaar. Batteries Not Included bijvoorbeeld vond ik té digitaal.

Vanaf 2014 ben ik de discografie van de band gaan herontdekken en kwam dit album heel anders binnen. Het verschil met de voorganger is echt niet zo groot en sterke gitaarpartijen zijn er wel degelijk. Uniform bevat de progressieve rock die mij dankzij de vioolpartij tegenwoordig aan Kansas doet denken; prachtige track.
Maar al op de A-zijde is het genieten; Fylingdale Flyer met zijn sterke drumpartij, het deels akoestische Working John, Working Joe grijpt ondanks de eigentijdse synthesizergeluiden terug op vroegere albums en Black Sunday heeft niet alleen een vrij lang en spannend toetsenintro, daarna ontvouwt zich sterke en gevarieerde progressieve rock met Andersons altijd fijne dwarsfluit als kers op de taart.
Op de B-zijde biedt naast de twee sterke nummers die ik al noemde Protect and Survive, Jethro Tull in bekende topvorm (hoezo Anderson solo?); The Pine Marten’s Jig biedt zowel traditionele folk als die gecompliceerde geintjes waar de band zo dol op was, waarna And Further On een enigszins gedragen slotnummer is.

Waarschijnlijk was ik indertijd nog niet rijp hiervoor. Over de opgepoetste en sterk uitgebreide heruitgave A La Mode van Steven Wilson uit 2021 kwam ik laatst deze informatieve vlog tegen van Now Spinning Magazine. Maar ook zonder al die extra's is het duidelijk: sterk album, niks meer of minder.

Nee, dit album is niet aan mij besteed. Ik begrijp wel dat ik het "in zijn tijd" moet zien, maar de combinatie van Andersons fluit met de vele synths, de "basic" drumpartijen en de ronkende en soms fretloze bas vind ik geen gelukkige. Alleen al die synthetisch klinkende drums en die semi-disco-baspartij (die me doet denken aan Nils Lofgrens Shine silently) op het openingsnummer doen mij onaangenaam aan, en van de combinatie van rock, folk en prog die ik in deze band zo ben gaan waarderen is niet veel meer over.
        Ik weet niet of Anderson voor deze "synth-heavy" sound koos (a) omdat hij ook door een jonger publiek gehoord wilde blijven, of (b) omdat hij gewoon zelf in alle oprechtheid gecharmeerd was van dit moderne geluid, of (c) omdat de platenmaatschappij zijn muziek in een moderner jasje wilde steken (en begrijp me goed, voor alle drie de motivaties kan ik begrip opbrengen), maar in mijn oren klinkt het gewoon vlak en simpel, en omdat de nummers ook wat eenvoudiger zijn (vaak met een gewone couplet-refrein-structuur zonder rare breaks of solo's) blijft er voor mij maar weinig interessants over. De bijdragen van Eddie Jobson geven de muziek wat extra kleur, en Black Sunday en And further on zijn wat mij betreft twee hoogtepunten, maar als geheel vind ik A toch een vrij matige plaat.